జాతీయ వాదానికి బలమైన అండ ముదిగొండ ‘చారిత్రక నవలా చక్రవర్తి’ శివప్రసాద్ కన్నుమూత
చరిత్రను పుస్తకాల పుటల నుంచి బయటకు తీసి, కథగా మార్చి సామాన్య పాఠకుడి ఇంటికి చేర్చిన రచయిత ముదిగొండ శివప్రసాద్ ఇక‌లేరు. ఆయన మరణంతో తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక దీర్ఘమైన చారిత్రక నవలా శ‌కం ముగిసింది. తెలుగు సాహిత్యంలో చారిత్రక నవలకు ఒక ప్రత్యేక గౌరవాన్ని, విస్తృత పాఠక వర్గాన్ని సంపాదించి పెట్టిన ప్రముఖ రచయిత, పరిశోధకుడు, పండితుడు, ఆధ్యాత్మిక వేత్త, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ విశ్రాంత తెలుగు ఆచార్యుడు ప్రొఫెసర్ ముదిగొండ శివప్రసాద్ అనారోగ్యంతో ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ అక్టోబ‌రు 8 (గురువారం) రాత్రి 8.45 గంటలకు కన్నుమూశారు. ఆయన వయసు 86 సంవత్సరాలు. తెలుగు సాహిత్యంలో ‘చారిత్రక నవలా చక్రవర్తి’గా ప్రసిద్ధి చెందిన శివప్రసాద్ దాదాపు ఆరు దశాబ్దాల సాహితీ ప్రస్థానంలో చరిత్ర, సంస్కృతి, భారతీయ ధర్మం, ఆధ్యాత్మికత, సామాజిక అంశాలపై విస్తృతంగా రచనలు చేశారు.
“మహా యోధుడు
చెదలు పట్టిన చరిత్రను చెండాడిన వీరుడు
అసలైన చరిత్రను గంభీర స్వరంతో అందలమెక్కించ బూనిన ధీరుడు
జాతీయ వాద సూర్యుడు
చరిత్ర పరిశోధకులకు ఆరాధ్యుడు“
అంటూ అభిమానులు ముదిగొండ‌కు ఘ‌నంగా నివాళులు అర్పిస్తున్నారు. ఆయన మృతి జాతీయ వాదానికి తీర‌ని లోటుగా పేర్కొటూ క‌న్నీరుమున్నీర‌వుతున్నారు. పండిట్ దీన్ ద‌యాళ్ ఉపాధ్యాయ ప్రతిపాదించిన ఏకాత్మ‌మాన‌వ వాద ప్ర‌తిపాద‌న, ఆమోదాల‌ను స్మ‌రిస్తూ 1965లో విజ‌య‌వాడ మున్సిప‌ల్ స్టేడియంలో జరిగిన ప్రేర‌ణాత్మ‌క‌మైన కార్యక్రమంలో నాటి కృష్ణా పత్రిక స‌హ సంపాద‌కుడిగా ముదిగొండ శివప్రసాద్ ముఖ్య‌వ‌క్త‌గా పాల్గొన్న సంద‌ర్భాన్ని, 50, 60 ఏళ్ల క్రితం దివాక‌ర్ల వారి ద‌ర్శ‌క‌త్వంలో భువ‌న‌విజ‌యం ప్ర‌ద‌ర్శ‌న బృందంలో ఆయన పాత్ర‌ను స్మ‌రించ‌కుంటూ రాష్ట్రీయ స్వ‌యంసేవ‌క్ సంఘ్ జ్యేష్ట ప్ర‌చార‌క్ వ‌డ్డి విజ‌య‌సార‌థి నివాళులు అర్పించారు. రాష్ట్ర ధ‌ర్మము విస్మ‌రించిన మ‌ట్టి మ‌నుషులు బ‌రువు చేటోయ్‌, రాష్ట్ర‌మున మాన‌వులెకారోయ్‌…రాష్ట్రమంటే ధ‌ర్మ‌మోయ్ అంటూ సాంస్కృతిక జాతీయ వాదాన్నివినిపించిన శిప్ర‌మునికి శ్ర‌ద్ధాంజ‌లి ఘ‌టించారు. ఈ దేశం నాద‌న‌టం ఎప్ప‌టిదో పాత‌మాట.. ఈ దేశం నేన‌న‌టం ఇది న‌వ క‌వితా సూక్తం. అలా దేశంతో అద్వైత భావన కలిగిన క‌విగా ఆయన ముదిగొండ‌ను అభివర్ణించారు. ముదిగొండ శివప్రసాద్ మృతిపై సాహిత్య, సాంస్కృతిక, జాతీయవాద వర్గాలకు చెందిన పలువురు ప్రముఖులు సంతాపం వ్యక్తం చేశారు.
ఆకుల్లూరు నుంచి సాహితీ శిఖరాలకు
ముదిగొండ శివప్రసాద్ 1940 డిసెంబరు 23న ప్రకాశం జిల్లా ఆకుల్లూరు గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన తల్లిదండ్రులు రాజేశ్వరమ్మ, మల్లికార్జునరావు. తండ్రి స్వస్థలం తాడికొండ.ఎం.వి.ఎస్. శర్మ, రామనాథశాస్త్రి, మార్కండేయశర్మ వంటి పండితుల వద్ద విద్యాభ్యాసం చేసిన ఆయన ఎం.ఏ., పీహెచ్.డీ. పట్టాలు పొందారు. 1959లో కొంతకాలం సికింద్రాబాద్‌లోని వెస్లీ హైస్కూలులో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసి, అనంతరం ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకుడిగా చేరారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంతో పాటు కింగ్ కోఠీలోని మహిళా కళాశాలలోనూ బోధనా సేవలు అందిస్తూ సాహిత్య రచనను కొనసాగించారు.
చరిత్రను సామాన్యుడి ఇంటికి తీసుకెళ్లిన రచయిత
శివప్రసాద్ సాహిత్య ప్రస్థానాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆయన చారిత్రక నవలల వైపు ఎందుకు మళ్లారో తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఆయన స్వయంగా చెప్పిన ప్రకారం, భారతీయులకు, ఆంధ్రులకు చరిత్ర లేదనే భావన ప్రచారంలో ఉండటం తనను కలచివేసిందని, “మన చరిత్ర ఇదీ” అని సామాన్య పాఠకుడికి చెప్పాలనే ఉద్దేశంతో చారిత్రక నవలలు రాయడం ప్రారంభించానని చెప్పారు. ముఖ్యంగా ఒక సాధారణ గృహిణికి కూడా చరిత్రను అర్థమయ్యేలా చేయాలనేది తన లక్ష్యమని వివరించారు. అందుకే ఆయన చరిత్రను తేదీలుగా చెప్పలేదు.రాజులను మనుషులుగా చూపించారు.యుద్ధాలను సంఘర్షణలుగా చూపించారు.సామ్రాజ్యాలను జీవన విధానాలుగా చూపించారు. ఇదే ఆయనను ఇతర చారిత్రక రచయితల నుంచి ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టింది.చరిత్ర కేవలం రాజులు, యుద్ధాలు, తేదీలు కాదు. చరిత్రలోని మనుషులను, వారి భావోద్వేగాలను, సంస్కృతిని, జీవన విధానాన్ని కథలోకి తీసుకురావడం ఆయన రచనా విధానంగా మారింది. సినిమా రంగంతోనూ ఆయనకు చక్కని అనుబంధం ఉంది. గుణశేఖర్ తెరకెక్కించిన ‘రుద్రమదేవి’ చిత్రానికి ముదిగొండ శివప్రసాద్ రచనా సహకారం అందించారు.
‘శ్రీపదార్చన’ నుంచి ‘రోహణం’ వరకు..
ఆయన రచనా సంపద విస్తృతమైనది. ఆఖ‌రి క్ష‌ణం వర‌కూ ఆయన అక్ష‌ర య‌జ్ఞం కొన‌సాగుతూనే ఉంది. దాదాపు 150 పుస్త‌కాల‌తో పాటు పరిశోధనా వ్యాసాలు, క‌విత‌లు, నవలలు ఎన్నో రాశారు.
ఆయన ప్రసిద్ధ రచనల్లో శ్రీపదార్చన, ఆవాహన, పట్టాభి, రెసిడెన్సీ, శ్రీలేఖ, శ్రావణి, వంశధార, తంజావూరు విజయం, మహాసర్గ, బసవగీత, సమ్రాట్ పుష్యమిత్ర, సగం విరిగిన చంద్రుడు, గంగ నుండి గంగ వరకు, బైబిల్ డీ-కోడ్, మాలిక్ కాఫర్ రోహణం వంటివి ఉన్నాయి.
‘ఆవాహన’ – కాకతీయ వైభవాన్ని సాహిత్యంలోకి
ఓరుగల్లు సామాజిక–సాంస్కృతిక వాతావరణం వంటి అంశాలను ఆధారంగా చేసుకుని ‘ఆవాహన’ వంటి రచనలు చేశారు. శివప్రసాద్ రచనా వైశిష్ట్యానికి మంచి ఉదాహరణ ‘ఆవాహన’. వెయ్యి స్తంభాల గుడి చారిత్రక నేపథ్యంగా ఈ నవలను రచించినట్లు సాహిత్య పరిశీలనలు పేర్కొంటున్నాయి. చరిత్రలోని ఒక నిర్మాణం, ఒక రాజవంశం లేదా ఒక సంఘటనను తీసుకుని దాని చుట్టూ మానవ సంబంధాలు, సంఘర్షణలు, ప్రేమ, వీరత్వం, త్యాగం వంటి అంశాలను అల్లడం ఆయన రచనా పద్ధతిలోని ప్రత్యేకత.
‘నాగానీక’ – శాతవాహన చరిత్రకు సాహిత్య రూపం
శాతవాహనుల కాలం, ధాన్యకటక ప్రాంతం, ఆంధ్రుల ప్రాచీన చరిత్ర ఆయన ఆసక్తిలో ముఖ్యమైన భాగం.ఆయన చారిత్రక రచనల ద్వారా శాతవాహనులు, కాకతీయులు, విజయనగరం, అమరావతి వంటి చారిత్రక ప్రాంతాలు, వ్యక్తులు సాధారణ పాఠకుడికి పరిచయమయ్యారు. చరిత్రలో మరుగునపడిన పాత్రలను వెతికి పట్టుకోవడం ఆయనకు ఒక రకమైన సాహిత్య సాధనగా మారింది.
‘మాలిక్ కాఫర్’ – కాకతీయుల కాలపు కల్లోలం
కాకతీయ సామ్రాజ్యంపై జరిగిన దండయాత్రలు, ప్రతాపరుద్రుడి కాలం, మాలిక్ కాఫర్ దండయాత్ర వంటి చారిత్రక పరిణామాలు ఆయన రచనల్లో కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ కూడా ఆయన ఆసక్తి కేవలం యుద్ధ వర్ణనలో కాదు. దండయాత్ర ఒక సమాజాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? ఒక నాగరికత ఎలా ప్రతిఘటిస్తుంది? అనే ప్రశ్నల చుట్టూ కథను నిర్మించారు.
‘రోహణం’ – 101వ నవల
2023లో వెలువడిన ‘రోహణం’ ఆయన 101వ నవలగా నమోదైంది. పోలవరం ప్రాజెక్టు పుట్టుపూర్వోత్తరాలను చారిత్రక నేపథ్యంతో ముడిపెట్టి ఆయన ఈ రచన చేశారు. అంటే ఆయనకు చరిత్ర అంటే కేవలం వెయ్యి, రెండు వేల సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన విషయాలు మాత్రమే కాదు. గతాన్ని వర్తమానంతో కలపడం కూడా ఆయన రచనా పద్ధతిలో ఒక ప్రత్యేక లక్షణం.
‘రెసిడెన్సీ’ నుంచి శతాధిక నవలల దిశగా
చారిత్రక నవలలతో ఆయనకు వచ్చిన ప్రజాదరణకు ‘శ్రీలేఖ’, ‘శ్రావణి’, ‘రెసిడెన్సీ’, ‘పట్టాభి’ వంటి రచనలు ముఖ్య కారణాలుగా సాహిత్య విమర్శల్లో కనిపిస్తాయి. 2013లో వచ్చిన ఒక విస్తృత పరిచయ వ్యాసం అప్పటికి ఆయన 83 పుస్తకాలు రాశారని, వాటిలో 20 చారిత్రక నవలలని పేర్కొంది. సరసభారతి ఉయ్యూరుతర్వాత ఆయన రచనా ప్రస్థానం మరింత విస్తరించింది. ‘రోహణం’ ఆయన 101వ నవలగా తెలుస్తోంది. అంటే, శివప్రసాద్ రచయితగా కేవలం ఒకటి రెండు దశాబ్దాల పాటు కాదు తన జీవితంలోని అనేక దశలను రచనకు అంకితం చేసిన నిరంతర సాహితీ శ్రామికుడు అని చెప్పుకోవ‌చ్చు.
చరిత్ర మాత్రమే కాదు… సంస్కృతి కూడా
శివప్రసాద్ రచనల్లో చరిత్రకు తోడు భారతీయ సంస్కృతి, ధర్మం, ఆధ్యాత్మికతకు ప్రత్యేక స్థానం కనిపిస్తుంది.చారిత్రక అంశాలపై ఆయనకు ఉన్న ఆసక్తి తన కుటుంబ చరిత్ర వరకు వెళ్లింది. తన పూర్వీకులు కాశ్మీర్ నుంచి కాశీకి, అక్కడి నుంచి తెలంగాణకు వచ్చినట్లు ప్రాచీన గ్రంథాల ఆధారంగా తాను పరిశోధించానని ఆయన స్వయంగా వివరించారు. కాకతీయుల కాలంలో తమ వంశీకులకు అగ్రహారం లభించిందని కూడా చెప్పారు.
పాఠకుల జీవితాల్లోకి ప్రవేశించిన నవలలు
ఆయన నవలలు కేవలం సాహిత్య విమర్శకుల ప్రశంసలకే పరిమితం కాలేదు.2023లోని ఒక సాహిత్య పరిచయం ప్రకారం ‘శ్రీలేఖ’, ‘శ్రావణి’ వంటి నవలల్లోని పాత్రల పేర్లను తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు పెట్టేంతగా ఆ రచనలు పాఠకులపై ప్రభావం చూపాయి. ఇది ఆయన రచనా ప్రజాదరణకు ఒక ఆసక్తికరమైన సూచిక.
జాతీయ భావజాలానికి బలమైన ప్రతినిధి
శివప్రసాద్ రచనల్లో కూడా భారతీయ చరిత్రను భారతీయ దృష్టితో పునఃపరిశీలించాలన్న ఆకాంక్ష బలంగా కనిపిస్తుంది.హిందూ ధర్మం ఆయనకు కేవలం ఆధ్యాత్మిక విషయం కాదుభారతీయ ధర్మం, వేదాలు, పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, దేవాలయ సంప్రదాయాలు, సనాతన సంస్కృతి వంటి అంశాలపై ఆయన విస్తృతంగా మాట్లాడారు. భారతీయ ధర్మ ప్రచారం కోసం దేశ, విదేశాల్లో ప్రసంగాలు చేసినట్లు ఆయనకు జీవీఎస్ సాహితీ పురస్కారం ప్రకటించిన సందర్భంలోని నివేదిక పేర్కొంది.తెలుగు సాహిత్యంలో వామపక్ష భావజాల ప్రభావంతో చరిత్రను వక్రీకరిస్తున్న ధోరణులకు ప్రత్యామ్నాయంగా జాతీయ భావాలను బలంగా ప్రతిపాదించిన రచయితల్లో శివప్రసాద్ ముఖ్యుడని పేర్కొన్నారు.ఆయన దృష్టిలో హిందూ ధర్మం కేవలం పూజా విధానాల సమాహారం కాదు; అది జీవన విధానం, సంస్కృతి, కుటుంబ వ్యవస్థ, ఆచార వ్యవహారాలు, తాత్విక ఆలోచన, సామాజిక అనుభవం కలిసిన సమగ్ర నాగరికత.అందుకే ఆయన రచనలు చదివితే చరిత్రతో పాటు ధర్మం, సంస్కృతి,సంప్రదాయం కూడా కనిపిస్తుంది.ఆయన రచనలు చరిత్ర, సాహిత్యం, భారతీయ సంస్కృతి, ఆధ్యాత్మికత, ధర్మం, సమకాలీన సామాజిక-రాజకీయ అంశాలు వంటి అనేక రంగాలను తాకాయి. ఆయన ప్రసంగాల్లో చరిత్ర వక్రీకరణ, భారతీయ చరిత్రను తక్కువగా చూపించే ధోరణిపై విమర్శలు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా మొఘల్ చరిత్రను, దక్షిణ భారత చరిత్రను చూసే విధానంపై ఆయనకు స్పష్టమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.
వామపక్ష చరిత్ర రచనపై విమర్శ
శివప్రసాద్ తన ప్రసంగాలు, వ్యాసాల్లో భారతీయ చరిత్రను చూసే విధానంపై తీవ్రంగా స్పందించేవారు. విద్యా వ్యవస్థలో భారతీయ చరిత్రకు జరిగిన అన్యాయం, చరిత్రను ఒక నిర్దిష్ట సిద్ధాంత దృష్టితో మాత్రమే చూడటం వంటి అంశాలపై ఆయన విమర్శలు చేసేవారు. అలాగే క్రైస్తవ మత ప్రచారం, మతమార్పిడులు, భారతీయ ధర్మం, వేద సాహిత్యం వంటి అంశాలపై కూడా ఆయన విస్తృతంగా మాట్లాడారు. ఆయన భారతీయ ధర్మ ప్రచారానికి దేశ, విదేశాల్లో అనేక ప్రసంగాలు చేశారు. 2026 జూలైలో కూడా ఆయన ఒక ఇంటర్వ్యూలో తనను ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ విశ్రాంత ప్రొఫెసర్‌గా పరిచయం చేసుకుంటూ చరిత్ర, నాగరికత తదితర అంశాలపై మాట్లాడారు. అంటే మరణానికి కొద్ది నెలల ముందు వరకు కూడా ఆయన మేధో కార్యకలాపాల్లో చురుకుగా ఉన్నారు.
ముసునూరి నాయకుల నుంచి కాకతీయుల వరకు
చరిత్రలో మరుగునపడిన వీరులను వెలుగులోకి తీసుకురావడం ఆయనకు ప్రత్యేక ఆసక్తి.2023లో హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో ముసునూరి నాయకుల చరిత్రపై ఆయన ప్రసంగించారు. ముసునూరి నాయకుల పోరాటాన్ని భారతదేశంలో తొలి, దీర్ఘకాలిక స్వాతంత్య్ర పోరాటాల్లో ఒకటిగా అభివర్ణించారు.ఇది ఆయన చరిత్ర దృక్పథంలోని మరో కోణాన్ని చూపుతుంది. ప్రధాన చరిత్ర గ్రంథాల్లో తగినంత స్థానం పొందని ప్రాంతీయ వీరులు, రాజవంశాలు, పోరాటాలను ప్రజల ముందుకు తీసుకురావడం ఆయన ప్రత్యేకత.
ముగ్గురు మహారచయితల ప్రభావం
ఆయన రచనా శైలిని విశ్లేషించిన ఒక సాహిత్య పరిశోధనా వ్యాసం ప్రకారం, చారిత్రక నవల రచనలో ఆయనకు అడవి బాపిరాజు, నోరి నరసింహశాస్త్రి, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ప్రభావం ఉంది.
వారి నుంచి భావశబలత, చారిత్రక ప్రామాణికత, రచనా శైలి వంటి లక్షణాలను స్వీకరించి, వాటిని తనదైన పద్ధతిలో మేళవించారని ఆ పరిశోధన పేర్కొంటుంది. అందుకే తెలుగు చారిత్రక నవల సంప్రదాయంలో బాపిరాజు–నోరి–విశ్వనాథుల తరువాత వచ్చిన ప్రముఖ రచయితగా శివప్రసాద్‌కు ప్రత్యేక స్థానం లభించింది. ఒక సాహిత్య వ్యాసం ఆయనను ఈ సంప్రదాయానికి “నాలుగో స్తంభం” వంటి వ్యక్తిగా అభివర్ణించింది. విశ్వనాథ సత్యనారాయణతో ఆయనకు సన్నిహిత సాహిత్య సంబంధం కూడా ఉంది.
రచయితగా మాత్రమే కాదు… గురువుగా కూడా
శివప్రసాద్ జీవితంలో అధ్యాపక వృత్తికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు బోధించిన ఆయనకు అనేక మంది శిష్యులు ఉన్నారు. ఆయన రచనలపై పరిశోధనలు కూడా జరిగాయి.
2021లో ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో ‘ఆచార్య ముదిగొండ శివప్రసాద్ వంశధార నవల – సామాజిక జీవన చిత్రణ’ అనే అంశంపై పీహెచ్.డీ. పరిశోధన నమోదైనట్లు విశ్వవిద్యాలయ రికార్డు చెబుతోంది. అంతేకాదు, ఆయన రచనలపై ఇప్పటికే ఎనిమిది సిద్ధాంత గ్రంథాలు వెలువడ్డాయంటే ఆయన ఘ‌న‌త‌ను అర్థం చేసుకోవ‌చ్చు.
ఇది ఒక రచయితకు లభించిన ప్రజాదరణ కంటే ఎక్కువ. ఆయన రచనలు అకడమిక్ పరిశోధనకు కూడా ఎంత‌గానో ఉప‌యోగ‌ప‌డ్డాయి.
శివప్రసాద్ రచనల ప్రత్యేకతను మూడు అంశాల్లో చెప్పవచ్చు
- చరిత్రను సామాన్యుడి దగ్గరకు తీసుకెళ్లడం
చరిత్రను పాఠ్యపుస్తకంలా కాకుండా కథగా చెప్పడం ఆయన ప్రధాన బలం.
- దక్షిణ భారత చరిత్రకు ప్రాధాన్యం
కాకతీయులు, ముసునూరి నాయకులు, విజయనగర సామ్రాజ్యం, దక్షిణ భారతంలోని వివిధ రాజవంశాలు, ప్రాంతీయ చరిత్ర ఆయన ఆసక్తి కేంద్రాలుగా కనిపిస్తాయి. ముసునూరి నాయకులపై ఆయన చేసిన ప్రసంగాల్లో దక్షిణ భారత చరిత్ర నిర్లక్ష్యానికి గురైందనే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు.
- పరిశోధన + కల్పన కలయిక
చారిత్రక ఆధారాలను అధ్యయనం చేసి, వాటి మధ్య ఉన్న ఖాళీలను సాహిత్య కల్పనతో నింపడం ఆయన నవలా పద్ధతిలో కనిపిస్తుంది. 2023 నాటి ఒక విశ్లేషణ ఆయన రచనల్లో “కల్పన కన్నా వాస్తవికతే బలమైంది” అని పేర్కొంది.
పురస్కారాలు, గౌరవాలు
ఆయనకు వివిధ సంస్థల నుంచి సాహితీ సత్కారాలు, పురస్కారాలు లభించాయి. వాటిలో 2021లో ప్రకటించిన ఆచార్య జీవీఎస్ సాహితీ వార్షిక పురస్కారం ఒకటి. అలాగే రావూరి భరద్వాజ సాహితీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నట్లు కూడా అందుకున్నారు. భారత ప్రభుత్వ సంస్కృతి మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఒక అధికారిక జాబితాలో కూడా ఆయన పేరు తెలుగు సాహిత్య విభాగంలో కనిపిస్తుంది.
నిరంతర అన్వేషణ
శివప్రసాద్ వ్యక్తిత్వంలోని ఒక ముఖ్యమైన అంశం అన్వేషణాత్మక స్వభావం.చరిత్రను చదవడమే కాదు.. శాసనాలు, పాత గ్రంథాలు, వంశ చరిత్రలు, సాహిత్య ఆధారాలను పరిశీలిస్తూ తనదైన నిర్ధారణలకు చేరుకునే ప్రయత్నం చేసేవారు. ఆయన ఒక పండితుడు, పరిశోధకుడు, అధ్యాప‌కుడు, నవలా రచయిత, వ్యాసక‌ర్త, వ‌క్త, ఆధ్యాత్మిక చింత‌కుడు. అందుకే ఆయనకు ‘చారిత్రక నవలా చక్రవర్తి’, ‘శతాధిక గ్రంథకర్త’ వంటి బిరుదులు ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చాయి.
జాతీయ సాహిత్య పరిషత్ – ఒక కీలక మైలురాయి
1974లో జాతీయ సాహిత్య పరిషత్ ఏర్పాటులో ముదిగొండ శివప్రసాద్ కీలక పాత్ర పోషించారు. భండారు సదాశివరావు, ప్రసాదరాయ కులపతి, కొత్తపల్లి ఘనశ్యామల ప్రసాదరావు తదితరులు భాగస్వాములైనట్లు తెలుస్తోంది. ఇది ఆయన సాహిత్య దృక్పథాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ముఖ్యమైన ఘట్టం.
సాహిత్యానికి జాతీయ దృష్టి ఉండాలి. భారతీయ సంప్రదాయాన్ని ఆధునిక సాహిత్యంలో పునఃప్రతిష్ఠించాలి. దేశీయ చరిత్ర, సంస్కృతికి సాహిత్యంలో తగిన స్థానం ఉండాలి. అనే ఆలోచనా ధోరణి ఆయన మేధో ప్రస్థానంలో కనిపిస్తుంది.
జాగృతితో అనుబంధం
ముదిగొండ శివప్రసాద్ సాహిత్య ప్రయాణంలో హైదరాబాద్ కేంద్రంగా వెలువడే ‘జాగృతి’ వారపత్రిక ఒక ముఖ్యమైన వేదికగా నిలిచింది.ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో జాగృతి టీవీ వేదికగా కూడా ఆయన చారిత్రక ప్రసంగాలు వెలువడ్డాయి. ఉదాహరణకు ‘ముసునూరి నాయకులు’పై ఆయన చేసిన ప్రసంగం జాగృతి టీవీ ద్వారా ప్రసారమైంది. అందులో దక్షిణ భారత చరిత్రకు తగినంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదని, ముసునూరి నాయకుల చరిత్రను మరింత విస్తృతంగా అధ్యయనం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన వివరించారు. ఇది ఆయనకు జాగృతితో ఉన్న అనుబంధం కేవలం రచయిత–పత్రిక సంబంధం కాదని; భారతీయ చరిత్ర, జాతీయ ఆలోచనలకు సంబంధించిన మేధో సంభాషణకు అది ఒక వేదికగా ఉన్నదని సూచిస్తుంది.
పుస్తకం నుంచి డిజిటల్ మీడియా వరకు
శివప్రసాద్ పాత తరం రచయిత అయినప్పటికీ డిజిటల్ మీడియాను దూరంగా ఉంచలేదు. నేష‌న‌లిస్ట్ హబ్ ఆయనతో చేసిన ఇంటర్వ్యూలను ప్రసారం చేసింది. హిందూ ధర్మం, భారతీయ చరిత్ర, మతమార్పిడులు, దేవాలయ చరిత్ర వంటి అంశాలపై ఆయనతో సంభాషణలు నిర్వహించింది. ఒకప్పుడు ఆయన రచనలు పుస్తకాల్లో, వారపత్రికల్లో మాత్రమే పాఠకులను చేరేవి.తరువాత పత్రిక , టెలివిజన్ , డిజిటల్ మీడియా ,యూట్యూబ్ మార్గాల్లో కూడా ఆయన ఆలోచనలు కొత్త తరానికి చేరాయి.
ముక్కుసూటితనం ముదిగొండ త‌త్వం
ముదిగొండ తన అభిప్రాయాలను దాచుకునే రచయిత కాదు.అందుకే ఆయనను అభిమానించినవారు ఆయనను ధైర్యవంతమైన జాతీయవాద మేధావిగా చూశారు. ఆయన అభిప్రాయాలతో విభేదించినవారు కూడా ఆయన ముక్కుసూటితనాన్ని, బహిరంగంగా వాదించే ధోరణిని గుర్తించారు. 2026లో ఆయన కొన్ని చారిత్రక వ్యాఖ్యలపై విమర్శలు కూడా వెలువడ్డాయి. ఆయన రచనలు, ప్రసంగాలు ఏకాభిప్రాయాన్ని మాత్రమే సృష్టించలేదు; చర్చను కూడా సృష్టించాయి. ముదిగొండ శివప్రసాద్ ముక్కుసూటిగా రచయిత అని ఎందుకు అంటారంటే..
– చరిత్రపై తన అభిప్రాయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం,
– తనకు నచ్చని చారిత్రక వ్యాఖ్యానాలను బహిరంగంగా ప్రశ్నించడం,
– హిందూ ధర్మంపై విమర్శలకు ప్రత్యుత్తరం ఇవ్వడం,
– భారతీయ సంస్కృతికి అనుకూలంగా తన వాదనను వినిపించడం,
వంటి లక్షణాలు పదేపదే కనిపిస్తాయి.
అందుకే ఆయనతో సంభాషణ అంటే ముందే సిద్ధం చేసుకున్న సమాధానాలను వినడం కాదు; ఒక అభిప్రాయంతో ఎదురెదురుగా కూర్చోవడం అనే అనుభూతిని ఆయనను ఇంటర్వ్యూ చేసిన జర్నలిస్టులు, మీడియా వర్గాలు పొందేవి.
ముదిగొండ ఎందుకు ప్రత్యేకం?
1.చరిత్రను ప్రజల చేతిలో పెట్టారు
చరిత్ర పండితుల గ్రంథాల నుంచి బయటకు వచ్చి సాధారణ పాఠకుడి చేతిలోకి రావడానికి ఆయన చేసిన కృషి విశేషమైనది.
- శతాధిక రచనలతో ఒక సాహిత్య ప్రపంచాన్ని నిర్మించారు
వందకు పైగా నవలలు రాయడం మాత్రమే సంఖ్య కాదు. ఒకే రచయిత తన జీవితాన్ని ఒక ప్రక్రియకు అంకితం చేసిన అరుదైన ఉదాహరణ.
- భారతీయ దృక్పథాన్ని బలంగా ప్రతిపాదించారు
చరిత్రను భారతీయ నాగరికత, సంస్కృతి, ధర్మం నేపథ్యంలో పునఃపరిశీలించారు.
- హిందూ ధర్మంపై అధ్యయనంతో మాట్లాడారు
ఆయనకు హిందూ ధర్మం కేవలం మతాచారం కాదు; భారతీయ నాగరికత యొక్క ఒక ప్రధాన అంతస్సూత్రం.
- రాష్ట్రీయ స్వ‌యంసేవ‌క్ సంఘ్ (ఆర్ ఎస్ ఎస్), జాతీయ సాహిత్య ఉద్యమాలతో అనుబంధం
సాహిత్యాన్ని జాతీయ చైతన్యంతో అనుసంధానించిన మేధో ప్రవాహంలో ఆయన ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా నిలిచారు.
- ముక్కుసూటితనం
తాను నమ్మిన విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం ఆయన బలం. అదే సమయంలో ఆయన అభిప్రాయాలు చర్చకు, విమర్శకు కూడా దారితీశాయి.
- పుస్తకం నుంచి డిజిటల్ మీడియా వరకు
జాగృతి వంటి ముద్రిత మాధ్యమాల నుంచి నేష‌న‌లిస్ట్ హబ్ వంటి డిజిటల్ వేదికల వరకు ఆయన ఆలోచనలు ప్రయాణించాయి.
వ్యక్తిత్వంలో ఒక అరుదైన కోణం – తన వంశ చరిత్రపై పరిశోధన
శివప్రసాద్‌కు చరిత్రపై ఉన్న ఆసక్తి తన ఇంటి గడప దగ్గరే మొదలైంది.
తన పూర్వీకుల చరిత్రపై కూడా ఆయన పరిశోధన చేశారు. సుమారు 2,000 సంవత్సరాల క్రితం తమ వంశీకులు కాశ్మీర్‌కు వెళ్లారని, అక్కడి నుంచి కాశీకి, తరువాత తెలంగాణకు వచ్చినట్లు తాను పరిశోధనలో తెలుసుకున్నానని ఆయన ఒక ఇంటర్వ్యూలో వివరించారు. కాకతీయుల కాలంలో అగ్రహారం లభించిందని కూడా చెప్పారు. ఇది ఆయన వ్యక్తిత్వంలోని ఒక అందమైన కోణాన్ని తెలియజేస్తుంది: ఇతరుల చరిత్ర రాసిన వ్యక్తి, తన చరిత్రను కూడా అన్వేషించాడు.
ముదిగొండ శివప్రసాద్ చరిత్రను రాయలేదు మాత్రమే… చరిత్రను చదివే ఒక తరాన్ని తయారు చేశారు. రాజులు, యుద్ధాలు, సామ్రాజ్యాల వెనుక ఉన్న మనుషులను పాఠకుల కళ్లముందు నిలబెట్టారు. తెలుగు చారిత్రక నవల ఉన్నంతకాలం ముదిగొండ శివప్రసాద్ పేరు ఆ ప్రక్రియలో ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలిచిపోతుంది. భారతీయ చరిత్ర, ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతీయ, తెలుగు చరిత్ర పట్ల గాఢమైన జాతీయ-సాంస్కృతిక దృక్పథం కలిగిన రచయితగా ఆయ‌న‌పేరు చిరస్మ‌ర‌ణీయంగా మిగిలిపోతుంది.
REFFERANCES AND NEWS AT A GLANCE
https://kathanilayam.com/writer/700?utm
https://navatelangana.com/lies-are-their-weapons/?utm
https://www.telugubharath.com/2020/06/e-kalpana-bagundi-profmudigonda-shiva.html?utm
https://www.jagritiweekly.com/2025/12/rss-in-the-telugu-regions/?utm
https://www.jagritiweekly.com/2025/12/rss-in-the-telugu-regions/?utm