అమెరికా మార్కెట్లోకి ముల్కనూర్ బియ్యం! స్ఫూర్తిదాయకం… సహకార సంఘ ప్రస్థానం
INTRODUCTION
ఇప్పటివరకు తెలంగాణలో తమ ఉత్పత్తులను విక్రయిస్తున్న ముల్కనూర్ రైతులు, ఇప్పుడు ఇతర దేశాల మార్కెట్లలోకి కూడా అడుగుపెట్ట‌బోతున్నారు. ఇందులో భాగంగా అమెరికాకు చెందిన హార్వెస్ట్‌లింక్ సహకార సంస్థతో భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకున్నారు. అమెరికాలో నివసిస్తున్న భారతీయులు, ముఖ్యంగా తెలుగు ప్రజల నుంచి ఈ బియ్యానికి డిమాండ్‌ ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు.తొలి విడతలో 25 టన్నుల తెలంగాణ సోనా, జై శ్రీరామ్ బియ్యాన్ని అమెరికాకు పంపేందుకు ఏర్పాట్లు చేస్తున్నారు. అవసరమైన ప్రభుత్వ, నియంత్రణ సంస్థల అనుమతులు లభిస్తే నెల రోజుల్లో ఈ సరుకు రవాణా ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది.విదేశీ మార్కెట్లలో తమ బియ్యానికి దేశీయ మార్కెట్‌తో పోలిస్తే 10 నుంచి 15 శాతం వరకు అధిక ధర లభించవచ్చని ముల్కనూర్ సహకార గ్రామీణ పరపతి, మార్కెటింగ్ సంఘం ఆశిస్తోంది. తొలి విడతగా 25 టన్నుల బియ్యాన్ని విశాఖపట్నం పోర్టు ద్వారా పంపేందుకు ఏర్పాట్లు చేస్తున్నట్లు సంస్థ అధ్యక్షుడు అలిగిరెడ్డి ప్రవీణ్‌రెడ్డి తెలిపారు. ఏటా రూ.100 కోట్ల టర్నోవర్ సాధించాలనే లక్ష్యాన్ని కూడా వెల్లడించారు. ఒకప్పుడు క‌ర‌వుకాట‌కాల‌తో…నీటి కొర‌త‌తో అల్లాడిన రైతులు నేడు స్వ‌యం స‌మృద్ధి సాధించచ‌డ‌మే కాకుండా అమెరికా లాంటి దేశాల‌కు బియ్యం ఎగుమతి చేసే స్థాయికి ఎద‌గ‌డం ఒక స్ఫూర్తి గాథ. ఆ విజ‌య‌గాథ‌ను తెలుసుకుందాం.
ANALYSYS
క‌ర‌వు కాట‌కాలు..స‌వాళ్లే పునాది
తెలంగాణలో సహకార ఉద్యమం గురించి మాట్లాడినప్పుడు హనుమకొండ జిల్లాలోని ముల్కనూర్ సహకార గ్రామీణ పరపతి, మార్కెటింగ్ సంఘం (ముల్కనూర్ కో ఆప‌రేటివ్ రూర‌ల్ క్రెడిట్ అండ్ మార్కెటింగ్ సొసైటీ) ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించదగిన సంస్థ. రైతులే యజమానులుగా, రైతుల అవసరాలే ప్రాధాన్యంగా పనిచేస్తూ, వ్యవసాయ రుణాల నుంచి పంటల విక్రయం వరకు అనేక సేవలను ఒకే వ్యవస్థలో అందించడం దీని ప్రత్యేకత. ముల్కనూర్ విజయాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే, ఆ ప్రాంతంలో ఒకప్పుడు నెలకొన్న పరిస్థితులను గుర్తు చేసుకోవాలి.ఎత్తుపల్లాలు, బండరాళ్లతో కూడిన భూభాగం, పరిమిత నీటిపారుదల సౌకర్యాలు వ్యవసాయానికి సవాలుగా ఉండేవి.వ్యవసాయ పెట్టుబడుల కోసం రైతులు ప్రైవేటు వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. సరైన నిల్వ సౌకర్యాలు, మార్కెట్‌ పరిజ్ఞానం లేకపోవడంతో పంటను తక్కువ ధరకు విక్రయించాల్సిన పరిస్థితులు ఉండేవి.వ్యవసాయం ద్వారా కుటుంబాన్ని పోషించడం కష్టమవడంతో ఇతర ప్రాంతాలకు ఉపాధి కోసం వ‌ల‌స వెళ్లే పరిస్థితులు ఉండేవి. ఈ సమస్యలకు విడివిడిగా పరిష్కారాలు వెతకడం కాకుండా, రైతుకు అవసరమైన సేవలన్నింటినీ ఒకే సహకార వ్యవస్థలో అందించాలనే ఆలోచన ముల్కనూర్ సహకార సంఘానికి పునాది అయింది.
రూ.2,300 మూలధనంతో ప్రారంభ‌మై…
ఈ పరిస్థితుల్లో రైతులను సమష్టిగా సంఘటితం చేసి, వారి ఆర్థిక స్థితిగతులను మెరుగుపరచాలనే లక్ష్యంతో దివంగత అలిగిరెడ్డి కాశీ విశ్వనాథరెడ్డి ముల్కనూర్ సహకార గ్రామీణ పరపతి, మార్కెటింగ్ సంఘానికి శ్రీ‌కారం చుట్టారు. 1956 జూలై 27న ఇది ప్రారంభమైంది.ప్రారంభంలో ఈ సంఘంలో 373 మంది సభ్యులు, రూ.2,300 వాటా మూలధనం, ఒక ఉద్యోగి మాత్రమే ఉండేవారు. మొదటి 14 సంవత్సరాలు వ్యవస్థాపకుడి ఇంటి నుంచే కార్యకలాపాలు సాగాయి. 1970లో సొంత కార్యాలయానికి మారింది. చిన్న స్థాయిలో మొదలైన సంస్థ, క్రమంగా రైతులకు రుణాలు ఇచ్చే వ్యవస్థ నుంచి వ్యవసాయానికి సంబంధించిన అనేక సేవలను అందించే సమగ్ర సహకార సంస్థగా అభివృద్ధి చెందింది. ఏటా రూ.400 కోట్ల‌కు పైగా వ్యాపార టర్నోవర్ చేసే స్థాయికి ఎదిగింది.
రైతులకు అందిస్తున్న సేవలు ఏమిటి?
ముల్కనూర్ సహకార సంఘం ప్రత్యేకత కేవలం తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు ఇవ్వడంలోనే లేదు. విత్తనం వేసే దశ నుంచి పంటను విక్రయించి ఆదాయం పొందే వరకు రైతుకు తోడుగా నిలవడంలో ఉంది.సాగుకు అవసరమైన పంట రుణాలు, ఇతర అవసరాలకు మధ్యకాలిక, దీర్ఘకాలిక రుణాలు అందిస్తుంది. 2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 6,564 మంది రైతులకు రూ.70.58 కోట్ల పంట రుణాలను పంపిణీ చేసినట్లు 2026లో ప్రచురితమైన నివేదిక తెలిపింది. నాణ్యమైన వరి విత్తనాలు, ఎరువులు, ఇతర వ్యవసాయ అవసరాలను రైతులకు అందిస్తుంది. విత్తన శుద్ధి, నాణ్యత నియంత్రణ, సాంకేతిక సలహాలు వంటి సేవల ద్వారా రైతుల సాగు సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు కృషి చేస్తోంది. 1970లో విత్తన శుద్ధి కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
పంట సేకరణ, నిల్వ, మార్కెటింగ్
రైతుల నుంచి ధాన్యాన్ని సేకరించడం, నిల్వ చేయడం, మిల్లింగ్‌ చేయడం, నాణ్యతను పరిశీలించడం, మార్కెట్‌లో విక్రయించడం వంటి పనులను చేపడుతుంది. తాజా వార్తా కథనం ప్రకారం, కనీస మద్దతు ధరకు అదనంగా క్వింటాల్‌కు రూ.200–400 వరకు బోనస్‌ కూడా అందిస్తోంది. ధాన్యాన్ని ముడి సరుకుగా విక్రయించడానికే పరిమితం కాకుండా, బియ్యంగా మార్చి బ్రాండ్‌ పేరుతో మార్కెట్‌లో విక్రయిస్తోంది. తద్వారా ఉత్పత్తి విలువను పెంచి, మార్కెటింగ్‌లో రైతుల సహకార సంస్థకు ప్రత్యక్ష పాత్ర కల్పిస్తోంది.
సామాజిక సంక్షేమం
సభ్యుల పిల్లలకు విద్యా ప్రోత్సాహకాలు, ఆరోగ్య సంబంధిత సహాయం, బీమా, పింఛన్లు వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా రైతు కుటుంబాలకు మద్దతు అందిస్తోంది. 2025లో సాంకేతిక, వృత్తి విద్యా కోర్సుల్లో ప్రవేశించిన 112 మంది విద్యార్థులకు రూ.17.30 లక్షల ప్రోత్సాహక బహుమతులు పంపిణీ చేసింది.
ఈ సంస్థ ఇంత విజయవంతంగా నడవడానికి కారణాలేమిటి?
ముల్కనూర్ విజయానికి ఒకే కారణం లేదు. ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, రైతుల భాగస్వామ్యం, పారదర్శక పాలన, సేవల విస్తరణ, దీర్ఘకాలిక దృక్పథం కలగలిపి ఈ నమూనాను బలోపేతం చేశాయి.
సంస్థ రైతుల అవసరాల కోసం ఏర్పడింది. సభ్యులకు పాలనలో భాగస్వామ్యం కల్పించడం, వారి సమస్యలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, సంస్థ ఆదాయంతో సభ్యులకు ప్రయోజనాలు కల్పించడం వంటి అంశాలు దీనికి పునాది. అంతర్జాతీయ సహకార సంస్థల గుర్తింపులోనూ ఈ సమష్టి యాజమాన్య విధానం ప్రస్తావనకు వచ్చింది.
రుణాల వసూళ్లలో క్రమశిక్షణ: 2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సంస్థ మొత్తం వ్యాపార టర్నోవర్ రూ.407.77 కోట్లుగా నమోదైందని ఇండియన్ కోఆపరేటివ్ మే 3, 2026న ప్రచురించిన కథనం తెలిపింది. అదే కథనం ప్రకారం, రుణాల వసూళ్ల రేటు 99.07 శాతంగా ఉండగా, నిరర్థక ఆస్తులు (ఎన్‌పీఏలు) శూన్యంగా ఉన్నాయి. ఇది సంస్థ ఆర్థిక క్రమశిక్షణను సూచిస్తుంది.
వ్యవసాయ విలువ గొలుసుపై నియంత్రణ: రుణాలు ఇచ్చి బాధ్యత ముగించుకోవడం కాకుండా విత్తనాల సరఫరా, పంటల సేకరణ, ప్రాసెసింగ్‌, నిల్వ, బ్రాండింగ్‌, విక్రయం వంటి దశల్లోనూ సంస్థ భాగస్వామిగా ఉంది. దీంతో రైతులు దళారులపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. పంట విలువ పెరిగినప్పుడు దాని ప్రయోజనాలను రైతులకు అందించే అవకాశమూ పెరుగుతుంది.
లాభాల కంటే సభ్యుల దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలకు ప్రాధాన్యం: సంస్థ సంక్షేమ కార్యక్రమాలు, విద్యా ప్రోత్సాహకాలు, బీమా, ఆరోగ్య సేవలు, వ్యవసాయ శిక్షణ వంటి కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. సంస్థపై సభ్యులకు విశ్వాసం పెరగడానికి ఇవి కూడా కారణాలుగా చెప్పవచ్చు.
కాలానుగుణంగా కొత్త వ్యాపారాల్లోకి అడుగులు: వరి విత్తనాల తయారీ, బియ్యం మిల్లింగ్‌, బ్రాండెడ్‌ బియ్యం విక్రయాలు, ఇతర మార్కెట్లకు సరఫరా వంటి కార్యకలాపాలను అభివృద్ధి చేసింది. ఇప్పుడు అమెరికా ఎగుమతుల దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. అంటే సంప్రదాయ సహకార సంస్థగా మాత్రమే కాకుండా, మార్కెట్‌ అవకాశాలను గుర్తించే వ్యాపార సంస్థగానూ ఎదుగుతోంది.
గ్రామీణుల జీవితాల్లో వచ్చిన మార్పు
ముల్కనూర్ సహకార సంఘం ప్రభావం వ్యవసాయ ఆదాయానికే పరిమితం కాలేదు. కుటుంబాల విద్య, ఆరోగ్యం, ఉపాధి, ఆర్థిక భద్రత వంటి రంగాల్లోనూ దాని సేవలు విస్తరించాయి.సంస్థాగత రుణాలు అందుబాటులో ఉండటంతో అధిక వడ్డీకి అప్పులు తీసుకోవాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది.పంట సేకరణ, నిల్వ, మార్కెటింగ్ సదుపాయాలు ఉండటంతో రైతులకు పంట అమ్మకంపై కొంత నమ్మకం ఏర్పడుతుంది.విత్తన శుద్ధి కేంద్రాలు, గోదాములు, మిల్లులు, విక్రయ కేంద్రాలు, పరిపాలన వంటి విభాగాల్లో ఉద్యోగాలు ఏర్పడతాయి. ఉద్యోగుల్లో ఎక్కువ మంది స్థానిక రైతు కుటుంబాలకు చెందినవారేనని తెలుస్తోంది.
విద్యకు ప్రోత్సాహం: సభ్యుల పిల్లలకు ఉన్నత, సాంకేతిక విద్యలో ప్రోత్సాహకాలు అందించడం ద్వారా గ్రామీణ విద్యార్థులకు తోడ్పడుతోంది. 2008లో ప్రారంభించిన విద్యా ప్రోత్సాహక కార్యక్రమం ద్వారా 2008 నుంచి 2024 వరకు మొత్తం 1,355 మంది విద్యార్థులకు రూ.1,22,53,500 పంపిణీ చేశారు. 2025 ఏప్రిల్‌లోనే 112 మంది విద్యార్థులకు రూ.17.30 లక్షల ప్రోత్సాహక బహుమతులు అందించారు.
రైతుల్లో ఆత్మవిశ్వాసం: విత్తనాల నుంచి మార్కెటింగ్ వరకు సహకారం అందడం వల్ల రైతులు వ్యక్తిగతంగా ఎదుర్కొనే సమస్యలను సమష్టిగా పరిష్కరించుకునే అవకాశం కలుగుతోంది. ఇది రైతు కుటుంబాల పిల్లల చదువును వ్యక్తిగత కుటుంబ బాధ్యతగానే కాకుండా, సహకార సంఘం సామాజిక బాధ్యతగా కూడా చూస్తోందని తెలియజేస్తుంది.
IN NUMBERS
ముల్కనూర్ సహకార సంఘం సాధించిన ప్రగతి — గణాంకాల్లో
అంశం వివరాలు
స్థాపన 1956
ప్రారంభ సభ్యులు 373 మంది
ప్రారంభ వాటా మూలధనం రూ.2,300
ప్రారంభ ఉద్యోగులు 1
ప్రస్తుత కార్యకలాపాల పరిధి 14 గ్రామాలు
2024–25 మొత్తం వ్యాపార టర్నోవర్ రూ.407.77 కోట్లు
2024–25 పంట రుణాలు రూ.70.58 కోట్లు
పంట రుణాలు పొందిన రైతులు 6,564 మంది
రుణాల వసూళ్ల రేటు 99.07%
నిరర్థక ఆస్తులు (ఎన్‌పీఏలు) 0
అవార్డులు, జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు
ముల్కనూర్ సహకార సంఘం దేశవ్యాప్తంగా సహకార రంగంలో ఒక ఆదర్శ నమూనాగా గుర్తింపు పొందింది.
ఇంటర్నేషనల్ కోఆపరేటివ్ అలయన్స్ – ఆసియా పసిఫిక్ (ICA-AP): 2026లో తన BridgeBuilders ప్రచారంలో ముల్కనూర్ సహకార సంఘాన్ని తొలి కేస్‌ స్టడీగా ప్రస్తావించింది. సమష్టి యాజమాన్యం, విశ్వాసం, గ్రామీణ అభివృద్ధికి సంస్థను ఉదాహరణగా చూపించింది. వ్యవసాయ, సహకార, సామాజిక సేవ రంగాల్లో ఇంకా అనేక పుర‌స్కారాలు పొందింది. వాటిలో కొన్ని …
1981లోహైద‌రాబాద్ మేనేజిమెంట్ అసోసియేష‌న్ వారిచే బెస్ట్ మేనేజిమెంట్ ఆఫ్ ది ఇయ‌ర్
2004లో ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ ప్ర‌భుత్వంచే బెస్ కోఆప‌రేట‌ర్ అవార్డు
2005లో క్రిభ్‌కో వారిచే స‌హ‌కారితా విభూష‌న్ పుర‌స్కారం
2015లో ఫార్మ్ అండ్ రూర‌ల్ సైన్స్ ఫౌండేష‌న్ అండ్ స్టేట్ అగ్రిక‌ల్చ‌ర్ యూనివ‌ర్సిటీచే ఔట్‌స్టాండింగ్ ప‌ర్ఫార్మ‌ర్ అవార్డు
2014-15లో ఎన్‌సీడీసీ వారిచే బీన్నియ‌ల్ అవార్డు ఫ‌ర్ కో ఆప‌రేటివ్ ఎక్సలెన్స్
2019లో ఇండియన్ అఛీవ‌ర్స్ ఫోరం వారిచే రెస్పాన్సిబుల్ బిజినెస్ అవార్డు
2019లో అసోసియేష‌న్ ఆఫ్ క‌మ్యూనిటీ ఆప్తాల్మ‌జిస్ట్స్ ఆఫ్ ఇండియా , తెలంగాణ చాప్ట‌ర్ వారిచే జ్యోతిర్గ‌మ‌యి అవార్డు
2020లో ఔట్‌లుక్ గ్రూపు వారిచే బెస్ట్ ప్రైమ‌రీ ఫార్మ‌ర్స్ కో ఆప‌రేటివ్ సొసైటీ పుర‌స్కారం
2021లో రే క‌న్స‌ల్టింగ్ వారిచే లీడ‌ర్ విత్ స్ట్రాట‌జిక్ విజన్ అవార్డు
2021లో సాక్షి మీడియా గ్రూపుచే ఎక్సలెన్స్ ఇన్ ఫార్మింగ్ అవార్డు
2024లో సహకార భార‌తి వారిచే మ‌హ‌దేవ్ హ‌రి అలియాస్ అన్నాసాహెబ్ గ‌డ్బోలే మెమోరియ‌ల్ అవార్డు
అమెరికాకు బియ్యం ఎగుమ‌తితో అనేక ప్రయోజనాలు
అమెరికాకు ఎగుమతి ప్రయత్నం విజయవంతమైతే తెలంగాణ బియ్యానికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో మరింత గుర్తింపు లభించే అవకాశం ఉంది. రైతుల ఉత్పత్తికి దేశీయ మార్కెట్‌కు మించి అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చు. బ్రాండింగ్‌, నాణ్యత నియంత్రణ, ప్రాసెసింగ్‌ రంగాల్లో మరిన్ని ఉపాధి అవకాశాలు రావచ్చు. సహకార సంస్థలూ అంతర్జాతీయ వ్యాపారంలో భాగస్వాములు కావచ్చని ముల్కనూర్ నమూనా నిరూపించగలదు.
ముల్కనూర్ నమూనా నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు
ముల్కనూర్ అనుభవం ఆధారంగా ఇతర ప్రాంతాల సహకార సంఘాలు కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలను పరిశీలించవచ్చు.
– రైతుల అవసరాలకు అనుగుణంగా రుణాలు, విత్తనాలు, ఎరువులు, మార్కెటింగ్ సేవలను సమన్వయం చేయడం.
– రుణాల మంజూరుతో పాటు సకాలంలో వసూళ్లపై క్రమశిక్షణ పాటించడం.
– ముడి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను నేరుగా విక్రయించకుండా, ప్రాసెసింగ్‌, బ్రాండింగ్‌ ద్వారా విలువ పెంచడం.
– సభ్యుల పిల్లల విద్య, ఆరోగ్యం, సంక్షేమానికి సంస్థ ఆదాయంలో భాగాన్ని వినియోగించడం.
– స్థానిక రైతులను నిర్ణయ ప్రక్రియలో భాగస్వాములను చేయడం.
– కొత్త మార్కెట్లను అన్వేషించినప్పటికీ నాణ్యత, ఆర్థిక స్థిరత్వం, పారదర్శకతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం.
ప్రతి గ్రామం పరిస్థితులు ఒకేలా ఉండవు. అయినప్పటికీ, స్థానిక అవసరాలను గుర్తించి, రైతుల నమ్మకాన్ని సంపాదించి, సంస్థను సమర్థంగా నిర్వహిస్తే సహకార సంఘాలు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషించగలవని ముల్కనూర్ అనుభవం సూచిస్తోంది.
ముల్కనూర్ సహకార సంఘం కథ ఒక సంస్థ ఎదుగుదల మాత్రమే కాదు; రైతుల సమష్టి శక్తి గ్రామీణ సమాజాన్ని ఎలా మార్చగలదో చూపించే ఉదాహరణ. 1956లో 373 మంది రైతులతో, రూ.2,300 వాటా మూలధనంతో ప్రారంభమైన ఈ సంస్థ నేడు వందల కోట్ల రూపాయల వ్యాపారం నిర్వహిస్తూ, వ్యవసాయం, విద్య, సంక్షేమం, మార్కెటింగ్ రంగాల్లో తనదైన గుర్తింపు సాధించింది. తాజాగా అమెరికా మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టే ప్రయత్నం, రైతులు పండించిన పంటకు మరింత విలువ కల్పించాలనే దీర్ఘకాలిక లక్ష్యానికి ప్రతీక. ఈ ప్రయత్నం విజయవంతమైతే ముల్కనూర్ పేరు మాత్రమే కాకుండా తెలంగాణ వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకూ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మరింత గుర్తింపు లభించే అవకాశం ఉంది.
NEWS AND REFFERANCES AT A GLANCE
https://mcrcms.coop/media/paper
https://mcrcms.coop/media/gallery?utm
BY RAVIKANTI SRINIVAS