తెలంగాణ సంస్కృతిలో అల‌య్‌-బ‌ల‌య్‌కు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. ముఖ్యంగా ద‌స‌రా రోజు స్నేహితులు, బంధువులు క‌లిసిన‌ప్పుడు కేవ‌లం దూరం నుంచి న‌మ‌స్క‌రించ‌డం, చేతులు  క‌ల‌ప‌డం మాత్ర‌మే కాకుండా ఒక‌రినొక‌రు కౌగిలించుకోవ‌డం ఈ ప్రాంతంలో ఆన‌వాయితీగా వ‌స్తోంది. అయితే  రెండు ద‌శాబ్దాల క్రితం భార‌తీయ జ‌న‌తాపార్టీ నాయ‌కుడు బండారు ద‌త్తాత్రేయ అల‌య్-బ‌ల‌య్ పేరుతో ద‌స‌రా మ‌రుస‌టి రోజు ఆత్మీయ స‌మ్మేళ‌నాలు ఏర్పాటు చేయ‌డం ప్రారంభించారు. పార్టీల‌కు అతీతంగా అంద‌రు రాజ‌కీయ ప్ర‌ముఖుల‌నూ, ముఖ్య‌మంత్రులు, గ‌వ‌ర్న‌ర్లు, కేంద్ర మంత్రులు, వివిధ రంగాల్లో ప్ర‌ఖ్యాతి గాంచిన వ్య‌క్తుల‌ను, సినీ నటుల‌ను దీనికి ఆహ్వానిస్తున్నారు. ఈ సంద‌ర్భంగా తెలంగాణ సంస్కృతిని చాటే బోనాలు, బ‌తుక‌మ్మ‌, గుస్సాడీ లాంటి వివిధ తెలంగాణ క‌ళారూపాల ప్ర‌ద‌ర్శ‌న‌ల‌ను ఏర్పాటు చేస్తుంటారు. తెలంగాణ వంట‌కాల‌తో విందు ఇస్తారు. ప్ర‌త్యేక తెలంగాణ ఉద్య‌మ స‌మ‌యంలో  ఈ అల‌య్-బ‌ల‌య్ కార్య‌క్ర‌మం ఎంతో ప్రాధాన్యం సంత‌రించుకుంది. బండారు ద‌త్తాత్రేయ గ‌వ‌ర్న‌ర్ బాధ్య‌త‌లు స్వీక‌రించిన‌ప్ప‌టికీ ఆయ‌న కుమార్తె విజ‌య‌ల‌క్ష్మి ఈ కార్య‌క్ర‌మ నిర్వ‌హ‌ణ బాధ్య‌త‌ను చేప‌ట్టారు. ఈ కార్య‌క్ర‌మానికి ఆహ్వానం అందుకోవ‌డం ఒక గౌర‌వం అని భావించే స్థితి ఏర్ప‌డింది. తెలంగాణ సంస్కృతిలో భాగ‌మైన అల‌య్ బ‌ల‌య్ ఈ కార్య‌క్ర‌మం ద్వారా ప్రాచుర్యంలోకి వ‌చ్చింది. దీనిపై విశ్లేష‌ణ‌.

ANALYSIS

“అలయ్‌–బలయ్‌” అంటే ఏమిటి?

తెలంగాణ పల్లెల్లో, పట్టణాల్లో దసరా సందర్భంలో ఒకరినొకరు కలుసుకున్నప్పుడు ఆప్యాయంగా పలకరించడం, కౌగిలించుకోవడం ఒక సామాజిక సంస్కృతి. ఇది కేవలం “హలో” చెప్పడం కాదు. మనసులు కలవడం, ఆత్మీయతను పంచుకోవడం, పాత విభేదాలను పక్కనపెట్టి స్నేహాన్ని పునరుద్ధరించుకోవడం అనే భావన ఇందులో ఉంది. అయితే భార‌తీయ జ‌న‌తా పార్టీ నాయ‌కుడు  బండారు దత్తాత్రేయ ఈ స్థానిక ఆత్మీయతను ఒక పెద్ద సామాజిక వేదికగా మలిచారు.ఆయన స్వయంగా అలయ్‌–బలయ్‌ను రాజకీయ కార్యక్రమంగా కాకుండా ఆత్మీయ సమ్మేళనం, తెలంగాణ సంస్కృతి–సంప్రదాయాలు, ఆహారపు అలవాట్లను ప్రతిబింబించే వేదికగా మ‌లుస్తూ వ‌చ్చారు.

2005లో ఒక ఆలోచనగా ప్రారంభమై..

అలయ్‌–బలయ్‌ కార్యక్రమాన్ని 2005లో బండారు దత్తాత్రేయ ప్రారంభించారు. అనంత‌రం తెలంగాణ ఉద్య‌మ కాలంలో రాజ‌కీయ విభేదాల‌కు అతీత‌మైన వేదిక మారింది. 2010లో తెలంగాణ సంస్కృతి ప్రదర్శనకు  మారుపేరుగా మారింది. 2020ల‌లో జాతీయ స్థాయి ప్రముఖులు పాల్గొనే సాంస్కృతిక-సామాజిక సమ్మేళనంగా రూపాంత‌రం చెందింది. 2025లో 20వ వార్షికోత్సవం జ‌రిగింది.   ఈ సంవ‌త్స‌రం అక్టోబ‌రు 22న 21వ కార్య‌క్ర‌మం నిర్వ‌హించ‌డానికి ఏర్పాట్లు ప్రారంభ‌మ‌య్యాయి.

 తెలంగాణ ఉద్యమంలో అలయ్‌–బలయ్‌ పాత్ర

ఇది అలయ్‌–బలయ్‌ చరిత్రలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం. 2005లో కార్యక్రమం ప్రారంభమైనప్పుడు తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం ఇంకా కొనసాగుతోంది. వివిధ రాజకీయ పార్టీలు, ప్రజా సంఘాలు, ఉద్యోగ, విద్యార్థి, సాంస్కృతిక సంస్థలు తెలంగాణ అంశంపై తమ తమ వేదికల నుంచి పోరాడుతున్న కాలం అది.

అలాంటి సమయంలో దత్తాత్రేయ ఏర్పాటు చేసిన అలయ్‌–బలయ్‌ వేదికపై వివిధ పార్టీలకు చెందిన నాయకులు ఒకే చోట కలుసుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. 2024 అలయ్‌–బలయ్‌ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి, ఈ కార్యక్రమం తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో నాయకులు ఒక తాటిపైకి రావడానికి ఉపయోగపడిందని, ఆ స్ఫూర్తి తెలంగాణ జేఏసీ ఏర్పాటుకు కూడా దోహదపడిందని పేర్కొన్నారు

ఎందుకు రాజకీయ నాయకులందరినీ ఆహ్వానిస్తారు?

ఇది దత్తాత్రేయకు చెందిన  కార్యక్రమం అయినప్పటికీ, ఆయన నిర్వహణలో కాంగ్రెస్‌, బీఆర్‌ఎస్‌, టీడీపీ, జనసేన, కమ్యూనిస్టు పార్టీలు తదితర రాజకీయ నేపథ్యాల నాయకులు కూడా పాల్గొన్న సందర్భాలు ఉన్నాయి. 2021లోనే ఒకే వేదికపై ఉపరాష్ట్రపతి వెంకయ్యనాయుడు, గవర్నర్లు, కేంద్రమంత్రులు, తెలంగాణ మంత్రులు, కేటీఆర్‌, హరీశ్‌రావు, రేవంత్‌రెడ్డి, పవన్‌కల్యాణ్‌ తదితరులు పాల్గొనేలా ఆహ్వానాలు ఇచ్చారు. 2022లో కేరళ గవర్నర్‌ ఆరిఫ్‌ మహమ్మద్‌ ఖాన్‌, కేంద్రమంత్రి కిషన్‌రెడ్డి, చిరంజీవి, కేకే, కోదండరామ్‌, సీపీఐ నాయకులు తదితరులు పాల్గొన్నారు. 2024లో కూడా వివిధ పార్టీల నాయకులు, గవర్నర్లు, ప్రముఖులు పాల్గొన్నారు . అందువల్ల దీనికి వచ్చిన వ్యక్తుల జాబితాను చూస్తే ఇది కేవలం బీజేపీ అంతర్గత కార్యక్రమం కాదనే దాని సామాజిక స్వరూపం కనిపిస్తుంది.  రాజకీయ-సామాజిక పరస్పర సంబంధాలకు ఇది ఒక వేదికగా కూడా పనిచేస్తోంది.

తెలంగాణ సంస్కృతికి ద‌ర్ప‌ణం

అలయ్‌–బలయ్‌లో మరో ముఖ్యమైన అంశం తెలంగాణ జానపద సంస్కృతిని ప్రదర్శించడం.సాధారణ రాజకీయ సభల మాదిరిగా కేవలం ప్రసంగాలు ఉండవు. వేదికపై, ప్రాంగణంలో తెలంగాణకు చెందిన బ‌తుక‌మ్మ‌, బోనాలు, గుస్సాడీ, డప్పు, జాన‌ప‌ద గీతాలు, జాన‌ప‌ద నృత్యాలు, ఒగ్గుక‌థ‌ వంటి గ్రామీణ జీవనశైలిని ప్రతిబింబించే ప్రదర్శనలు చోటుచేసుకున్నాయి. 2025 కార్యక్రమంలో కూడా తెలంగాణ సంస్కృతి, చరిత్ర, సంప్రదాయాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ఆ ఏడాది కార్యక్రమానికి “ఆపరేషన్‌ సింధూర్‌” థీమ్‌ను జోడించడం కూడా ప్రత్యేకతగా నిలిచింది.

భోజనం ఎందుకు అంత ప్రత్యేకం?

తెలంగాణలో “కలిసి తినడం కూడా ఆత్మీయతే” అనే సామాజిక భావన ఉంది. దత్తాత్రేయ అలయ్‌–బలయ్‌ దీనినీ కార్యక్రమంలో భాగం చేశారు. తెలంగాణ సంప్రదాయ వంటకాలను పెద్ద సంఖ్యలో తయారు చేసి అతిథులకు వడ్డించడం కార్యక్రమంలో ఒక ముఖ్య ఆకర్షణగా మారింది. 2016లోనే దాదాపు 40 రకాల వంటకాలు వడ్డించినట్లు ఒక కథనం పేర్కొంది. సర్వపిండి, సకినాలు, మక్కగారెలు, జొన్నరొట్టె, సజ్జరొట్టె, అంబలి, మలీద ముద్దలు వంటి తెలంగాణ వంటకాలతో పాటు మాంసాహార వంటకాలు కూడా వడ్డించినట్లు   వివరించింది.  2025లో   86 రకాల వంటకాలు, సుమారు 4,000 కిలోల చికెన్‌, 1,200 కిలోల మటన్‌ వడ్డించినట్లు మీడియా క‌థ‌నాలు నివేదించాయి. అంటే భోజనం ఇక్కడ కేవలం “విందు” కాదు. తెలంగాణ ఇంటి వంటను దేశం నలుమూలల నుంచి వచ్చిన ప్రముఖులకు పరిచయం చేసే సాంస్కృతిక దౌత్యం.

 అలయ్‌–బలయ్‌లో “కౌగిలింత”కు ప్రత్యేక అర్థం

ఈ కార్యక్రమం చిత్రాల్లో ఎక్కువగా కనిపించే దృశ్యం రాజకీయంగా ప్రత్యర్థులైన నాయకులు ఒకరినొకరు కౌగిలించుకోవడం.దత్తాత్రేయ 2022లో దీనిని వివరిస్తూ, వ్యక్తులను కాదు “మనసులను ఆలింగనం చేసుకోవడం” అలయ్‌–బలయ్‌ ఉద్దేశమని చెప్పారు.  అందువల్ల అలయ్‌–బలయ్‌లో కౌగిలింత ఒక ఫొటో అవకాశం మాత్రమే కాదు.దాని వెనుక ఉన్న సందేశం. విధానాలు వేరైనా మనుషుల మధ్య సంబంధాలు ఉండవచ్చు. పార్లమెంటులో, అసెంబ్లీలో ఒకరిపై మరొకరు విమర్శలు చేసుకునే నాయకులు పండుగ రోజు ఒకరినొకరు పలకరించుకోవచ్చు.ఇదే ఈ కార్యక్రమ సామాజిక ప్రయోగంగా చూడవచ్చు.

దత్తాత్రేయ గవర్నర్‌ అయిన తర్వాత బాధ్యత తీసుకున్న విజయలక్ష్మి

బండారు దత్తాత్రేయ గవర్నర్‌గా రాజ్యాంగబద్ధ పదవుల్లో ఉన్న కాలంలో, ప్రత్యక్షంగా రాజకీయ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడంలో పరిమితులు ఉండటంతో ఆయన కుమార్తె బండారు విజయలక్ష్మి నిర్వహణ బాధ్యతలను చేపట్టారు.2021లోనే జలవిహార్‌లో జరిగిన కార్యక్రమాన్ని విజయలక్ష్మి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. 2022లో 18వ కార్యక్రమం కూడా ఆమె ఆధ్వర్యంలో జరిగింది.  2025లో 20వ కార్యక్రమం కూడా అలయ్‌–బలయ్‌ ఫౌండేషన్ ఛైర్‌పర్సన్‌ బండారు విజయలక్ష్మి ఆధ్వర్యంలో జరిగింది.  దీంతో ఇది ఒక వ్యక్తి నిర్వహించే కార్యక్రమం నుంచి ఒక కుటుంబం కొనసాగిస్తున్న సంస్థాగత సాంస్కృతిక కార్యక్రమంగా మారింది.

ఆహ్వానం అందుకోవడం ఎందుకు ప్రత్యేక గౌరవంగా మారింది?

రెండు దశాబ్దాలుగా ఒకే లక్ష్యంతో కార్యక్రమం కొనసాగడం, ప్రతి సంవత్సరం రాజకీయ, సినీ, సాంస్కృతిక, పారిశ్రామిక, సామాజిక రంగాల ప్రముఖులను ఆహ్వానించడం వల్ల “అలయ్‌–బలయ్‌కు ఆహ్వానం” ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపుగా మారింది. 2025 కార్యక్రమంలో మాజీ రాష్ట్రపతి, మాజీ ఉపరాష్ట్రపతి, రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, గవర్నర్లు, కేంద్రమంత్రులు, మాజీ సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎన్‌.వి. రమణ, సినీ ప్రముఖులు తదితరులు పాల్గొన్నారు. చిరంజీవి 2022లో పాల్గొన్నప్పుడు, ఈ సంప్రదాయాన్ని తెలంగాణ సంస్కృతిలోని ప్రేమ, స్నేహానికి ప్రతీకగా అభివర్ణించారు.  2025లో నాగార్జున, బ్రహ్మానందం వంటి సినీ ప్రముఖులను సన్మానించడం కూడా కార్యక్రమానికి వచ్చిన విస్తృత సామాజిక గుర్తింపును చూపిస్తుంది.

ఈ సంవ‌త్స‌రం అక్టోబ‌రు 22న హైదరాబాద్‌ ఎగ్జిబిషన్‌ గ్రౌండ్స్‌లో అల‌య్ బ‌ల‌య్ నిర్వ‌హించ త‌ల‌పెట్టారు.  దత్తాత్రేయ స్వయంగా ప‌లువురు నాయకులను కలిసి ఆహ్వానిస్తున్నారు.ఏపీ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడును కలిసి ముఖ్య అతిథిగా రావాలని ఆహ్వానించారు. చంద్రబాబు హాజరవుతానని హామీ  ఇచ్చారు. కేంద్ర మంత్రులు రాజ్‌నాథ్‌ సింగ్, ప్రహ్లాద్‌ జోషి, అర్జున్‌ రామ్‌ మేఘ్వాల్ ల‌ను ఆహ్వానించారు.  బీజేపీ జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి బీఎల్‌ సంతోష్‌, హరియాణా ముఖ్యమంత్రి నాయబ్‌ సింగ్‌ సైనీలకు సైతం ఆహ్వాన ప‌త్రిక‌లు అంద‌జేశారు. తెలంగాణ గవర్నర్‌ శివ ప్రతాప్‌ శుక్లాను దత్తాత్రేయ, విజయలక్ష్మి కలిసి ఆహ్వానించారు.

ఈ ఏడాది  ప్రత్యేకత – బతుకమ్మ

ఈసారి అలయ్‌–బలయ్‌ ఫౌండేషన్‌ దసరా కార్యక్రమానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా బతుకమ్మ వేడుకలను కూడా నిర్వహించింది. అక్టోబర్‌ 10న హైదరాబాద్‌ ఇందిరాపార్క్‌ ధర్నాచౌక్‌ వద్ద ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ వేడుకలు నిర్వహించారు. తెలంగాణ గవర్నర్‌ శివప్రతాప్‌ శుక్లా సతీమణి జానకి శుక్లా, కిషన్‌రెడ్డి సతీమణి కావ్య తదితరులు పాల్గొన్నారు.   అలయ్‌–బలయ్‌ ఇప్పుడు ఒక్క దసరా రోజు జరిగే సమ్మేళనం మాత్రమే కాకుండా, తెలంగాణ పండుగలు–సంస్కృతి–కళలను విస్తృతంగా ప్రదర్శించే ఒక సాంస్కృతిక వేదికగా విస్తరిస్తోంది.

దత్తాత్రేయ ఆత్మకథలో అలయ్‌–బలయ్‌ స్థానం

2025లో ఆయన ఆత్మకథ “ప్రజల కథే నా ఆత్మకథ” పేరుతో తెలుగులో విడుదలైంది. పుస్తకాన్ని మాజీ రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్‌ కోవింద్‌ హైదరాబాద్‌లో ఆవిష్కరించారు. ఈ పుస్తకం కేవలం వ్యక్తిగత జీవిత చరిత్రగా కాకుండా, తన జీవితంలో తనతో పాటు నడిచిన ప్రజల కథగా దత్తాత్రేయ వివరించారు. పుస్తకంలో ఆయన గౌలిగూడలోని సాధారణ జీవితం నుంచి ఎంపీ, కేంద్ర మంత్రి, గవర్నర్‌ స్థాయికి చేరిన ప్రయాణాన్ని వివరించారు. ఇందులో అల‌య్ బ‌ల‌య్ ప్ర‌స్థావ‌న‌,చిత్రాలు ఉన్నాయి.

 అలయ్‌–బలయ్‌ కార్యక్రమానికి ఇంత దీర్ఘాయువు రావడానికి  అయిదు కార‌ణాలు క‌నిపిస్తున్నాయి.

1. తెలంగాణ సంస్కృతిలోనే మూలాలు

బయట నుంచి తీసుకొచ్చిన కార్యక్రమం కాదు. ప్రజలకు ముందే తెలిసిన ఆత్మీయ పలకరింపు సంప్రదాయాన్నే పెద్ద వేదికగా మార్చారు.

2. రాజకీయ విభేదాలకు కొంత విరామం

ప్రతిరోజూ పరస్పరం విమర్శించుకునే నాయకులు ఒకరోజు స్నేహపూర్వకంగా కలుసుకునే అవకాశం.

3. ఆహ్వానితుల వైవిధ్యం

రాజకీయ నాయకులతో పాటు గవర్నర్లు, కేంద్ర మంత్రులు, సినీ ప్రముఖులు, న్యాయమూర్తులు, పారిశ్రామికవేత్తలు, కళాకారులు రావడం.

4. తెలంగాణ రుచులు, కళలకు వేదిక

భోజనం, జానపద కళలు, పండుగలు, గ్రామీణ సంస్కృతి—వీటిని ఒకే ప్రాంగణంలో చూపించడం.

5. నిరంతర నిర్వహణ

2005 నుంచి దాదాపు ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించడం వల్ల అది ఒక కార్యక్రమం నుంచి ఒక సంప్రదాయంగా మారింది.

అలయ్‌-బలయ్‌ తెలంగాణ సంస్కృతికి ఒక  బ్రాండ్ 

గత రెండు దశాబ్దాల పరిణామాన్ని చూస్తే,  అలయ్‌–బలయ్  అనే పదం ఇప్పుడు బండారు దత్తాత్రేయతో విడదీయలేని విధంగా అనుసంధానమైంది. దసరా అంటే జమ్మి చెట్టు, పాలపిట్ట గుర్తుకు వచ్చినట్లే, హైదరాబాద్‌ రాజకీయ-సాంస్కృతిక వర్గాల్లో అలయ్‌–బలయ్‌ అంటే దత్తాత్రేయ అనే గుర్తింపు ఏర్పడింది. అయితే అలయ్‌–బలయ్‌ అనే సంప్రదాయం దత్తాత్రేయతో ప్రారంభమైనది కాదు. తెలంగాణలోని ఆత్మీయ పలకరింపు సంస్కృతి ముందే ఉంది. దత్తాత్రేయ చేసినది ఆ స్థానిక సామాజిక ఆచారాన్ని ఒక పెద్ద, సంస్థాగత, వార్షిక ప్రజా వేదికగా మలచడం.“రాజకీయంగా ఎవరి దారి వారిదైనా.. పండుగ వేళ మనసులు మాత్రం కలవాలి” అనే తెలంగాణ ఆత్మీయతను బహిరంగ వేదికపైకి తీసుకువచ్చిన కార్యక్రమమే అలయ్‌–బలయ్ అని చెప్ప‌వ‌చ్చు.

NEWS AT A GLANCE

https://addamnews.com/bathukamma-celebrations-organized-by-the-alai-balai-foundation-devotional-news-dasara-news-hyderabad-news-telugu-news-bathukamma-news-telangana-news/?utm

https://www.v6velugu.com/dattatreya-invites-union-ministers-haryana-cm-to-alai-balai-2026?utm

https://epaper.vishalabharati.com/media/2024-10/14-10-2024-vb_compressed.pdf?utm

https://www.andhrajyothy.com/2025/telangana/hyderabad/haryana-governor-bandaru-dattatreya-autobiography-book-launch-in-hyderabad-vk-1413349.html?utm

https://10tv.in/telugu-news/telangana/dattatreya-autobiography-prajala-kathe-naa-aatmakatha-book-released-by-ram-nath-kovind-at-hyderabad-ve-955415.html?utm

https://addamnews.com/bathukamma-celebrations-organized-by-the-alai-balai-foundation-devotional-news-dasara-news-hyderabad-news-telugu-news-bathukamma-news-telangana-news/?utm

BY RAVIKANTI SRINIVAS

ఈ ప్రస్తావన ఎందుకు వచ్చిందంటే ఇటీవల ఎన్నికల సంఘం ముందు జరిగిన నిరసన ప్రదర్శనలో అల్ ఇండియా స్టూడెంట్స్ అసోసియేషన్ (AISA) నాయకురాలు నేహా బోరా ధరించిన ‘వన్ పీస్’ (One Piece) దుస్తులు, కేవలం కాకతాళీయంగా వేసుకున్నవా లేక దేశ శ్రావభౌమత్వాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని రూపొందించిందా అంటే రెండో అంశమే స్పష్టంగా కనపడుతోంది. గత కొద్ది సంవత్సరాలలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా జరిగిన అనేక ఆందోళనలలో ఈ చిహ్నం కనపడం ఇది యాదృచ్చికం కాదు అనే అంశాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

‘వన్ పీస్’ పైరేట్ చిహ్నం ముద్రించిన ఎర్రటి టీ-షర్టును ధరించి భారత ఎన్నికల సంఘం వైపు కవాతు చేసినప్పుడు నేహా బోరా మాటల కంటే ఆ దృశ్యం చాలా వేగంగా ప్రయాణించింది. అది ఏ హానీ చేయని యానిమే (anime) దుస్తులు వలె సాధారణ ప్రేక్షకులకు కనిపించింది. కానీ ఇది ఆందోళన సమయాల్లో పరీక్షించి, ఉపయోగించిన ఒక ‘యాక్షన్ ప్లాన్’ సింబల్ గా జాతీయ భద్రతా విశ్లేషకులకు కనిపించింది. అదే నిజం కూడా. ఎందుకంటే సాధారణ ప్రజానీకానికి అటువంటివి చదివే నైపుణ్యం ఉండదు.

నవ్వుతున్నట్లుండే ఈ స్ట్రా-హ్యాట్ పుర్రె ఏదో కార్టూన్ కాదు. దీనికి చాలా చరిత్రే ఉంది. ఇది జకార్తా, ఖాట్మండు, పారిస్, అంటనానారివో వరకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగిన ఉద్యమాల్లో అంతటా పదేపదే ప్రయోగించిన, వ్యవస్థా-వ్యతిరేక ధిక్కారానికి సంబంధించిన ప్రామాణిక ఐకానోగ్రఫీ. అభిజీత్ డిప్కే, సౌరవ్ దాస్, అశుతోష్ రాంకా, నేహా బోరా వంటి కార్యకర్తలు ఈ దిగుమతి చేసుకున్న ‘వన్ పీస్’ పైరేట్ చిహ్నం భారతీయ వీధుల్లోకి తీసుకువచ్చినప్పుడు, దాని దృక్కోణం మారిపోయింది. అది స్థానిక నిరసనలనుండి ఒక పకడ్బందీ అంతర్జాతీయ వ్యూహంలో  భాగంగా  మారుతున్నట్లు కనబడుతోంది.

ఈ సబ్‌కల్చర్‌ను అర్థం చేసుకోవడం చాలా అవసరం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజాస్వామ్య దేశాలలో స్థానిక ప్రభుత్వాలను దెబ్బతీయడానికి, సవాలు చేయడానికి, యువతను రెచ్చగొట్టడానికి, విదేశీ కుట్రలు అమల చేయడానికి ఈ సింబల్ ను పరీక్షించి, పరిశీలించి మెరుగు పరిచారు. ఈ సింబల్ గురించి అవగాహన ఉన్నవారికి దాని ప్రయోగం అర్ధం ఏమిటో తెలుగుస్తుంది.

ఏమి జరిగింది?

అత్యంత కోలాహలంగా అక్టోబర్ 10న జరిగిన బలప్రదర్శనలో భారత ఎన్నికల సంఘం లక్ష్యంగా మారింది. దీనికి కేంద్ర బిందువు? CPI(M-L) అనుబంధ విద్యార్థి విభాగం, ఆల్ ఇండియా స్టూడెంట్స్ అసోసియేషన్ (AISA) జాతీయ అధ్యక్షురాలు నేహా బోరా ఇచ్చిన బహిరంగ పిలుపు. “ఢిల్లీ హాత్ ఈ రోజు జంతర్ మంతర్ అవుతుంది!” అని ఆమె ప్రకటించారు. కానీ వాస్తవానికి వీధుల్లోకి వచ్చినది సహజమైన విద్యార్థి ఉద్యమంలా కనిపించలేదు. దేశంలోని కీలకమైన రాజ్యాంగ మూలస్తంభాలలో ఒకదానిపై చేసిన దాడిలాగే ఇది ఉంది.

ఈ సింబల్స్ ను నిశితంగా పరిశీలించండి. రక్తం రంగులో ఉండే ఎర్రటి టీ-షర్టును ధరించి బోరా కనిపించారు – ఇది రాడికల్ వామపక్షవాదానికి తిరుగులేని షేడ్. దీనిపై “వన్ పీస్” అనే పదాలతో పాటు స్ట్రా హ్యాట్‌లో ఉన్న కళ్ళు లేని పుర్రె ముద్రించారు. ఇది ఎటువంటి హాని చేయని పాప్-కల్చర్ అనిమే సాధారణ కంటికి కనిపిస్తుంది. కానీ ఆ చిత్రం చాలా ఉద్దేశపూర్వక సంకేతాన్ని పంపుతొందన్న అంశం జాతీయ భద్రత, విదేశీ నిఘా ప్లేబుక్‌లను గమనిస్తున్న ఎవరికైనా తెలుస్తుంది.

ఇందులో ఎలాంటి పొరపాటూ లేదు: ఇది ఒక అమాయకమైన, రోజువారీ ఫ్యాషన్ ఎంపిక కాదు. ఈ చిహ్నమే సార్వభౌమ దేశాలను స్తంభింపజేయడానికి, విప్లవాలు, యువత-ఆధారిత అశాంతి అంతటా విస్తరింపచేయడానికి  సరిగ్గా క్రమపద్ధతిలో ఆయుధంగా మారింది. అరాచకత్వం సృష్టించడం అన్న ఒకే ఒక్క లక్ష్యంతో దీనిని సరిహద్దులను దాటించి భారత్ లోకి ప్రవేశపెట్టారు.

బోరా దీనిని ధరించడానికి ముందు భారతదేశం వెలుపల జరిగిన నిరసనలలో ఇదే పైరేట్ జెండా కనిపించినంది.  అప్పటి విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ న్యూఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన నిరసనలో జూలైలో కూడా ఇది కనిపించింది. అంటే దీని ప్రయోగం లక్ష్యం ఏమిటో అర్ధం చేసుకోవచ్చు.

ఇది ఒక సాధారణ విద్యార్థి నిరసన కాదు, లేదా యువత కోపం యొక్క ఆకస్మిక విస్ఫోటనం కూడా కాదు. దేశీయ లోపాలను ఉపయోగించుకోవడానికి, వ్యవస్థీకృత అరాచకత్వ అజెండాను ముందుకు నెట్టడానికి న్యూఢిల్లీ వీధుల్లో జరిగిన ఒక ఉద్దేశపూర్వక ప్రయత్నం ఇది.

పూర్తి చిత్రాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, మనం గందరగోళాన్ని పక్కనపెట్టి వీటన్నింటిని ప్రారంభించిన దృశ్య సూచనను చూడాలి. ఈ చిహ్నం ఏమిటి? వన్ పీస్ అంటే ఏమిటి?

వన్ పీస్‌లో స్ట్రా హ్యాట్ పైరేట్స్ జెండా దేనిని సూచిస్తుంది

ఈచిరో ఒడా (Eiichiro Oda) 1997లో మొదటిసారిగా సీరియల్‌గా ప్రచురించబడిన జపనీస్ మాంగా అయిన వన్ పీస్‌ను సృష్టించారు. వన్ పీస్ అని పిలువబడే పురాతన నిధి అన్వేషణలో ప్రయాణించే మంకీ డి లఫ్ఫీ, అతని సిబ్బంది, స్ట్రా హ్యాట్ పైరేట్స్ చుట్టూ దీని కథ తిరుగుతుంది. ఈ సిబ్బంది యొక్క జాలీ రోజర్ (Jolly Roger) లఫ్ఫీకి ప్రతిరూపమైన స్ట్రా హ్యాట్ ధరించిన పుర్రెను, దాని వెనుక అడ్డంగా ఉన్న రెండు ఎముకలను వర్ణిస్తుంది. జాలీ రోజర్ అనేది పుర్రె లేదా ఇతర గుర్తింపు చిహ్నంతో ఉండే పైరేట్ జెండాకు ఉన్న సాంప్రదాయ పేరు.

ఈచిరో ఒడా ద్వారా 1997 నుండి సీరియల్‌గా ప్రచురితమవుతున్న వన్ పీస్ సంపూర్ణ వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను అంతిమ ఆశయంగా కలిగిన పైరేట్ కెప్టెన్ అయిన మంకీ డి లఫ్ఫీ ప్రయాణాన్ని సూచిస్తుంది. మాంగా కథనంలో లఫ్ఫీ, అతని బృందం జాలీ రోజర్ అని పిలువబడే విలక్షణమైన చిహ్నం క్రింద పనిచేస్తారు. ఇది స్ట్రా హ్యాట్ ధరించిన పుర్రె. ఈ కధ ప్రధాన విరోధులు – మెరైన్స్ కు “ప్రపంచ ప్రభుత్వం”గా పిలువబడే వంశపారంపర్య ప్రపంచ కులీన పాలన చుట్టూ నడుస్తుంది. కథాంశం అంతటా కూడా  కథానాయకులు విముక్తి బ్యానర్ క్రింద సంస్థాగత సంస్థలు, రాచరికాలు, నియంత్రణ సంస్థలను క్రమపద్ధతిలో లక్ష్యంగా చేసుకుంటారు. సరిగ్గా ఈ స్ట్రా-హ్యాట్ పుర్రె చిహ్నం కింద పనిచేసే పైరేట్, సంపూర్ణమైన, అనియంత్రిత స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడే ఒక గొప్ప రక్షకుడిగా రొమాంటిసైజ్ చేస్తారు.

వ్యవస్థా-వ్యతిరేక సెంటిమెంట్ యొక్క రెడీ-మేడ్ బ్లూప్రింట్‌ను ఈ కల్పిత కధనం అందిస్తుంది. వ్యవస్థాగత పాలనను అంతర్గతంగా అవినీతిపూరితమైనదిగా, స్వార్థపూరితమైనదిగా, అణచివేతతో కూడుకున్నదిగా చిత్రీకరిస్తుంది. తద్వారా వ్యవస్థలకు వ్యతిరేకంగా శాశ్వత తిరుగుబాటు యొక్క పునాది కథనాన్ని నిర్మిస్తుంది.

సరళమైన మాటలలో చెప్పాలంటే, ఇది విలాసవంతమైన, అత్యంత ఆకర్షణీయమైన పాప్-కల్చర్ ప్యాకేజీలో చుట్టబడిన రెడ్ రెవల్యూషన్ క్లాసిక్ కథనం. కచ్చితంగా ఆ కారణంగానే ఈ చిహ్నం ఎంపిక చేశారు. ఇది సంక్లిష్టమైన వ్యవస్థా-వ్యతిరేక సిద్ధాంతాన్ని పైకెత్తుకుంటుంది. కఠినమైన రాజకీయ పదాల వినియోగం ఉండదు. ఈ మొత్తం వ్యవహారాన్ని నేరుగా జెన్-జెడ్ (Gen Z)తో మాట్లాడే వైరల్, ఓపెన్-సోర్స్ గా ఆభివర్ణిస్తుంది. ప్రభుత్వ సంస్థలను విలన్‌గా, వీధి-స్థాయి ప్రతిఘటనను వీరోచిత పోరాటం అనే భావన కలిగేలా ఈ చిహ్నం ఇప్పటికే అటువంటి భావనలను కలగచేసింది. ఇదంతా భారతీయ వీధుల్లో ఒక్క బ్యానర్ కూడా ఎగురవేయకముందే జరిగింది.

న్యూఢిల్లీలో ఈ చిహ్నం కనబడడం ఏదో అనుకోని, యాదృశ్చికంగా జరిగిన సంఘటన కాదు. కచ్చితత్వంతో పరీక్షించిన ‘అస్థిరత’ వ్యూహాన్ని అమలు చేయడం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇదే ఖచ్చితమైన బ్లూప్రింట్ ఎలా రూపొందిందో చూడండి.

ఇది బహుళ సార్వభౌమ దేశాలలో ఇప్పటికే పరీక్షించిన, అత్యంత కచ్చితత్వంతో అమలు చేసిన కార్యాచరణ ప్లేబుక్. న్యూఢిల్లీ వీధుల్లో స్ట్రా హ్యాట్ జాలీ రోజర్ కనిపించడం అనేది రివల్యూషన్ ప్రోటోకాల్ యొక్క ప్రణాళికలో భాగం మాత్రమే. ఇటీవల ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగిన కీలక ఘర్షణల్లో దీని ట్రాక్ రికార్డును పరిశీలిస్తే ఆచరణలో ఈ బ్లూప్రింట్ ఎలా పనిచేస్తుందో అర్ధం అవుతుంది.

ఇండోనేషియా, ఆగస్టు 2025: ప్రభుత్వ విధానాలు, రాజకీయ ఫిర్యాదులపై నిరసనల సమయంలో, 2025 ఆగస్టు 17న ఆ దేశ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవానికి ముందు ఈ జెండా కనిపించింది. కొందరు ఇండోనేషియా అధికారులు ఈ జెండా వాడకాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించారు.  ఒక చట్టసభ సభ్యుడు ఇది జాతీయ సమైక్యతకు ముప్పు అని సూచించగా, మరొకరు దీనిని ప్రదర్శించడం దేశద్రోహంతో సమానమని హెచ్చరించారు.

నేపాల్, సెప్టెంబర్ 2025: ప్రధాన మంత్రి కేపీ శర్మ ఓలి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నేపాల్‌లో జరిగిన జెన్-జెడ్ (Gen-Z) నిరసనలో కూడా ఈ జెండా కనిపించింది. ప్రభుత్వం సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను నియంత్రించిన తర్వాత ఈ ప్రదర్శనలు చెలరేగాయి. ఈ చర్యను దేశంలోని యువత భావప్రకటనా స్వేచ్ఛపై దాడిగా పేర్కొన్నారు.

ఫిలిప్పీన్స్, సెప్టెంబర్ 2025: వరద-నియంత్రణ, సహాయక ప్రాజెక్టుల కోసం ఉద్దేశించిన నిధులను పక్కదారి పట్టించారని ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న అధికారులు, కాంట్రాక్టర్ల అవినీతికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ప్రదర్శనలలో ఈ జెండాను ఎగురవేశారు. ఈ ఆరోపణలపై తమ ఆగ్రహాన్ని వ్యక్తం చేసేందుకు పదివేల మంది ప్రజలు మనీలాలోని లునెటా పార్క్  వద్ద గుమిగూడారు.

పెరూ, మడగాస్కర్ & బల్గేరియా: ఈ చిహ్నం లాటిన్ అమెరికా, ఆఫ్రికా మరియు తూర్పు ఐరోపా అంతటా వ్యాపించింది.  రాష్ట్ర పాలనను స్తంభింపజేయడానికి, రాజకీయ రాయితీలను బలవంతంగా సాధించడానికి రూపొందించిన వ్యవస్థా-వ్యతిరేక ప్రచారాల సమయంలో వీధి బారికేడ్లు, మున్సిపల్ మౌలిక సదుపాయాలపై కనిపించింది.

ఫ్రాన్స్, యుకె (UK) & అమెరికా: పారిస్‌లోని వీధి ర్యాలీల నుండి లండన్, మెక్సికోలలోని ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ప్రదర్శనల వరకు, విభిన్న స్థానిక ఫిర్యాదులను ఒకే సరిహద్దులు లేని, అధికార వ్యతిరేక బ్యానర్‌ కింద ఏకం చేయడానికి ఈ చిహ్నం వినియోగించారు.

ఈ సరళి స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ప్రతి ఒక్క సందర్భంలోనూ, వ్యూహం ఒకేలా ఉంది: స్థానిక భద్రతా వ్యవస్థలను దాటవేయడానికి బాహ్య ఆపరేటర్లు, విదేశీ ఇంటెలిజెన్స్ పర్యావరణ వ్యవస్థలు ఓపెన్-సోర్స్, పాప్-కల్చర్ చిహ్నాన్ని ఉపయోగించుకుంటాయి. వారు జెన్ జెడ్ (Gen Z) డిజిటల్ ఆకర్షణను ఉపయోగించుకుంటారు.  వారికి ప్రభుత్వ దౌర్జన్యం అనే కథనాన్ని నూరిపోస్తారు. యువతను  మార్పు కార్యకలాపాల కోసం ముందు వరుసలో నిలబడే సైనికులుగా మారుస్తారు.

ఐసా (AISA) వంటి దేశీయ విద్యార్థి సంఘాలు సరిగ్గా ఇదే చిహ్నాన్ని ధరించి భారత ఎన్నికల సంఘంపైకి కవాతు చేసినప్పుడు, వారు స్థానిక ఆందోళనలను లేవనెత్తడం లేదు. వారు సంస్థాగత పతనాన్ని సృష్టించడానికి, సార్వభౌమ దేశాలను విదేశీ వ్యూహాత్మక నియంత్రణలో ఉంచడానికి రూపొందించబడిన విదేశీ స్క్రిప్ట్‌ను అమలు చేస్తున్నారు.

సంస్థాగత చొరబాటు కోసం డిజిటల్ నేటివ్ సబ్‌కల్చర్‌లను వాడుకోవడం

పాప్ సంస్కృతిని ఆయుధంగా మార్చడం అనేది ప్రమాదవశాత్తూ జరిగిన పరిణామం కాదు, ఇది మానసిక నియంత్రణకు సంబంధించిన ఒక ఇంజనీరింగ్ ప్రక్రియ. భారతదేశం ప్రస్తుతం అత్యంత పెద్ద, అత్యంత హైపర్-కనెక్ట్ అయిన అనిమేషన్ వినియోగిస్తున్న జనాభాతో ఉంది. లక్షలాది మంది జెన్ జెడ్ యువత ప్రతిరోజూ ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఫీడ్‌లు, డిజిటల్ ఫ్యాన్ కమ్యూనిటీలు, వైరల్ ట్రెండ్ లూప్‌ల ద్వారా కనెక్ట్ అయ్యారు. వ్యూహాత్మక ఆపరేటివ్‌లు మరియు AISA వంటి రాడికల్ విద్యార్థి సంఘాలు యువత ఇప్పటికే ఇష్టపడే పాప్-కల్చర్ సూచనలను ఉపయోగించి వారి రాజకీయ ప్రపంచ దృష్టికోణాన్ని మార్చి , వారి సాంస్కృతిక పదజాలాన్ని వారు హైజాక్ చేస్తున్నారు.

రోజువారీ యువతను ప్రణాళికాబద్ధమైన అరాచకత్వానికి ఉపయోగపడేలా మార్చడానికి ఈ సబ్‌కల్చర్ పైప్‌లైన్ వ్యవస్థీకృతంగా ఎలా రూపొందిందో చూడండి:

• చట్టవిరుద్ధమైన ప్రతిఘటనను రొమాంటిసైజ్ చేయడం: ఈ ప్లేబుక్‌లోని ప్రాథమిక అంశం, దేశ వ్యతిరేక ధిక్కారాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా రొమాంటిసైజ్ చేయడం. వన్ పీస్ (One Piece) లాంటి సిరీస్‌లలో, కథానాయకుడు కేవలం పైరేట్ కాదు- అతను క్రూరమైన ప్రపంచ వ్యవస్థతో పోరాడుతున్న నైతికంగా ఉన్నతమైన “విముక్తిదాత”. వ్యూహాత్మక ఆందోళనకారులు ఈ కల్పిత ప్రాతిపదికను తీసుకుని నేరుగా వాస్తవ ప్రపంచ ప్రజాస్వామ్య సంస్థలకు అన్వయిస్తారు. శాసనోల్లంఘనను వీరోచిత అనిమే కథనంతో ప్రదర్శించడం ద్వారా, తిరుగుబాటు దాని విధ్వంసకర వాస్తవికతను కోల్పోతుంది. గొప్ప, సినిమాటిక్ ధైర్యసాహసాల చర్యగా మారుతుంది.
• దుండుకుతనాన్ని పెంచడం: ఎన్నికల సంఘం వంటి చట్టబద్ధమైన అధికారంపై దాడి చేయడానికి వీధుల్లోకి రావడం ఒక సాధారణ యువకుడికి  చట్టవిరుద్ధమైన చర్య. కానీ అధునాతనమైన, పాప్-కల్చర్ లో కాలసిపోయినప్పడు ఆ అడ్డంకి అదృశ్యమవుతుంది. స్ట్రా హ్యాట్ (Straw Hat) చిహ్నాన్ని ధరించడం రాజ్యాంగ వ్యతిరేక ఆందోళనను వ్యక్తిగత గుర్తింపునకు వైరల్ స్టేట్‌మెంట్‌గా మారుస్తుంది. యువతను తాము  గందరగోళం సృష్టించడంలో పాల్గొనడం లేదని నమ్మేలా చేస్తారు. వారు “అణచివేత” వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా తమకు ఇష్టమైన కల్పిత పాత్రల వీరోచిత పోరాటాన్ని చేస్తున్నామన్న భావనతో ఉంటారు.
• మాకు తెలియదు అని చెప్పడం : అనిమే ఐకానోగ్రఫీని మోహరించడం ఈ విధ్వంసకారులు రెండు ప్రయోజనాలు సాధిస్తారు. ఇది రాడికల్ రాజకీయాల్లోకి యువతను ఆకర్షించడానికి ఇది ప్రవేశ కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. ఇటువంటి ఆందోళనల నిర్వాహకులు. దీనిని ఒక సాకుగా తీసుకుని ఇది యువత పాప్ కల్చర్ లో భాగమని, దీనివల్ల దేశానికి నాష్టం ఏమీ లేదని వాదిస్తారు.

News at Glance

• Reuters — Indonesia, One Piece protest flag 
• Carnegie Endowment — Nepal Gen Z protests 
• The Guardian — One Piece flag and global protests 
• The Indian Express — One Piece flag at Delhi protests 

Academic Insights

• Political Semiotic Analysis of the One Piece Flag — Muqoddimah Journal 
• Framework of One Piece Flag Symbol — IDEAS Journal 
• Can the One Piece Flag in Nepal’s Gen Z Protest Be an Inter-Asia Referencing Practice? — NUS 
• Global Symbolic Resistance and the One Piece Flag — Amandemen Journal 

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లో రాజ‌కీయం వేడెక్కింది. మున్సిప‌ల్ , ప‌రిష‌త్‌, పంచాయ‌తీ ఎన్నిక‌ల‌కు న‌గారా మోగ‌డంతో అన్ని పార్టీలు హోరాహోరీకి సిద్ధ‌మ‌వుతున్నాయి. తెలుగుదేశం, జ‌న‌సేన‌, భార‌తీయ జ‌న‌తాపార్టీల మ‌ధ్య ఎన్నిక‌ల పొత్తుపై ర‌క‌ర‌కాల  ఊహాగానాలు వ్య‌క్త‌మైనా అది చివ‌రికి ఓ కొలిక్కి వ‌చ్చింది.  తెలుగుదేశం అధినేత చంద్ర‌బాబు, జ‌న‌సేనాని ప‌వ‌న్ క‌ల్యాణ్‌ల మ‌ధ్య అంత‌రం పెరిగిన‌ట్లు అనిపించ‌డం, జ‌న‌సేనాని కార్య‌క‌ర్త‌ల‌ అంచ‌నాలు పెర‌గ‌డం,  అల‌క‌లు, అస‌మ్మ‌తులు, వ్యూహాత్మ‌కంగా ర‌క‌ర‌కాల ప్ర‌క‌ట‌న‌లు, పోస్ట‌ర్ల‌తో కొంత క‌ల‌క‌లం ఏర్ప‌డిన నేప‌థ్యంలో రాజ‌కీయంగా ఆస‌క్తి నెల‌కొంది. అసెంబ్లీ ఎన్నిక‌ల స‌మ‌యంలో రాష్ట్ర భ‌విష్య‌త్తు  కోసం త్యాగం చేశామ‌ని, ఇప్పుడు పార్టీ కోసం , కార్య‌క‌ర్త‌ల కోసం అప్ప‌టికంటే ఎక్కువ శాతం సీట్లు కావాల‌ని జ‌న‌సేన శ్రేణులు కోరాయి. ప‌వ‌న్ కల్యాణ్ కూడా కాకినాడ స‌మావేశంలో బ‌ల‌మున్న అన్ని చోట్లా పోటీ చేయండి అని పిలుపు ఇవ్వ‌డంతో పార్టీ కార్య‌క‌ర్త‌ల్లో ఉత్సాహం పెల్లుబికింది. ఈ నేప‌థ్యంలో పొత్తుపై కొన్ని సందేహాలు వ్య‌క్త‌మైనా చంద్ర‌బాబు, ప‌వ‌న్‌క‌ల్యాణ్‌ల భేటీ అనంత‌రం ప‌రిస్థితి స‌ద్దుమ‌ణిగింది.  త‌మ మ‌ధ్య పొత్తు కుదిరింద‌ని,  పోటీ చే య‌నున్న స్థానాల‌పై స్ప‌ష్ట‌త వ‌చ్చింద‌ని ఇరుపార్టీల నేత‌ల ప్ర‌క‌టించారు. అయితే అవి ఎన్ని? ఏమిటి? అనే విష‌యాల‌ను వారు ప్ర‌క‌టించ‌లేదు.  అయితే  జ‌న‌సేన నేత‌లు గ‌తం క‌న్నా ఎక్కువ స్థానాలు పొందిన‌ట్లు తెలుస్తోంది. దీనిపై పూర్తి స్ప‌ష్ట‌త రావ‌ల‌సి ఉంది. భార‌తీయ జ‌న‌తా పార్టీ వైపు నుంచి పెద్ద‌గా డిమాండ్లు ఏవీ లేన‌ట్లు స‌మాచారం. వారు ఆశించిన స్థాయిలోనే స్థానాలు ద‌క్కిన‌ట్లు భావిస్తున్నారు. మ‌రోవైపు వై ఎస్ ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఈ ఎన్నిక‌ల విష‌యంలో అంత‌ర్గతంగా ప్ర‌య‌త్నాలు ముమ్మ‌రం చేసింది.  మ‌రోవైపు  జ‌గ‌న్ మోహ‌న్ రెడ్డికి ప్రమేయ‌మున్న కేసుల విచార‌ణ వేగ‌వంతం చేయాల‌ని, రోజువారీ విచార‌ణ జ‌ర‌పాల‌ని నాంప‌ల్లి సీబీఐ కోర్టు నిర్ణ‌యించింది.  ఇది ఎన్నిక‌ల‌ను ప్ర‌భావితం చేస్తుందా? అనేది చ‌ర్చ‌నీయాంశ‌మైంది. ఈ నేప‌థ్యంలో ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ రాజ‌కీయ ముఖ‌చిత్రంపై విహంగ‌వీక్ష‌ణం.

ANALYSIS

ఇదీ స్థానిక ఎన్నికల షెడ్యూల్

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్‌ అనిల్‌ చంద్ర పునేఠా 2026 అక్టోబరు 14న స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను ప్రకటించారు. నోటిఫికేషన్‌ వెలువడిన వెంటనే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి అమల్లోకి వచ్చింది. పట్టణ స్థానిక సంస్థలు, ఎంపీటీసీ, జెడ్పీటీసీ, గ్రామ పంచాయతీలకు వేర్వేరు దశల్లో ఎన్నికలు నిర్వహించనున్నారు.

పట్టణ స్థానిక సంస్థలు:

రాష్ట్రంలోని మొత్తం 123 పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో ప్రస్తుతం 100 సంస్థలకు మాత్రమే ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ ప్రకటించారు.

స్థానిక సంస్థ    సంఖ్య

మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్లు              13

మున్సిపాలిటీలు           77

నగర పంచాయతీలు    10

మొత్తం 100

మున్సిపల్‌ ఎన్నికల తేదీలు

కార్యక్రమం        తేదీ

ఎన్నికల నోటిఫికేషన్‌   అక్టోబరు 14

నామినేషన్ల దాఖలుకు చివరి తేదీ          అక్టోబరు 18

నామినేషన్ల పరిశీలన   అక్టోబరు 19

నామినేషన్ల ఉపసంహరణకు చివరి తేదీ             అక్టోబరు 21

ఎన్నికల ప్రచార ముగింపు         అక్టోబరు 26

పోలింగ్‌               అక్టోబరు 28

ఓట్ల లెక్కింపు, ఫలితాలు            అక్టోబరు 30

పోలింగ్‌ అవసరమైన చోట ఉదయం 7 గంటల నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు నిర్వహించనున్నట్లు ఎన్నికల షెడ్యూల్‌లో పేర్కొన్నారు. అవసరమైతే అక్టోబరు 29న రీపోలింగ్‌ నిర్వహించే అవకాశం ఉంది.

పోలింగ్‌ జరగనున్న 13 కార్పొరేషన్లు

గ్రేటర్‌ విశాఖపట్నం

విజయవాడ

విజయనగరం

ఏలూరు

మచిలీపట్నం

గుంటూరు

ఒంగోలు

నెల్లూరు

తిరుపతి

చిత్తూరు

కడప

కర్నూలు

అనంతపురం

ఈ కార్పొరేషన్లతో పాటు 77 మున్సిపాలిటీలు, 10 నగర పంచాయతీల్లో ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు.

ఎంపీటీసీ, జెడ్పీటీసీ ఎన్నికలు

కార్యక్రమం                                                        తేదీ

నోటిఫికేషన్‌                                                 అక్టోబరు 19

నామినేషన్ల దాఖలుకు చివరి తేదీ            అక్టోబరు 23

నామినేషన్ల ఉపసంహరణకు చివరి తేదీ             అక్టోబరు 27

పోలింగ్‌                                                                 నవంబరు 3

ఓట్ల లెక్కింపు                                              నవంబరు 5

గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలు

గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలను మూడు విడతల్లో నిర్వహించనున్నారు.

విడత   నోటిఫికేషన్‌       నామినేషన్ల చివరి తేదీ ఉపసంహరణ  పోలింగ్‌

మొదటి విడత నవంబరు 13     నవంబరు 17     నవంబరు 21     నవంబరు 26

రెండో విడత      నవంబరు 16     నవంబరు 20     నవంబరు 24     నవంబరు 29

మూడో విడత    నవంబరు 19     నవంబరు 23     నవంబరు 27     డిసెంబరు 2

గ్రామ పంచాయతీల్లో పోలింగ్‌ జరిగిన రోజే ఓట్ల లెక్కింపు చేపట్టి ఫలితాలు ప్రకటించనున్నారు.

రాజకీయ ప్రాధాన్యం

స్థానిక ఎన్నికలు అసెంబ్లీ ఎన్నికలతో పోలిస్తే భిన్నమైనవి. ఇక్కడ అభ్యర్థి వ్యక్తిగత పరిచయాలు, స్థానికంగా పార్టీకి ఉన్న బలం, సామాజిక సమీకరణాలు, గ్రామస్థాయి కార్యకర్తల ప్రభావం కీలకంగా ఉంటాయి. పట్టణ ఎన్నికలు అక్టోబరు 28న జరగనున్నందున అభ్యర్థుల ఎంపిక, ప్రచారం, కూటమి పార్టీల మధ్య సమన్వయానికి పరిమిత సమయం మాత్రమే ఉంది. ఇది ఆయా పార్టీల‌కు ఒక స‌వాల్‌గా మార‌నుంది.

23 పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ ఎందుకు లేదు?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మొత్తం 123 పట్టణ స్థానిక సంస్థలు ఉన్నాయి. అయితే ఎన్నికల కమిషన్‌ ప్రస్తుతం 100 సంస్థలకే షెడ్యూల్‌ ప్రకటించింది. మిగిలిన 23 సంస్థల్లో ఎన్నికలు కోర్టు ఉత్తర్వులు, ఇతర న్యాయపరమైన అంశాలు లేదా ఎన్నికలకు ముందు చేపట్టాల్సిన ప్రక్రియలు పూర్తయ్యాక నిర్వహిస్తామని రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్‌ వెల్లడించారు.

శ్రీకాకుళం, రాజమహేంద్రవరం, కాకినాడ మంగళగిరి–తాడేపల్లి కార్పొరేష‌న్లు కాగా  మిగిలిన 19 మున్సిపాలిటీలు/నగర పంచాయతీల్లో అమదాలవలస, రాజాం, పాలకొల్లు, భీమవరం, తాడేపల్లిగూడెం, తణుకు, చింతలపూడి, గుడివాడ, వైఎస్సార్‌ తాడిగడప, పొన్నూరు, నరసరావుపేట, బాపట్ల, కందుకూరు, కావలి, గూడూరు, శ్రీకాళహస్తి, పొదిలి, అల్లూరు, బి.కొత్తకోట ఉన్నాయి.

టీడీపీ–జనసేన–బీజేపీ పొత్తు: ఎవరి ఎంత వాటా?

స్థానిక ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ విడుదలకు ముందు నుంచే అధికార కూటమిలో సీట్ల సర్దుబాటుపై చర్చలు సాగుతున్నాయి. జనసేన తొలుత 17 కార్పొరేషన్లలో ఆరు కార్పొరేషన్లు, మున్సిపాలిటీలు/నగర పంచాయతీల్లో 26 స్థానాలు తమకు కేటాయించాలని ప్రతిపాదించ‌గా  నాలుగు కార్పొరేషన్లు, సుమారు 24 మున్సిపాలిటీలు/నగర పంచాయతీలు కేటాయించేందుకు టీడీపీ సుముఖంగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. జ‌న‌సేన తాజాగా అయిదు కార్పొరేష‌న్లు అడుగుతున్న‌ట్లు స‌మాచారం.  దీన్ని బ‌ట్టి జ‌న‌సేన కొంత వెనక్కి తగ్గినట్లు కనిపిస్తోంది. స్థానికంగా బలమున్న చోట పోటీ చేసే అవకాశం కల్పిస్తామన్న హామీ జనసేనకు ముఖ్యమైన రాజకీయ భరోసా.

* బీజేపీకి ఒక మేయర్‌ స్థానం, పది మున్సిపల్‌ చైర్‌పర్సన్‌ స్థానాలు కేటాయించే అంశంపై చర్చ జరిగినట్లు సమాచారం.  బీజేపీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు పీవీఎన్‌ మాధవ్‌ గతంలో మాట్లాడుతూ, గ్రామ పంచాయతీల నుంచి కార్పొరేషన్ల వరకు పార్టీ బలాన్ని అంచనా వేసి కూటమి భాగస్వాములతో సీట్ల సర్దుబాటు చేసుకుంటామని చెప్పారు.

* టీడీపీ ప్రధానంగా కూటమి ఐక్యత, స్థానికంగా గెలుపు అవకాశాలు, అభ్యర్థుల ఎంపికపై దృష్టి పెట్టింది.   కూటమి భాగస్వాములకు తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించడం, తమ పార్టీ స్థానిక నాయకులు, కార్యకర్తల్లో అసంతృప్తి పెరగకుండా చూడడం తెలుగుదేశం పార్టీ ముందు ఉన్న‌స‌వాళ్లు. అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కుదిరిన పొత్తు ఫార్ములాను స్థానిక ఎన్నికలకు యథాతథంగా వర్తింపజేయడం కష్టమ‌ని,   స్థానికంగా అభ్యర్థుల బలం, సామాజిక సమీకరణాలు, పాత రాజకీయ విభేదాలు భిన్నంగా ఉండ‌ట‌మే అందుకు కార‌ణ‌మ‌ని ఆ పార్టీ  భావిస్తోంది. ఈ నేప‌థ్యంలోనే కూట‌మి పార్టీల‌తో సామ‌ర‌స్యంగా సర్దుబాటు చేయ‌డంపై, అభ్య‌ర్థుల ఎంపిక‌పై చంద్రబాబు నాయుడు, నారా లోకేశ్‌లు తీవ్రంగా కసరత్తు చేస్తున్న‌ట్లు స‌మాచారం.

అన్ని చోట్లా పోటీకి సిద్ధ‌మ‌వుతున్న వైఎస్సార్ సీపీ

వైఎస్సార్‌సీపీ అధ్యక్షుడు వైఎస్‌ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి అక్టోబరు 13న పార్టీ జిల్లా స్థాయి నాయకులతో సమావేశమై అభ్యర్థుల ఎంపిక, ఎన్నికల సన్నద్ధతపై చర్చించారు. బలమైన అభ్యర్థులను గుర్తించాలని సూచించారు.  అన్ని చోట్లా పోటీకి ఆ పార్టీ సిద్ధ‌మ‌వుతోంది. కూట‌మిలో పొత్తు కోసం జ‌రుగుతున్న ప‌రిణామాల‌ను వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ నాయ‌కులు విమ‌ర్శిస్తున్నారు. కూట‌మిలో లుక‌లుక‌లు ఉన్నాయంటూ ప్ర‌చారం ప్రారంభించారు.  పొత్తు య‌త్నాల‌ను గండికొట్ట‌డం ద్వారా ల‌బ్ధి పొందేందుకు వారు ప్ర‌య‌త్నిస్తున్న‌ట్లు అనిపిస్తోంది.

ఎన్నిక‌ల వేళ‌..క‌దిలిన కేసుల డొంక‌

జ‌గ‌న్‌పై సీబీఐ 11 చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసింది.ఈడీ తొమ్మిది చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసింది.ఈ కేసులు సుమారు పదేళ్లుగా వివిధ దశల్లో పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి. నిందితులు దాఖలు చేసిన 141 డిశ్చార్జ్‌ పిటిషన్లు పెండింగ్‌లో ఉన్నట్లు ఈడీ హైకోర్టుకు తెలిపింది.   స్థానిక ఎన్నిక‌ల‌కు న‌గారా మోగిన స‌మ‌యంలో వైఎస్సార్‌సీపీ అధినేత, మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డికి సంబంధించిన అక్రమాస్తుల కేసుల్లో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది.

అక్టోబరు 14న నాంపల్లి ప్రత్యేక సీబీఐ కోర్టు సీబీఐ కేసులతో పాటు ఈడీ కేసులను కూడా రోజువారీగా విచారించాలని నిర్ణయించింది. అక్టోబరు 19 నుంచి రోజువారీ విచారణ ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉందని న్యాయవర్గాలు తెలిపాయి.  అయితే జగన్‌కు గతంలో మంజూరైన వ్యక్తిగత హాజరు మినహాయింపును రద్దు చేయాలంటూ సీబీఐ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ తెలంగాణ హైకోర్టులో ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉంది. దాంతో ఆయ‌న వ్య‌క్తిగ‌తంగా  హాజ‌రవుతారా అన్న‌ది ఇప్ప‌టికీ ప్ర‌శ్నార్థ‌క‌మే. ఏది ఏమైనా  ఇది రాజ‌కీయంగా ప్ర‌భావితం చూపే అవ‌కాశం ఉంద‌ని భావిస్తున్నారు.

*   ఎన్నికల ప్రచారంలో అభివృద్ధి, స్థానిక సమస్యలతో పాటు జగన్‌ కేసులు ప్రధాన చర్చగా మారవచ్చు. ప్రత్యర్థి పార్టీలు ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావించే అవకాశం ఉంది.

*  కోర్టు ఆదేశాల మేరకు జగన్‌ వ్యక్తిగతంగా హాజరుకావాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడితే, ఆయన ప్రచార కార్యక్రమాల షెడ్యూల్‌పై ప్రభావం పడవచ్చు. అయితే ఇది కోర్టు మినహాయింపు విషయంలో వచ్చే నిర్ణయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

* పార్టీ నాయకత్వం న్యాయపరమైన పరిణామాలకు సమాధానం చెప్పడంలో ఎక్కువ సమయం వెచ్చించాల్సి రావచ్చు.

అయితే విచార‌ణ‌ను వేగ‌వంతం చేయాల‌ని జ‌గ‌న్ ఎప్ప‌టినుంచో కోరుతున్నార‌ని, అది త‌మ‌ను ఇబ్బంది పెట్టే వ్య‌వ‌హారం కాద‌ని వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకులు అంటున్నారు. పైగా  కేసుల విషయాన్ని రాజకీయ కక్ష సాధింపు పేరిట‌ ప్రజల ముందుకు తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది.  జ‌గ‌న్ ప్ర‌చారం ఒక్క‌టే విజయావ‌కాశాల‌కు కార‌ణం కాద‌ని, పార్టీకి ఉన్న స్థానిక నాయకత్వం, అభ్యర్థుల ఎంపిక, కేడర్‌ బలం త‌మ‌కు ఉప‌క‌రిస్తాయ‌ని ఆ పార్టీ శ్రేణులు భావిస్తున్నాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ స్థానిక ఎన్నికలు కేవలం గ్రామ పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలకు ప్రతినిధులను ఎన్నుకునే ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు. అధికార కూటమిలోని పార్టీల మధ్య స్థానిక బలం ఆధారంగా సీట్ల పంపకం, బీసీ రిజర్వేషన్లపై వివాదం, 23 పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో ఎన్నికల ఆలస్యం, జగన్‌ కేసుల రోజువారీ విచారణ వంటి పరిణామాలు ఈ ఎన్నికల రాజకీయ నేపథ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

NEWS AT A GLANCE

https://www.deccanchronicle.com/southern-states/andhra-pradesh/ap-local-body-elections-schedule-announced-1995768?utm

https://ntvtelugu.com/andhra-pradesh-news/amaravathi/ap-local-body-election-schedule-2026-polling-dates-announced-1025829.html

https://www.andhrajyothy.com/2026/andhra-pradesh/ap-local-elections-tdp-jana-sena-seat-sharing-confirmed-1567409.html

https://www.ysrcongress.com/english/news?new=1791720911&page=1&utm

https://www.newindianexpress.com/states/telangana/2026/Oct/11/telangana-high-court-links-pils-to-ed-plea-in-former-cm-jagan-mohan-reddy-case-for-trial?utm

https://thesouthfirst.com/andhrapradesh/cbi-court-to-hold-daily-hearings-in-da-cases-against-jagan-mohan-reddy/?utm

BY RAVIKANTI SRINIVAS

అమెరికాలో చదువుకోవడం, మంచి వేతనంతో ఉద్యోగం సంపాదించడం, మెరుగైన భవిష్యత్తును నిర్మించుకోవడం కొద్ది సంవత్సరాల క్రితం వరకు భారతదేశంలోని మధ్యతరగతి కుటుంబాలలో ఒక కల. దాన్ని సాధించడానికి ఆయా కుటుంబాలు చాలా కష్టపడేవి. తమ కుటుంబంలో ఒకరైనా స్థిరపడతారని, తద్వారా కుటుంబానికి ఒక ఆర్ధికమయిన ఆలంబన దొరుకుతుందని వారి ఆశ. కానీ ఇప్పుడు ఆ లెక్క మారుతోంది. ఇమ్మిగ్రేషన్ అనిశ్చితి, పెరుగుతున్న ఖర్చులు, కఠినమైన టెక్ జాబ్ మార్కెట్ అమెరికా కలల వాస్తవాన్ని అర్ధం చేసుకునేల చేస్తున్నాయి. మరోవైపు భారతదేశంలోని స్టార్టప్‌లు, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు,  విస్తరిస్తున్న గ్లోబల్ కేపబిలిటీ సెంటర్లు (GCCలు) స్వదేశంలోనే మరిన్ని అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయి. భారతీయ విద్యార్థులు, నిపుణుల కోసం ఇప్పుడు కేవలం విదేశాలకు వెళ్లాలా వద్దా అనే దాని గురించే కాకుండా అభివృద్ధికి తదుపరి ఎక్కడ మెరుగైన అవకాశాలు లాభిస్తాయనే అంశాలు పరిశీలించవలసిన పరిస్థితి ఆవిష్కృతమవుతోంది.

అమెరికాలో కెరీర్‌ను నిర్మించుకోవాలనే నిర్ణయం ఒకప్పుడు ఎంతోమంది ప్రతిష్టాత్మక భారతీయులకు చాలా సహజమైనదిగా అనిపించేది. అమెరికన్ డిగ్రీ, గ్లోబల్ కంపెనీలో ఉద్యోగం, హెచ్-1బి (H-1B) వీసా, చివరికి గ్రీన్ కార్డ్ ఒక వ్యక్తి విజయానికి కొలబడ్డాగా ఉండేవి. ఆ మార్గం పూర్తిగా మూసుకుపోలేదు కానీ దానిలోని ప్రతి మెట్టూ ఇప్పుడు సందిగ్ధంగా మారింది.

భారతదేశంలో అవకాశాల తీరుతెన్నులు మారాయి. రెండు దశాబ్దాల క్రితం ఊహించడానికీ కష్టమైన కెరీర్ మార్గాలను టెక్నాలజీ, స్టార్టప్‌లు, గ్లోబల్ కేపబిలిటీ సెంటర్లు, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు సృష్టించాయి. ఇప్పుడు ప్రశ్న అమెరికా మెరుగైన అవకాశాలను ఇస్తుందా లేదా అనేది మాత్రమే కాదు. నిత్య అనిశ్చితిలో చట్టపరమైన అనేక ఆంక్షలను ఎదుర్కుంటా అక్కడ ఉండడం అంతా అవసరమా అన్నదే.

ఒకప్పుడు సరైనదే అనిపించిన కల

గడిచిన మూడు దశాబ్దాలలో ఎక్కువ కాలం ఈ లెక్క చాలా స్పష్టంగా ఉండేది. భారతదేశంలోని ప్రత్తిపాదిత ఉద్యోగ మార్కెట్ ముఖ్యంగా ఇంజనీర్లు, డాక్టర్లు, ఎంబీఏ (MBAs) లకు  పరిమితంగా ఉండేది. మరోవైపు అమెరికాలో  ఎక్కువ వేతనాలు, పటిష్టమైన పరిశోధనా వాతావరణం, విద్య నుండి ఉపాధికి సులభమైన మార్గాన్ని దొరికేవి. మాస్టర్స్ డిగ్రీ చేయడం, ఉద్యోగం సంపాదించడం, కెరీర్‌ను నిర్మించుకోవడం, చివరకు స్థిరపడడం లక్ష్యంగా మారాయి. ఈ మార్గాన్ని అనుసరించి అమెరికా అంతటా ఇండో-అమెరికన్ కమ్యూనిటీలు ఏర్పడ్డాయి. “విదేశాలకు వెళ్లడం” అనేది వృత్తిపరమైన ఆశయానికి మారుపేరుగా మారింది.

ఇప్పుడు లెక్కలు మారాయి. చదువుకోసం అమెరికా వెళ్ళడం, చదువు పూర్తి చేయడం, స్థిరపడడం గతంలో అంత సులభంగా లేదు.

అమెరికా ప్రయాణం మరింత కష్టతరం

ఇమ్మిగ్రేషన్ విధానం మారుతోంది. అమెరికా ప్రభుత్వం కొన్ని కొత్త H-1B దరఖాస్తుల కోసం సెప్టెంబర్ 2025లో 1,00,000 డాలర్ల చెల్లింపు నిబంధనను ప్రవేశపెట్టింది. మసాచుసెట్స్‌లోని ఫెడరల్ జడ్జి జూన్ 2026లో ఈ నిబంధన చట్టవిరుద్ధమని కొట్టివేశారు. అయితే ప్రభుత్వం వేరే మార్గాన్ని అనుసరించింది: ఆగస్టులో, హోమ్‌ల్యాండ్ సెక్యూరిటీ విభాగం H-1B దరఖాస్తుల కోసం ప్రత్యేకంగా 103,265 డాలర్ల ఫీజును ప్రతిపాదించింది. ఈ సవరించిన ప్రతిపాదనలు ఇప్పటికీ అమలులోకి రాలేదు. చట్టపరమైన నిబంధనల అడ్డంకిని దాటి వీటిని అమలు చేయాలి. దానికి ఇంకా టైమ్ పడుతుంది. విదేశీ నిపుణులను నియమించుకునే సంస్థలకు పరిస్థితిని ప్రతికూలంగా మార్చడమే దీని అంతిమ ఉద్దేశం.

కేవలం ఫీజు మాత్రమే కాకుండా అనిశ్చితి కూడా మరో ప్రధాన సమస్య. మారుతున్న నిబంధనలు, న్యాయపోరాటాలు, అధిక ఖర్చులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల స్థానికంగా లేదా గ్లోబల్ టీమ్‌ల ద్వారా భర్తీ చేయగల ఉద్యోగాలకు స్పాన్సర్‌షిప్ ఇవ్వడం కంపెనీలకు అంతగా ఆకర్షణీయంగా అనిపించడం లేదు.

H-1B అనిశ్చితి ఒక తీవ్రమైన సమస్యను భారతీయ నిపుణుల ముందుకు తీసుకువస్తోంది – అదే గ్రీన్ కార్డ్ జాప్యం. అమెరికా ఉపాధి ఆధారిత ఇమ్మిగ్రేషన్ వ్యవస్థ ప్రతిసంవత్సరం జారీ చేసే గ్రీన్ కార్డ్ సంఖ్యను దేశాల వారీగా 7% సీలింగ్‌తో పరిమితి చేసింది. భారతదేశం నుండి అత్యధిక సంఖ్యలో నైపుణ్యం కలిగిన దరఖాస్తుదారులు ఉండటం వల్ల, భారతీయ నిపుణులు గ్రీన్ కార్డ్ కోసం అత్యంత సుదీర్ఘమైన నిరీక్షణను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది.

దీని ప్రభావం కేవలం కాగితాల పరిమితం కాదు. వీసాపై ఆధారపడటం వల్ల ఉద్యోగ మార్పులు పరిమితం కావచ్చు, జీవిత భాగస్వామి కెరీర్‌పై ప్రభావం పడవచ్చు,  కుటుంబాలు కొన్ని కీలక నిర్ణయాలను వాయిదా వేయవలసిన పరిస్థితి రావచ్చు. మొదట్లో కెరీర్ అప్‌గ్రేడ్‌గా కనిపించే నిర్ణయం తరువాత ఇమ్మిగ్రేషన్ రిస్క్‌లను నిర్వహించే సుదీర్ఘ ప్రక్రియగా మారుతుంది.

విద్యా రంగంలోనూ ఒత్తిడి స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. కామన్ యాప్ డేటా ప్రకారం 2025-26లో అమెరికన్ కాలేజీలకు దరఖాస్తు చేసుకునే భారతీయ విద్యార్థుల సంఖ్య అంతకుముందు సంవత్సరంతో పోలిస్తే 15% తగ్గింది. నాఫ్సా (NAFSA) యొక్క ఆగస్టు 2026 నివేదిక ప్రకారం.. వీసా ఇబ్బందులు, తగ్గుతున్న దరఖాస్తులు, విధానపరమైన అనిశ్చితి కారణంగా 2026 శరదృతువులో (Fall 2026) అమెరికా కాలేజీలు, విశ్వవిద్యాలయాలలో అంతర్జాతీయ విద్యార్థులు దాదాపు 1,11,000 మంది  తక్కువగా చేరే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది.

అలాగే కొన్ని సామాజిక అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. 2026 కార్నెగీ ఎండోమెంట్ సర్వే ప్రకారం –  ప్రత్యక్ష వివక్షత బాగా తగ్గినప్పటికి ఉన్నప్పటికీ ఆన్‌లైన్‌లో ఇండియన్ అమెరికన్లను లక్ష్యంగా చేసుకుని వేధించడం ఎక్కువగానే ఉంది.

భారత వ్యతిరేక, దక్షిణ ఆసియా వ్యతిరేక పదజాలాలు, బెదిరింపులు ఆన్లైన్ లో పెరిగినట్లు అనేక  డాక్యుమెంట్ చెప్తున్నాయి. AAPI ఈక్విటీ అలయన్స్ ప్రకారం.. ఆగస్టు 2025 నాటి ఒక్క నెలలోనే తీవ్రవాద ఆన్‌లైన్ స్పేస్‌లలో దక్షిణ ఆసియా దేశాల వారిని లక్ష్యంగా చేసుకున్న దాదాపు 57,200 దూషణలను ట్రాక్ చేసింది. 2024 ఎన్నికల తర్వాత నెలల్లో ఈ వేదికలపై దక్షిణ ఆసియా వ్యతిరేక, హింసాత్మక బెదిరింపులు 88% పెరగగా, దూషణలు 75% పెరిగాయి.

అంటే దీనర్ధం ఇండియన్ అమెరికన్లు పూర్తిగా అభద్రతాభావంలో ఉన్నారని కాదు. కానీ ఆయా కుటుంబాలు తమ వర్తమానాన్ని సమీక్షించుకుని భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు రూపొందించుకోవడానికి ఒక అవకాశం లభించిందని భావించవచ్చు. వీటికి తోడుగా టెక్ జాబ్ మార్కెట్ కష్టంగా మారడం, అప్పుడప్పుడు జరిగే లేఆఫ్స్, ప్రధాన అమెరికన్ నగరాల్లో అధిక జీవన వ్యయం వంటివి వలసలపై నమ్మకాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి.

అవకాశాల అంతరం తగ్గింది

అదే సమయంలో భారతదేశపు అంతర్గత వాతావరణంల మార్పులు వచ్చాయి. ఆవిష్కరణలు, పెట్టుబడులకు  కేంద్రంగా మారింది. 130 కి పైగా యూనికాన్‌లతో అమెరికా, చైనా తర్వాత భారతదేశం ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్‌గా నిలిచింది. కన్స్యూమర్ టెక్, ఫిన్‌టెక్ కాకుండా.. స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ వంటి సంస్థల ద్వారా ఇటీవలి కాలంలో అడ్వాన్స్‌డ్ ఇంజనీరింగ్ రంగాలు, AI ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్, ఎంటర్‌ప్రైజ్ SaaS, డీప్ టెక్, స్పేస్ టెక్ రంగాలలో దేశీయ సాంకేతిక సామర్థ్యాలు వేగంగా విస్తరించాయి.

భౌగోళిక పరిస్థితులు కూడా మారుతున్నాయి. బెంగళూరు ప్రధాన కేంద్రంగా కొనసాగుతున్నప్పటికీ, పూణే, హైదరాబాద్, చెన్నై, అహ్మదాబాద్ అన్నీ 2026లో మంచి నిధులు పొందిన స్టార్టప్‌లకు కేంద్రాలుగా మారాయి. 2025-26లో నమోదైన స్టార్టప్‌లలో దాదాపు 50% టాప్ 6 మెట్రో నగరాల వెలుపల నుంచే వచ్చాయి. అంటే అవకాశాలు ఇకపై కేవలం మెట్రో నగరాలకే పరిమితం కాలేదు.

గత కొన్ని సంవత్సరాలలో స్టార్టప్ పరిశ్రమలో గణనీయమైన మార్పు వచ్చింది. కేవలం వ్యాల్యూయేషన్‌ల వెంట పడటం కంటే, నిజమైన యూనిట్ ఎకనామిక్స్, లాభదాయకతకు నమ్మదగిన కంపెనీలకు ఇన్వెస్టర్లు మొగ్గు చూపుతున్నారు. దీనివల్ల భారతదేశంలోని యువ నిపుణులకు తెరుచుకుంటున్న అవకాశాలు అటుపోట్లకు తట్టకుని నిలబడేలా మారుతున్నాయి.

సంస్థాగత మద్దతు, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు దీనికి మరింత ఊపునిచ్చాయి. స్టార్టప్ ఇండియా వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా ఒక దశాబ్ద కాలంగా చేపట్టిన ప్రజా విధానాలు, సులభతరమైన కార్పొరేట్ నిబంధనలు, పన్ను ప్రోత్సాహకాలు , చెల్లింపుల కోసం UPI, వాణిజ్యం కోసం ONDC వంటి ఓపెన్ పబ్లిక్ డిజిటల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అమలు కారణంగా ఆధునిక సంస్థలకు నిర్వహణ ఖర్చులు బాగా తగ్గాయి. ఫార్చ్యూన్ 500 బహుళజాతి కంపెనీలు ఏర్పాటు చేసిన బలమైన దేశీయ గ్లోబల్ కేపబిలిటీ సెంటర్లతో (GCCలు) కలిసి, యువ నిపుణులు దేశం విడిచి వెళ్లకుండానే ఉన్నత స్థాయి నాయకత్వ పాత్రలు, గ్లోబల్ ప్రాజెక్ట్‌లు, ఈక్విటీ ప్యాకేజీలను పొందుతున్నారు.

గమనించదగిన పోలిక

దీన్ని బేరీజు వేసి చూస్తే, పదేళ్ల క్రితం ఉన్నదాని కంటే నేడు ఈ నిర్ణయం పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపిస్తుంది. అమెరికాను ఎంచుకోవడం అంటే.. అధిక ఆదాయ సంపాదన అవకాశాన్ని, దశాబ్దాల తరబడి ఉండే చట్టపరమైన అనిశ్చితి, వీసా ఆధారిత పరిమిత కెరీర్ వృద్ధి, టెక్ హబ్‌లలో అధిక జీవన వ్యయం, జాబ్ మార్కెట్‌లో అకస్మాత్తుగా ఎదురయ్యే షాక్‌ల రిస్క్‌తో బేరీజు వేసుకోవడమే. మరోవైపు, భారతదేశంలో ఉండటం లేదా తిరిగి రావడం అనేది అభివృద్ధి చెందుతున్న రంగాలలో వేగవంతమైన వృద్ధి, పెరుగుతున్న మూలధన లభ్యత, కుటుంబం, స్నేహితులకు చేరువగా ఉండే డైనమిక్ వాతావరణాన్ని అందిస్తుంది.

చదువు, అనుభవం కోసం విదేశాలకు వెళ్లే చాలా మంది చైనీయులు, వలస వెళ్లడాన్ని శాశ్వతమైన, ఒకే మార్గంగా పరిగణించకుండా, ఆ తర్వాత తమ కెరీర్‌ను అక్కడే నిర్మించుకోవడానికి ఉద్దేశపూర్వకంగా స్వదేశానికి తిరిగి వస్తారు. విదేశాలకు వెళ్లు, నేర్చుకో, తిరిగి రా (Go, learn, return) అనే ఆ మోడల్‌ని ఇప్పుడు ఎక్కువ మంది యువ భారతీయులు పరిగణించేలా ప్రోత్సహిస్తున్నారు. గత కొన్ని సంవత్సరాలలో NRI కుటుంబాలు శాశ్వతంగా భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన ఉదాహరణలు అనేకం ఉన్నాయి.

వేతనాల అంతరం ఉంది

అయితే ఇదంతా భారతదేశం అమెరికాను “అందుకుంది” అని అర్థం కాదు.  అలా చెపితే మన యువతకు అన్యాయం చేసినట్లే. వేతనాల పరంగా పెద్ద అంతరం ఉంది: భారతదేశంలోని అగ్రశ్రేణి స్టార్టప్‌లలో కూడా జీతాలు అమెరికా టెక్ వేతనాలతో సమానంగా ఉండవు. కేవలం వీసా కష్టతరమైనంత మాత్రాన ఆ అంతరం పూడిపోదు. మౌలిక సదుపాయాలు, పట్టణ జీవన సౌలభ్యం – కాలుష్యం, ప్రయాణ సమయాలు, పౌర సదుపాయాలు – ఇప్పటికీ ఢిల్లీ, ముంబై మొదలైన భారతదేశంలోని మెట్రోపాలిటన్, టైర్-I నగరాలలో రోజువారీ సమస్యలుగానే ఉన్నాయి. వ్యాపార సులభతర వాతావరణం (Ease of doing business) ప్రభావవంతంగా ఉన్నప్పటికీ అది ఒకేతీరుగా లేదు. అది రాష్ట్రం, రంగం, వ్యవస్థాపకుడికి ఉండే పరిచయాల బట్టి మారుతుంది. అలాగే చాలా భారతీయ కంపెనీలలో ఎక్కువ గంటలు పనిచేయడం, కఠినమైన ప్రమోషన్ సిస్టమ్, పని-జీవిత సమతుల్యత (work-life balance) లేకపోవడం వంటి వర్క్‌ప్లేస్ సంస్కృతి.. విదేశాలలో అలవాటు పడిన చాలా మంది రిటర్నీ NRI లు ఆశించే ప్రమాణాలకు ఇంకా చేరుకోలేదు.

ఈ మొత్తం చర్చలో సెలక్షన్ బయాస్‌ను కూడా గమనించాలి: “భారతదేశానికి తిరిగి వెళ్లండి” అని గట్టిగా వాదించే ప్రముఖులు ఇప్పటికే ఆర్థిక భద్రత కలిగిన స్థానం నుండి ఆ నిర్ణయాన్ని పరిశీలిస్తున్న విజయవంతమైన, టెక్-కు సంబంధించిన నిపుణులే అయి ఉంటారు. అమెరికన్ మాస్టర్స్ డిగ్రీ అనేది పరిమిత పరిస్థితుల నుండి బయటపడటానికి ఒక నిజమైన మెట్టుగా భావించే సామాన్య వ్యక్తికి వారి లెక్కలు వర్తించకపోవచ్చు.

ఇందులో ఏదీ భారతదేశం “గెలిచింది” లేదా అమెరికా “ఓడిపోయింది” అనడానికి రుజువు కాదు. ఇది కేవలం భావోద్వేగం కంటే, ఇరువైపులా జరుగుతున్న నిర్మాణ మార్పుల ద్వారా నిజ సమయంలో జరుగుతున్న ఒక తరాల మార్పు (generational recalibration). అమెరికన్ కల మరింత ఖరీదైనదిగా మారుతోంది. దానిని అందుకోవడం అనిశ్చితంగా మారుతోంది. భారతదేశంలో అవకాశాలు దశాబ్దాల కంటే విస్తృతంగా తెరుచుకుంటున్నాయి. ఇప్పుడు నిర్ణయం తీసుకోవలసిన సమయం ఆసన్నం అయింది. ఏ నిర్ణయం అయినా తీసుకోవచ్చు. అక్కడకు వేడితే అందరికీ దూరంగా అత్యధిక ఆదాయంతో నిత్యం టెన్షన్ తో ఉండాలి. ఇక్కడ అయితే టెన్షన్ ఉన్నప్పటకి భావోద్వేగాలు పంచుకోవడానికి మనుషులు ఉంటారు, అంటే తేడా.

News at a Glance

https://www.thehindu.com/news/international/us-trump-plans-to-impose-over-100000-fee-for-h-1b-visas-impact-indians/article71387461.ece

https://www.npr.org/2026/06/09/nx-s1-5851474/federal-judge-fee-h1b-visa

https://edition.cnn.com/2026/08/24/politics/trump-administration-h-1b-visa-fee

https://www.newsweek.com/green-card-update-report-shows-applicants-with-longest-wait-times-12385164

https://inc42.com/features/indian-unicorn-tracker-funding-investors-revenue-and-more/

https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/the-india-centre/is-the-american-dream-losing-its-sheen-for-indians/

https://aapiequityalliance.org/silence-will-not-save-us-from-anti-indian-racism/

https://www.ndtv.com/india-news/15-decline-in-indian-students-seeking-undergraduate-courses-in-us-report-11954120

Our reading list

1. Diaspora, Development and Democracy: The Domestic Impact of International Migration from India by Devesh Kapur. This book explores how Indian diaspora shapes India itself.

•  Article By Remilla Avadhani 

2014 ప్రారంభంలో, కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యుపిఎ ప్రభుత్వం లోక్‌సభలో ‘యాక్టివ్ మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్ ఆర్గనైజేషన్స్’ జాబితాను ప్రవేశపెట్టింది. పదేళ్లకు పైగా కాలం తర్వాత ఇలాంటి ఫ్రంట్ సంస్థలపై చర్యలు తీసుకోవడానికి ప్రభుత్వం మహారాష్ట్ర స్పెషల్ పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్ 2025ని ప్రవేశపెట్టింది. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాతో కలిసి కాంగ్రెస్ యాక్ట్ ని  సవాలు చేసింది.

మహారాష్ట్రలోనే  గుర్తించబడిన మావోయిస్టు ఫ్రంట్‌లు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్నాయి. వీటిలో చాలా వరకు పట్టణ ప్రాంతాల నుండి పనిచేస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ ఈ నెట్‌వర్క్ రాష్ట్ర సరిహద్దులను దాటి విస్తరించి ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా 187 మావోయిస్టు ఫ్రంట్ సంస్థలను గుర్తించగా, ఒక్క మహారాష్ట్రలోనే 64 ఉన్నాయి. మావోయిస్టు గ్రూపులు ప్రజల అభిప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేయడానికి, ప్రజలను సమీకరించడానికి, దేశ వినాశకర ఎజెండాతో ప్రజలను ఆకర్షించడానికి ఈ సంస్థలు ఒక వేదికను అందిస్తాయి.

ఈ సంస్థలు ఎలా పనిచేస్తాయి? అవి ఒక నిర్దిష్ట నిర్మాణం లేదా సమగ్ర నమూనాను అనుసరిస్తాయా? 2014 ప్రారంభంలో మహారాష్ట్రలో ఏ సంస్థలను గుర్తించారు? వీటన్నిటికీ ఇక్కడ సమాధానాలు దొరుకుతాయి.

మహారాష్ట్ర స్పెషల్ పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్, 2025, రాజ్యాంగ చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ కాంగ్రెస్ పార్టీ, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా మరియు కొందరు కార్యకర్తలు పిటిషన్లు దాఖలు చేశారు. ఈ పిటిషన్‌లకు సమాధానమిస్తూ, రాష్ట్రం ‘అర్బన్ మావోయిస్టు కార్యకలాపాలకు కేంద్ర బిందువుగా’ మారడం వల్లే ఈ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చామని మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం బాంబే హైకోర్టుకు సమర్పించిన ప్రమాణపత్రంలో తెలిపింది.

రాష్ట్రాల్లోకెల్లా అత్యధికంగా మహారాష్ట్రలోనే 64 గుర్తించబడిన మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్ సంస్థలు ఉన్నాయని అఫిడవిట్‌లో పేర్కొన్నారు. చీఫ్ జస్టిస్ ఎం సీ త్రిపాఠి, జస్టిస్ అద్వైత్ సేత్నాతో కూడిన ధర్మాసనం ప్రభుత్వ అఫిడవిట్‌పై రీజాయిండర్ దాఖలు చేయడానికి పిటిషనర్లకు సమయం ఇచ్చింది. విషయం ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ మరిన్ని వివరాలు వెలువడే అవకాశం ఉంది.

అధికారంలో ఉన్న రాజకీయ పార్టీలతో ప్రమేయం లేకుండా వరుస ప్రభుత్వాలు పర్యవేక్షిస్తున్న భారతదేశ అంతర్గత భద్రత, ఆందోళనల సుదీర్ఘ కోణాన్ని కూడా ఈ అంశాలు గుర్తుచేస్తాయి. మావోయిస్టు ఫ్రంట్ సంస్థలు ఎలా పనిచేస్తాయి, అవి అనుసరించే నిర్మాణం, మావోయిస్టు పత్రాలలో ప్రతిబింబించే వారి ప్రతిపాదిత సిద్ధాంతం, గుర్తించబడిన కొన్ని సంస్థల పేర్లపై స్పష్టమైన డాక్యుమెంటేషన్ ఉంది.

‘అర్బన్ నక్సల్’, ‘దిమాగీ నక్సల్’: మావోయిస్టు పత్రాలు ఏం చెబుతున్నాయి?

మొదట ‘అర్బన్ నక్సల్,’ ఇటీవల ‘దిమాగీ నక్సల్’ వంటి పదాలపై వివాదం ఇటీవలి సంవత్సరాలలో తీవ్రమైంది. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ తమను తాము మేధావులుగా, కార్యకర్తలుగా లేదా విద్యావేత్తలుగా పరిచయం చేసుకుంటూనే లెఫ్ట్ వింగ్ ఎక్స్‌ట్రేమిస్ట్ (వామపక్ష తీవ్రవాద) ఎజెండాను సమర్థించే వారిని వర్ణించడానికి ‘దిమాగీ నక్సల్’ అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు. ఆ తర్వాత మాజీ కేంద్ర హోంమంత్రి, కాంగ్రెస్ సీనియర్ నేత పి చిదంబరం తాను “దిమాగీ నక్సల్ అని చెప్పుకోవడానికి గర్విస్తున్నాను” అని వ్యాఖ్యానించడంతో వివాదం మరింత ముదిరింది.

కానీ ఈ సమస్య రాజకీయ వాద ప్రతివాదనలకు మించి విస్తరించింది. కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యుపిఎ హయాంలో నిషేధించబడిన సిపిఐ (మావోయిస్ట్) పత్రాలలోనే చాలా వరకు సమాధానం ఉంది.

వీటిలో, ‘అర్బన్ పెర్స్పెక్టివ్: అవర్ వర్క్ ఇన్ అర్బన్ ఏరియాస్’ అనే పత్రం పట్టణ కార్యకలాపాల కోసం మావోయిస్టు ప్రణాళికల గురించిన సమగ్ర సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. అది ఇలా పేర్కొంది: “చట్టవిరుద్ధమైన, చట్టబద్ధమైన నిర్మాణాల మధ్య సరైన సమన్వయం చేసుకుంటూ, పోరాట రూపాలను దశలవారీగా పెంచుతూ, ప్రభుత్వ అధికారానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడేలా ప్రజలను సిద్ధం చేసే విధానం మనకు ఉండాలి.”

ఈ వ్యత్యాసం స్పష్టంగా ఉంది: ‘చట్టవిరుద్ధమైన’ నిర్మాణాలు రహస్యంగా పనిచేస్తాయి, కాగా ‘చట్టబద్ధమైన’ నిర్మాణాలు బహిరంగ, రెజిస్టర్డ్, ప్రజా సంఘాల ద్వారా పనిచేస్తాయి. మరొక మావోయిస్టు పత్రం ‘లీగల్ డెమోక్రటిక్’, రహస్య, ‘ఓపెన్ రివాల్యూషనరీ,’ ‘కవర్ ఆర్గనైజేషన్స్’ వంటి వివిధ రకాల ప్రజా సంఘాలను నిర్మించడం గురించి మాట్లాడుతుంది. రాజకీయ పరిస్థితికి అనుగుణంగా సాధ్యమైనంత విస్తృతమైన నెట్‌వర్క్‌ను సృష్టించడం, ఈ సంస్థల యొక్క సరైన సమన్వయం కనుగొనడమే దీని లక్ష్యం అని అది పేర్కొంది.

ఈ పత్రాలు ఏఏ సంస్థలు ఇలా పని చేస్తాయన్న స్పష్టంగా చెపుతున్నాయి: ట్రేడ్ యూనియన్లు, విద్యార్థి, మహిళా సంఘాలు, కుల ఆధారిత సంస్థలు, ‘జాతీయ’ సంస్థలు, రచయితలు, న్యాయవాదులు, ఉపాధ్యాయుల సంఘాలు, అలాగే సాంస్కృతిక సంస్థలు. కాంట్రాక్ట్ కార్మికులు, నిరుద్యోగం, కుల అణచివేతలు, మతతత్వం, మహిళల రక్షణ, విద్య, అవినీతి, ప్రాంతీయ వెనుకబాటుతనం, ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్లపై సమస్యల పనిచేసే సంస్థలు. ఇవి క్రమంగా  అణచివేత, ప్రపంచీకరణ, హిందూత్వ, పెట్టుబడిదారీ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా ఏర్పడే సంస్థల వరకు దీని పరిధి విస్తరించింది.

పట్టణ సమీకరణకు మావోయిస్టుల విధానాన్ని గ్రహించడానికి ఇది ఒక మార్గాన్ని అందిస్తుంది. గడచిన రెండు దశాబ్దాలుగా, పట్టణాలు, నగరాలు, జిల్లా కేంద్రాలు, రాష్ట్ర రాజధానులు, ఢిల్లీలలో ఇటువంటి సంస్థలు  నిర్మించారు,  ప్రోత్సహించారు. సామాజిక లేదా రాజకీయ అశాంతిని రేకెత్తించే సామర్థ్యం ఉన్న సంఘటనలను విస్తరించడానికి, సోషల్ మీడియా ద్వారా ప్రజలను సమీకరించడానికి, నిరసనలు, ప్రచారాల ద్వారా గుంపులను వీధుల్లోకి తీసుకురావడానికి వారి నెట్‌వర్క్‌ను ఉపయోగించవచ్చు.

నిర్వాహకులకు, సాధారణ భాగస్వాములకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం ముఖ్యం. సాంప్రదాయ నిరసనలు, ఆందోళనలు లేదా బహిరంగ సభలలో చేరే ప్రజలకు వాటి వెనుక ఉన్న పెద్ద రాజకీయ వ్యూహం తెలియకపోవచ్చు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, వారి భాగస్వామ్యం ఈ విస్తృత ఎజెండాకు చట్టబద్ధతను, ప్రజా రక్షణను (పబ్లిక్ కవర్) అందిస్తుంది.

ఈ సందర్భంలోనే ‘అర్బన్ నక్సల్’, ‘దిమాగీ నక్సల్’ వంటి పదాలు భారత రాజకీయ నిఘంటువులోకి ప్రవేశించాయి. మావోయిస్టు పత్రాలు ఈ లేబుల్‌ల వెనుక ఉన్న వ్యూహాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి.

మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్‌ల A1 నుండి A7 నిర్మాణం

సిపిఐ (మావోయిస్ట్), దాని ఫ్రంట్ సంస్థలు ఇప్పటికే నిషేధం లో ఉన్నాయి. కానీ, వారి కేడర్లు కొత్త ఫ్రంట్ సంస్థలను ఏర్పాటు చేసి, వివిధ అంశాలపై ప్రజలలో అశాంతిని సృష్టించే ఎజెండాతో కొనసాగుతున్నారు. మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్‌లు రెండు విధాలుగా పనిచేస్తాయి – మొదటి విధానంలో ‘స్పష్టమైన’ ‘ కారణాలను తీసుకుని వాటికి ‘పోరాటాల’ రూపాన్ని ఇచ్చే ప్రజా సంఘాలు. రెండవ విధానంలో సమన్వయం, సమీకరణ, సిద్ధాంతాన్ని వంటబట్టేలా చేయడం కోసం పనిచేయడం.

మావోయిస్టుల అర్బన్ ఫ్రంట్‌లు ఏడు రకాలుగా ఉన్నాయి – A1 నుండి A7 వరకు.

• A1 – అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వం (ఏ పార్టీతో సంబంధం లేకుండా) భద్రతా దళాల ప్రతిష్టను దిగజార్చడానికి వివిధ సంఘటనలలో ‘ఫాక్ట్-ఫైండింగ్’ (సత్యశోధన) చేసే సంస్థలు. ఇది మహిళలు, విద్యార్థులు, మానవ హక్కులు మొదలైన వాటి కోసం ప్రత్యేక విభాగాలను కలిగి ఉంది. పోలీసు ఎన్‌కౌంటర్లలో నక్సలైట్లు/మావోయిస్టులు మరణించిన తర్వాత, ఈ ‘సత్యశోధకులు’ ప్రత్యక్షమై, ఘటనా స్థలాన్ని సందర్శించి, నివేదికను రూపొందించి, ఎన్‌కౌంటర్‌ను ‘అదనపు జ్యుడీషియల్ హత్యలు’ అని పిలుస్తారు. మావోయిస్టులు పోలీసులను చంపినప్పుడు, ఈ సంస్థలు కనిపించవు.
• A2 – జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో తీవ్రవాదాన్ని, ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో తిరుగుబాటును ‘జాతీయ పోరాటాలు’ అని పిలవడం. విడిపోవడానికి, విభజన కారణాలను ప్రోత్సహించే సంస్థలతో టాక్టికల్ యునైటెడ్ ఫ్రంట్ (TUF)ను ఏర్పాటు చేయడంలో నిమగ్నం కావడం.
• A3 – ‘ప్రజల ప్రతిఘటన’, నిర్వాసితుల వ్యతిరేక ఐక్యత మొదలైన వాటి గురించి మాట్లాడే అంతర్జాతీయ కమిటీలు. ఇవి భారతదేశ అంతర్గత సమస్యలను అంతర్జాతీయ దృష్టికి తీసుకెళ్లడంలో నిమగ్నమై ఉన్నాయి. వీటిలో ‘విముక్తి’, ‘పోరాటాలు’, ‘ప్రతిఘటన’, ‘స్వయం నిర్ణయాధికారం’ వంటి పదాల వినియోగాన్ని ఎక్కువగా ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చే విద్యావేత్తలు ఉంటారు.
• A4 – ప్రధానంగా మూడు రకాల ప్రజా సంఘాలు: రహస్య విప్లవ ప్రజా సంఘాలు, బహిరంగ, అతి తక్కువగా బయటకు వచ్చే విప్లవ ప్రజా సంఘాలు, ‘పార్టీకి (సిపిఐ-మావోయిస్ట్) నేరుగా సంబంధం లేని’ బహిరంగ చట్టబద్ధమైన ప్రజా సంఘాలు. ‘బహిరంగ చట్టబద్ధ ప్రజా సంఘాల’ పరిధిలోని పట్టణ ప్రక్రియ మూడు విస్తృత విభాగాలుగా వర్గీకరించబడింది – ఫ్రాక్షనల్ వర్క్, కవర్ ఆర్గనైజేషన్లు, మరియు లీగల్ డెమోక్రటిక్ ఆర్గనైజేషన్లు.
• A5 – ప్రధానంగా విశ్వవిద్యాలయాల స్థాయిలో ఉండే ఉపాధ్యాయ సంఘాలు, సౌకర్యాన్ని బట్టి ప్రాథమిక ఉపాధ్యాయ సంఘాలను కూడా కలిగి ఉంటాయి. ఇవి విద్యార్థులకు భావజాలాలను పరిచయం చేస్తాయి. వారిని మావోయిస్టుల ఆలోచనా విధానంతో ప్రభావితం చేస్తాయి. ఇవి ముఖ్యంగా సెంట్రల్ యూనివర్శిటీలపై దృష్టి సారించి విద్యార్థి సంఘాలు లేదా యూనియన్ల ఏర్పాటుకు చురుగ్గా సహకరిస్తున్నాయి.
• A6 – ప్రచురణలు, ప్రభావ కార్యకలాపాల విభాగం. ఇది ఎన్‌కౌంటర్లలో హతమైన ఉగ్రవాదులను, మావోయిస్టులను కొనియాడే, భద్రతా దళాలను, ప్రభుత్వాన్ని తక్కువ చేసి చూపే ప్రచురణలను నడుపుతుంది.
• A7 – ‘రాజకీయ ఖైదీలు’ డొమైన్‌లో పనిచేస్తుంది. మావోయిస్టులు తమ అరెస్టయిన కేడర్‌ల కోసం ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. నిషేధిత మావోయిస్టు ఫ్రంట్ సంస్థలలో ఒకటైన – కమిటీ ఫర్ రిలీజ్ ఆఫ్ పొలిటికల్ ప్రిజనర్స్ – A7లో భాగం.

భారతదేశంలో 187 మావోయిస్ట్ ఫ్రంటల్స్ యాక్టివ్‌గా ఉన్నాయి, మహారాష్ట్రలోనే 64 ఉన్నాయి

దేశవ్యాప్తంగా వివిధ వర్గాల మావోయిస్టు ఫ్రంట్ సంస్థలు చురుగ్గా ఉన్నాయి. మీడియా నివేదికల ప్రకారం, ఎనిమిది రాష్ట్రాల్లో కనీసం 187 ఇటువంటి సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి. మహారాష్ట్రలో అత్యధికంగా 64 ఉండగా, తెలంగాణ (29), బీహార్ (24), ఆంధ్రప్రదేశ్ (19), కేరళ (19), జార్ఖండ్ (14), ఛత్తీస్‌గఢ్ (11), ఒడిశా (7) తర్వాత స్థానాల్లో ఉన్నాయి.

ఈ 187 సంస్థల్లో 46 సంస్థలపై నిషేధం విధిం​చారు. ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం మహారాష్ట్ర, బీహార్ లేదా కేరళలో గుర్తించబడిన మావోయిస్టు ఫ్రంట్‌లలో ఏ ఒక్కటీ నిషేధించబడలేదు. నిషేధించబడిన సంస్థలలో జార్ఖండ్‌లో 14, ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో 11, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ,  ఒడిశాలో ఏడేసి చొప్పున ఉన్నాయి.

అన్ని రాష్ట్రాల్లోకన్నా మహారాష్ట్రలోనే మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్ సంస్థలు అత్యధిక సంఖ్యలో గుర్తించారు. అనేక అంశాలు ఈ రకమైన నెట్‌వర్క్‌ల కోసం రాష్ట్రానికి వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను ఇస్తున్నాయి. ఇది అధికంగా పట్టణీకరించబడింది. సుదీర్ఘ తీరప్రాంతంతో పాటు విస్తృతమైన రహదారి, రైలు, విమాన అనుసంధాన నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంది. మహారాష్ట్ర వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, సేవలు, ఫైనాన్స్ వంటి విభిన్న పునాదితో ప్రధాన ఆర్థిక కార్యకలాపాల కేంద్రంగా కూడా ఉంది.

దీని భౌగోళిక ప్రాంతం మరొక కోణాన్ని జోడిస్తుంది. మహారాష్ట్ర గుజరాత్, గోవా, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, కర్ణాటక మరియు తెలంగాణలతో సరిహద్దులను పంచుకుంటుంది, చారిత్రాత్మకంగా వామపక్ష తీవ్రవాద కార్యకలాపాలు నమోదైన అనేక రాష్ట్రాలకు ఇది అనుసంధానించబడి ఉంది.

ఈ రాష్ట్రంలో సామాజిక, సాంస్కృతిక, న్యాయ, విద్యా, పౌర-సమాజ సంస్థల విస్తృత నెట్‌వర్క్ కూడా ఉంది. ఇటువంటి బహిరంగ, చట్టబద్ధమైన వేదికలను మావోయిస్టు నెట్‌వర్క్‌లు తమ ప్రభావాన్ని పెంపొందించడానికి, మద్దతును సమీకరించడానికి లేదా తమ కార్యకలాపాలకు రక్షణగా ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంది. ఇది భద్రత నేపథ్యంలో చూడవలసిన అంశం.

యుపిఎ హయాంలోనే మావోయిస్ట్ ఫ్రంటల్స్ పేర్ల వెల్లడి

మహారాష్ట్ర స్పెషల్ పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్, 2025 యొక్క రాజ్యాంగ చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఇప్పుడు పిటిషన్ దాఖలు చేసినప్పటికీ, దాని నేతృత్వంలోని యుపిఎ ప్రభుత్వం దేశంలో ‘యాక్టివ్ మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్ ఆర్గనైజేషన్స్’ జాబితాను సమర్పించింది. ఇందులో మొత్తం 74 సంస్థలను ప్రస్తావించారు రాష్ట్రాల వారీగా వాటిని వర్గీకరించారు.

ఎటి నానా పాటిల్ అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానంగా  అప్పటి కేంద్ర హోంశాఖ సహాయ మంత్రి ఆర్‌పిఎన్ సింగ్ ఫిబ్రవరి 18, 2014న లోక్‌సభలో ఈ జాబితాను ప్రవేశపెట్టారు.

అటవీ ప్రాంతాలలో భద్రతా కార్యకలాపాలు తీవ్రతరం కావడంతో సురక్షితమైన ప్రాంతాలకోసం

మావోయిస్టు కేడర్లు ‘పట్టణ ప్రాంతాలతో సహా సాఫ్టర్ ఏరియాస్’ మారే ధోరణిని ప్రదర్శించారని సింగ్ పేర్కొన్నారు. మావోయిస్ట్ ల రహస్య ఉద్యమానికి మద్దతు ఇవ్వడంలో బహిరంగంగా పని చేస్తున్న ఫ్రంట్ సంస్థలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని ఆయన వివరించారు.

“అటువంటి సమయాల్లో, ఓవర్ గ్రౌండ్ ఫ్రంట్ సంస్థలు ఆయుధ కేడర్లకు సురక్షితమైన ప్రాంతాలను చూపిస్తాయి. ఫ్రంట్ సంస్థలు మావోయిస్టు యుద్ధ యంత్రానికి అవసరమైన సరఫరాల కొనుగోలు మొదలైన వాటికి కూడా సహకరిస్తాయి” అని సింగ్ చెప్పారు. మావోయిస్ట్ లపై చట్టపరమైన చర్యలు అమలు ప్రయత్నాలను నెమ్మదింపజేయడానికి ఈ సంస్థలు వివిధ సమస్యలపై పోరాటం, కార్యకలాపాలు ప్రారంభిస్తాయని, ప్రభుత్వం, భద్రతా దళాలను దెయ్యాలు, భూతాలుగా చూపించే లక్ష్యంతో ప్రచారం చేయడం, తప్పుదోవ పట్టించే సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేయడంలో నిష్ణాతులని ఆయన జోడించారు.

నెట్‌వర్క్ మరొక కోణాన్ని కూడా సింగ్ ఎత్తి చూపారు. కొన్ని ఫ్రంట్ సంస్థల సభ్యులు రహస్య ఉద్యమంలో చేర్చడానికి ‘ప్రొఫెషనల్ విప్లవకారులకు’ మార్గదర్శకత్వం వహిస్తున్నట్లు తమ దృషికి వచ్చిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

స్పెషల్ పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్‌ను మహారాష్ట్ర లో మాత్రమే ఉందా?

కానే కాదు. వామపక్ష తీవ్రవాదం, మావోయిస్టు నెట్‌వర్క్‌లకు సంబంధించిన చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాలను ఎదుర్కోవడానికి ప్రత్యేకంగా చట్టాన్ని రూపొందించిన తర్వాతి రాష్ట్రాల్లో మహారాష్ట్ర ఒకటి. నక్సల్ ప్రభావిత రాష్ట్రాలు తమ భద్రతా చర్యలలో భాగంగా ఇటువంటి చట్టాన్ని పరిశీలించాలని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ కొన్నేళ్లుగా సలహా ఇస్తోంది.

కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు 1992లో ప్రత్యేక పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్‌ను రూపొందించిన తొలి రాష్ట్రం ఆంధ్రప్రదేశ్. నక్సలైట్ కార్యకలాపాలకు పాల్పడే సంస్థలపై చర్యలు తీసుకునేందుకు ఈ చట్టం వీలు కల్పించింది. తెలంగాణ ఏర్పడిన తర్వాత కూడా ఇదే చట్టాన్ని కొనసాగించింది. ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా 2005లో ఇలాంటి చట్టాలను రూపొందించాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇటువంటి చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టిన మూడు దశాబ్దాల కంటే ఎక్కువ కాలం తర్వాత, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం 2024లో శాసనసభలో మహారాష్ట్ర స్పెషల్ పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ బిల్‌ను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ చట్టం తదనంతరం మహారాష్ట్ర స్పెషల్ పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్, 2025గా అమలులోకి వచ్చింది.

ఈ చట్టం మహారాష్ట్రలో ఇంకా ఉపయోగించబడలేదు. ఇది మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్‌లుగా గుర్తించబడిన సంస్థలపై చర్య తీసుకోవడానికి చట్టపరమైన అస్త్రాన్ని అందిస్తుంది. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం గుర్తించిన 64 సంస్థల పేర్లను ఇంకా బహిరంగపరచలేదు. అయితే, ఫిబ్రవరి 2014 లోక్‌సభ సమాధానం మహారాష్ట్రలో కనీసం ఏడు సంస్థలను క్రియాశీల మావోయిస్ట్ ఫ్రంట్‌లుగా గుర్తించింది: దండకారణ్య ఆదివాసీ కిసాన్ మజ్దూర్ సంఘటన, క్రాంతికారి ఆదివాసీ మహిళా సంఘటన, రివాల్యూషనరీ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్, విద్రోహి సాంస్కృతిక చల్వాల్ (విదర్భ), ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ పీపుల్స్ లాయర్స్, కమిటీ అగైనెస్ట్ వయొలెన్స్ ఆన్ ఉమెన్, కబీర్ కలా మంచ్.

ఇటువంటి చట్టాన్ని పరిశీలించడానికి మహారాష్ట్ర చేసిన మునుపటి ప్రయత్నాలు కూడా కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం నాటివి. దివంగత ఆర్‌ఆర్ పాటిల్ హోంమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్‌పై చర్చ జరిగింది. ఈ ప్రతిపాదిత చట్రం యుఎస్ హోమ్‌ల్యాండ్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్ నుండి తీసుకున్నట్లు నివేదికలు వచ్చాయి. , భారతీయ న్యాయ, భద్రతా రంగానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడిన ఒక భిన్నమైన వ్యవస్థ స్పెషల్ పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ యాక్ట్‌. చట్టవిరుద్ధమైన, వినాశకరమైన కార్యకలాపాలలో పాల్గొనే సంస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ చట్టాన్ని రూపొందించారు.

ఇది కాంగ్రెస్ చెపుతున్న నిజం!

News at a Glance

1)  Maharashtra focal point of urban Maoist activity, 64 groups active: Govt to court 

2)  Maharashtra has most Maoist frontal groups: State defends Special Public Security Act in Bombay High Court 

3)  Maharashtra cites 64 Maoist front organisations to defend security law in HC 

4)  ‘Fanciful’ pleas by INC, CPI, & others lack locus, public security law has built-in checks: Maha govt in Bombay HC 

5)  Public Security Act: State says petitioners must show ‘real grievance’ 

6)  From the Streets to the Courtroom: The constitutional battle over Maharashtra’s Public Safety Act 

7)  Congress, CPI Move Bombay High Court Against Maharashtra Special Public Security Act; Allege Chilling Effect On Free Speech 

8)  Proposed Public Security Act crucial for internal security, will not infringe freedom of expression: Maharashtra CM 

9)      Maharashtra Defends MSPSA; Calls Congress, CPI’s Challenge ‘Frivolous’ 

10)   Maha Bill aims at scuttling Maoist plan ‘Lal Salam@Lal Quila-2047’

11)   UPA-era affidavit‘ States required to initiate legal action against Maoist fronts in towns and cities’

“మహా యోధుడు 

చెదలు పట్టిన చరిత్రను చెండాడిన వీరుడు 

అసలైన చరిత్రను గంభీర స్వరంతో అందలమెక్కించ బూనిన ధీరుడు 

జాతీయ వాద సూర్యుడు

చరిత్ర పరిశోధకులకు ఆరాధ్యుడు“

అంటూ అభిమానులు ముదిగొండ‌కు ఘ‌నంగా నివాళులు అర్పిస్తున్నారు.  ఆయ‌న మృతి జాతీయ వాదానికి తీర‌ని లోటుగా పేర్కొటూ క‌న్నీరుమున్నీర‌వుతున్నారు.  పండిట్ దీన్ ద‌యాళ్ ఉపాధ్యాయ ప్ర‌తిపాదించిన ఏకాత్మ‌మాన‌వ వాద ప్ర‌తిపాద‌న‌, ఆమోదాల‌ను స్మ‌రిస్తూ 1965లో విజ‌య‌వాడ మున్సిప‌ల్ స్టేడియంలో జ‌రిగిన ప్రేర‌ణాత్మ‌క‌మైన కార్య‌క్ర‌మంలో నాటి కృష్ణా ప‌త్రిక స‌హ సంపాద‌కుడిగా ముదిగొండ శివ‌ప్ర‌సాద్ ముఖ్య‌వ‌క్త‌గా పాల్గొన్న సంద‌ర్భాన్ని, 50, 60 ఏళ్ల క్రితం దివాక‌ర్ల వారి  ద‌ర్శ‌క‌త్వంలో భువ‌న‌విజ‌యం  ప్ర‌ద‌ర్శ‌న బృందంలో ఆయ‌న  పాత్ర‌ను స్మ‌రించ‌కుంటూ రాష్ట్రీయ స్వ‌యంసేవ‌క్ సంఘ్ జ్యేష్ట ప్ర‌చార‌క్ వ‌డ్డి విజ‌య‌సార‌థి నివాళులు అర్పించారు. రాష్ట్ర ధ‌ర్మము విస్మ‌రించిన మ‌ట్టి మ‌నుషులు బ‌రువు చేటోయ్‌, రాష్ట్ర‌మున మాన‌వులెకారోయ్‌…రాష్ట్రమంటే ధ‌ర్మ‌మోయ్ అంటూ సాంస్కృతిక జాతీయ వాదాన్నివినిపించిన శిప్ర‌మునికి శ్ర‌ద్ధాంజ‌లి ఘ‌టించారు. ఈ దేశం నాద‌న‌టం ఎప్ప‌టిదో పాత‌మాట‌..  ఈ దేశం నేన‌న‌టం ఇది న‌వ క‌వితా సూక్తం. అలా దేశంతో అద్వైత భావ‌న క‌లిగిన క‌విగా ఆయ‌న ముదిగొండ‌ను అభివ‌ర్ణించారు. ముదిగొండ శివప్రసాద్ మృతిపై సాహిత్య, సాంస్కృతిక, జాతీయవాద వర్గాలకు చెందిన పలువురు ప్రముఖులు సంతాపం వ్యక్తం చేశారు.

ఆకుల్లూరు నుంచి సాహితీ శిఖరాలకు

ముదిగొండ శివప్రసాద్ 1940 డిసెంబరు 23న ప్రకాశం జిల్లా ఆకుల్లూరు గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన తల్లిదండ్రులు రాజేశ్వరమ్మ, మల్లికార్జునరావు. తండ్రి స్వస్థలం తాడికొండ.ఎం.వి.ఎస్. శర్మ, రామనాథశాస్త్రి, మార్కండేయశర్మ వంటి పండితుల వద్ద విద్యాభ్యాసం చేసిన ఆయన ఎం.ఏ., పీహెచ్.డీ. పట్టాలు పొందారు. 1959లో కొంతకాలం సికింద్రాబాద్‌లోని వెస్లీ హైస్కూలులో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసి, అనంతరం ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకుడిగా చేరారు.  ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంతో పాటు కింగ్ కోఠీలోని మహిళా కళాశాలలోనూ బోధనా సేవలు అందిస్తూ సాహిత్య రచనను కొనసాగించారు.

చరిత్రను సామాన్యుడి ఇంటికి తీసుకెళ్లిన రచయిత

శివప్రసాద్ సాహిత్య ప్రస్థానాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆయన చారిత్రక నవలల వైపు ఎందుకు మళ్లారో తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఆయన స్వయంగా చెప్పిన ప్రకారం, భారతీయులకు, ఆంధ్రులకు చరిత్ర లేదనే భావన ప్రచారంలో ఉండటం తనను కలచివేసిందని, “మన చరిత్ర ఇదీ” అని సామాన్య పాఠకుడికి చెప్పాలనే ఉద్దేశంతో చారిత్రక నవలలు రాయడం ప్రారంభించానని చెప్పారు. ముఖ్యంగా ఒక సాధారణ గృహిణికి కూడా చరిత్రను అర్థమయ్యేలా చేయాలనేది తన లక్ష్యమని వివరించారు.  అందుకే ఆయన చరిత్రను తేదీలుగా చెప్పలేదు.రాజులను మనుషులుగా చూపించారు.యుద్ధాలను సంఘర్షణలుగా చూపించారు.సామ్రాజ్యాలను జీవన విధానాలుగా చూపించారు. ఇదే ఆయనను ఇతర చారిత్రక రచయితల నుంచి ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టింది.చరిత్ర కేవలం రాజులు, యుద్ధాలు, తేదీలు కాదు. చరిత్రలోని మనుషులను, వారి భావోద్వేగాలను, సంస్కృతిని, జీవన విధానాన్ని కథలోకి తీసుకురావడం ఆయన రచనా విధానంగా మారింది. సినిమా రంగంతోనూ ఆయనకు చక్కని అనుబంధం ఉంది. గుణశేఖర్ తెరకెక్కించిన ‘రుద్రమదేవి’ చిత్రానికి ముదిగొండ శివప్రసాద్‌ రచనా సహకారం అందించారు.

‘శ్రీపదార్చన’ నుంచి ‘రోహణం’ వరకు..

ఆయన రచనా సంపద విస్తృతమైనది. ఆఖ‌రి క్ష‌ణం వర‌కూ ఆయ‌న అక్ష‌ర య‌జ్ఞం కొన‌సాగుతూనే ఉంది. దాదాపు 150 పుస్త‌కాల‌తో పాటు ప‌రిశోధ‌నా వ్యాసాలు, క‌విత‌లు, న‌వ‌ల‌లు ఎన్నో రాశారు.

ఆయన ప్రసిద్ధ రచనల్లో శ్రీపదార్చన, ఆవాహన, పట్టాభి,  రెసిడెన్సీ, శ్రీలేఖ, శ్రావణి, వంశధార, తంజావూరు విజయం, మహాసర్గ, బసవగీత, సమ్రాట్ పుష్యమిత్ర, సగం విరిగిన చంద్రుడు, గంగ నుండి గంగ వరకు, బైబిల్ డీ-కోడ్, మాలిక్ కాఫర్ రోహణం వంటివి ఉన్నాయి.

‘ఆవాహన’ – కాకతీయ వైభవాన్ని సాహిత్యంలోకి

ఓరుగల్లు సామాజిక–సాంస్కృతిక వాతావరణం వంటి అంశాలను ఆధారంగా చేసుకుని ‘ఆవాహన’ వంటి రచనలు చేశారు.  శివప్రసాద్ రచనా వైశిష్ట్యానికి మంచి ఉదాహరణ ‘ఆవాహన’. వెయ్యి స్తంభాల గుడి చారిత్రక నేపథ్యంగా ఈ నవలను రచించినట్లు సాహిత్య పరిశీలనలు పేర్కొంటున్నాయి.  చరిత్రలోని ఒక నిర్మాణం, ఒక రాజవంశం లేదా ఒక సంఘటనను తీసుకుని దాని చుట్టూ మానవ సంబంధాలు, సంఘర్షణలు, ప్రేమ, వీరత్వం, త్యాగం వంటి అంశాలను అల్లడం ఆయన రచనా పద్ధతిలోని ప్రత్యేకత.

‘నాగానీక’ – శాతవాహన చరిత్రకు సాహిత్య రూపం

శాతవాహనుల కాలం, ధాన్యకటక ప్రాంతం, ఆంధ్రుల ప్రాచీన చరిత్ర ఆయన ఆసక్తిలో ముఖ్యమైన భాగం.ఆయన చారిత్రక రచనల ద్వారా శాతవాహనులు, కాకతీయులు, విజయనగరం, అమరావతి వంటి చారిత్రక ప్రాంతాలు, వ్యక్తులు సాధారణ పాఠకుడికి పరిచయమయ్యారు. చరిత్రలో మరుగునపడిన పాత్రలను వెతికి పట్టుకోవడం ఆయనకు ఒక రకమైన సాహిత్య సాధనగా మారింది.

‘మాలిక్ కాఫర్’ – కాకతీయుల కాలపు కల్లోలం

కాకతీయ సామ్రాజ్యంపై జరిగిన దండయాత్రలు, ప్రతాపరుద్రుడి కాలం, మాలిక్ కాఫర్ దండయాత్ర వంటి చారిత్రక పరిణామాలు ఆయన రచనల్లో కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ కూడా ఆయన ఆసక్తి కేవలం యుద్ధ వర్ణనలో కాదు. దండయాత్ర ఒక సమాజాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? ఒక నాగరికత ఎలా ప్రతిఘటిస్తుంది? అనే ప్రశ్నల చుట్టూ కథను నిర్మించారు.

‘రోహణం’ – 101వ నవల

2023లో వెలువడిన ‘రోహణం’ ఆయన 101వ నవలగా నమోదైంది. పోలవరం ప్రాజెక్టు పుట్టుపూర్వోత్తరాలను చారిత్రక నేపథ్యంతో ముడిపెట్టి ఆయన ఈ రచన చేశారు.  అంటే ఆయనకు చరిత్ర అంటే కేవలం వెయ్యి, రెండు వేల సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన విషయాలు మాత్రమే కాదు. గతాన్ని వర్తమానంతో కలపడం కూడా ఆయన రచనా పద్ధతిలో ఒక ప్రత్యేక లక్షణం.

‘రెసిడెన్సీ’ నుంచి శతాధిక నవలల దిశగా

చారిత్రక నవలలతో ఆయనకు వచ్చిన ప్రజాదరణకు ‘శ్రీలేఖ’, ‘శ్రావణి’, ‘రెసిడెన్సీ’, ‘పట్టాభి’ వంటి రచనలు ముఖ్య కారణాలుగా సాహిత్య విమర్శల్లో కనిపిస్తాయి. 2013లో వచ్చిన ఒక విస్తృత పరిచయ వ్యాసం అప్పటికి ఆయన 83 పుస్తకాలు రాశారని, వాటిలో 20 చారిత్రక నవలలని పేర్కొంది. సరసభారతి ఉయ్యూరుతర్వాత ఆయన రచనా ప్రస్థానం మరింత విస్తరించింది. ‘రోహణం’ ఆయన 101వ నవలగా  తెలుస్తోంది. అంటే, శివప్రసాద్ రచయితగా కేవలం ఒకటి రెండు దశాబ్దాల పాటు కాదు తన జీవితంలోని అనేక దశలను రచనకు అంకితం చేసిన నిరంతర సాహితీ శ్రామికుడు అని చెప్పుకోవ‌చ్చు.

చరిత్ర మాత్రమే కాదు… సంస్కృతి కూడా

శివప్రసాద్ రచనల్లో చరిత్రకు తోడు భారతీయ సంస్కృతి, ధర్మం, ఆధ్యాత్మికతకు ప్రత్యేక స్థానం కనిపిస్తుంది.చారిత్రక అంశాలపై ఆయనకు ఉన్న ఆసక్తి తన కుటుంబ చరిత్ర వరకు వెళ్లింది. తన పూర్వీకులు కాశ్మీర్ నుంచి కాశీకి, అక్కడి నుంచి తెలంగాణకు వచ్చినట్లు ప్రాచీన గ్రంథాల ఆధారంగా తాను పరిశోధించానని ఆయన స్వయంగా వివరించారు. కాకతీయుల కాలంలో తమ వంశీకులకు అగ్రహారం లభించిందని కూడా చెప్పారు.

పాఠకుల జీవితాల్లోకి ప్రవేశించిన నవలలు

ఆయన నవలలు కేవలం సాహిత్య విమర్శకుల ప్రశంసలకే పరిమితం కాలేదు.2023లోని ఒక సాహిత్య పరిచయం ప్రకారం ‘శ్రీలేఖ’, ‘శ్రావణి’ వంటి నవలల్లోని పాత్రల పేర్లను తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు పెట్టేంతగా ఆ రచనలు పాఠకులపై ప్రభావం చూపాయి.  ఇది ఆయన రచనా ప్రజాదరణకు ఒక ఆసక్తికరమైన సూచిక.

జాతీయ భావజాలానికి బలమైన ప్రతినిధి

శివప్రసాద్ రచనల్లో కూడా భారతీయ చరిత్రను భారతీయ దృష్టితో పునఃపరిశీలించాలన్న ఆకాంక్ష బలంగా కనిపిస్తుంది.హిందూ ధర్మం ఆయనకు కేవలం ఆధ్యాత్మిక విషయం కాదుభారతీయ ధర్మం, వేదాలు, పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, దేవాలయ సంప్రదాయాలు, సనాతన సంస్కృతి వంటి అంశాలపై ఆయన విస్తృతంగా మాట్లాడారు. భారతీయ ధర్మ ప్రచారం కోసం దేశ, విదేశాల్లో ప్రసంగాలు చేసినట్లు ఆయనకు జీవీఎస్ సాహితీ పురస్కారం ప్రకటించిన సందర్భంలోని నివేదిక పేర్కొంది.తెలుగు సాహిత్యంలో వామపక్ష భావజాల ప్రభావంతో చరిత్రను వక్రీకరిస్తున్న ధోరణులకు ప్రత్యామ్నాయంగా జాతీయ భావాలను బలంగా ప్రతిపాదించిన రచయితల్లో శివప్రసాద్ ముఖ్యుడని పేర్కొన్నారు.ఆయన దృష్టిలో హిందూ ధర్మం కేవలం పూజా విధానాల సమాహారం కాదు; అది జీవన విధానం, సంస్కృతి, కుటుంబ వ్యవస్థ, ఆచార వ్యవహారాలు, తాత్విక ఆలోచన, సామాజిక అనుభవం కలిసిన సమగ్ర నాగరికత.అందుకే ఆయన రచనలు చదివితే చరిత్రతో పాటు ధర్మం, సంస్కృతి,సంప్రదాయం కూడా కనిపిస్తుంది.ఆయన రచనలు చరిత్ర, సాహిత్యం, భారతీయ సంస్కృతి, ఆధ్యాత్మికత, ధర్మం, సమకాలీన సామాజిక-రాజకీయ అంశాలు వంటి అనేక రంగాలను తాకాయి. ఆయన ప్రసంగాల్లో చరిత్ర వక్రీకరణ, భారతీయ చరిత్రను తక్కువగా చూపించే ధోరణిపై విమర్శలు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా మొఘల్ చరిత్రను, దక్షిణ భారత చరిత్రను చూసే విధానంపై ఆయనకు స్పష్టమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.

వామపక్ష చరిత్ర రచనపై విమర్శ

శివప్రసాద్ తన ప్రసంగాలు, వ్యాసాల్లో భారతీయ చరిత్రను చూసే విధానంపై తీవ్రంగా స్పందించేవారు. విద్యా వ్యవస్థలో భారతీయ చరిత్రకు జరిగిన అన్యాయం, చరిత్రను ఒక నిర్దిష్ట సిద్ధాంత దృష్టితో మాత్రమే చూడటం వంటి అంశాలపై ఆయన విమర్శలు చేసేవారు. అలాగే క్రైస్తవ మత ప్రచారం, మతమార్పిడులు, భారతీయ ధర్మం, వేద సాహిత్యం వంటి అంశాలపై కూడా ఆయన విస్తృతంగా మాట్లాడారు.  ఆయన భారతీయ ధర్మ ప్రచారానికి దేశ, విదేశాల్లో అనేక ప్రసంగాలు చేశారు. 2026 జూలైలో కూడా ఆయన ఒక ఇంటర్వ్యూలో తనను ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ విశ్రాంత ప్రొఫెసర్‌గా పరిచయం చేసుకుంటూ చరిత్ర, నాగరికత తదితర అంశాలపై మాట్లాడారు. అంటే మరణానికి కొద్ది నెలల ముందు వరకు కూడా ఆయన మేధో కార్యకలాపాల్లో చురుకుగా ఉన్నారు.

ముసునూరి నాయకుల నుంచి కాకతీయుల వరకు

చరిత్రలో మరుగునపడిన వీరులను వెలుగులోకి తీసుకురావడం ఆయనకు ప్రత్యేక ఆసక్తి.2023లో హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో ముసునూరి నాయకుల చరిత్రపై ఆయన ప్రసంగించారు. ముసునూరి నాయకుల పోరాటాన్ని భారతదేశంలో తొలి, దీర్ఘకాలిక స్వాతంత్య్ర‌ పోరాటాల్లో ఒకటిగా అభివర్ణించారు.ఇది ఆయన చరిత్ర దృక్పథంలోని మరో కోణాన్ని చూపుతుంది. ప్రధాన చరిత్ర గ్రంథాల్లో తగినంత స్థానం పొందని ప్రాంతీయ వీరులు, రాజవంశాలు, పోరాటాలను ప్రజల ముందుకు తీసుకురావడం ఆయ‌న ప్ర‌త్యేక‌త‌.

ముగ్గురు మహారచయితల ప్రభావం

ఆయన రచనా శైలిని విశ్లేషించిన ఒక సాహిత్య పరిశోధనా వ్యాసం ప్రకారం, చారిత్రక నవల రచనలో ఆయనకు అడవి బాపిరాజు, నోరి నరసింహశాస్త్రి, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ప్రభావం ఉంది.

వారి నుంచి భావశబలత, చారిత్రక ప్రామాణికత, రచనా శైలి వంటి లక్షణాలను స్వీకరించి, వాటిని తనదైన పద్ధతిలో మేళవించారని ఆ పరిశోధన పేర్కొంటుంది. అందుకే తెలుగు చారిత్రక నవల సంప్రదాయంలో బాపిరాజు–నోరి–విశ్వనాథుల తరువాత వచ్చిన ప్రముఖ రచయితగా శివప్రసాద్‌కు ప్రత్యేక స్థానం లభించింది. ఒక సాహిత్య వ్యాసం ఆయనను ఈ సంప్రదాయానికి “నాలుగో స్తంభం” వంటి వ్యక్తిగా అభివర్ణించింది.  విశ్వనాథ సత్యనారాయణతో ఆయనకు సన్నిహిత సాహిత్య సంబంధం కూడా ఉంది.

రచయితగా మాత్రమే కాదు… గురువుగా కూడా

శివప్రసాద్ జీవితంలో అధ్యాపక వృత్తికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు బోధించిన ఆయనకు అనేక మంది శిష్యులు ఉన్నారు. ఆయన రచనలపై పరిశోధనలు కూడా జరిగాయి.

2021లో ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో ‘ఆచార్య ముదిగొండ శివప్రసాద్ వంశధార నవల – సామాజిక జీవన చిత్రణ’ అనే అంశంపై పీహెచ్.డీ. పరిశోధన నమోదైనట్లు విశ్వవిద్యాలయ రికార్డు చెబుతోంది. అంతేకాదు, ఆయన రచనలపై ఇప్పటికే ఎనిమిది సిద్ధాంత గ్రంథాలు వెలువడ్డాయంటే ఆయ‌న ఘ‌న‌త‌ను అర్థం చేసుకోవ‌చ్చు.

ఇది ఒక రచయితకు లభించిన ప్రజాదరణ కంటే ఎక్కువ. ఆయన రచనలు అకడమిక్ పరిశోధనకు కూడా  ఎంత‌గానో ఉప‌యోగ‌ప‌డ్డాయి.

శివప్రసాద్ రచనల ప్రత్యేకతను మూడు అంశాల్లో చెప్పవచ్చు

1. చరిత్రను సామాన్యుడి దగ్గరకు తీసుకెళ్లడం

చరిత్రను పాఠ్యపుస్తకంలా కాకుండా కథగా చెప్పడం ఆయన ప్రధాన బలం.

2. దక్షిణ భారత చరిత్రకు ప్రాధాన్యం

కాకతీయులు, ముసునూరి నాయకులు, విజయనగర సామ్రాజ్యం, దక్షిణ భారతంలోని వివిధ రాజవంశాలు, ప్రాంతీయ చరిత్ర ఆయన ఆసక్తి కేంద్రాలుగా కనిపిస్తాయి. ముసునూరి నాయకులపై ఆయన చేసిన ప్రసంగాల్లో దక్షిణ భారత చరిత్ర నిర్లక్ష్యానికి గురైందనే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు.

3. పరిశోధన + కల్పన కలయిక

చారిత్రక ఆధారాలను అధ్యయనం చేసి, వాటి మధ్య ఉన్న ఖాళీలను సాహిత్య కల్పనతో నింపడం ఆయన నవలా పద్ధతిలో కనిపిస్తుంది. 2023 నాటి ఒక విశ్లేషణ ఆయన రచనల్లో “కల్పన కన్నా వాస్తవికతే బలమైంది” అని పేర్కొంది.

పురస్కారాలు, గౌరవాలు

ఆయనకు వివిధ సంస్థల నుంచి సాహితీ సత్కారాలు, పురస్కారాలు లభించాయి. వాటిలో 2021లో ప్రకటించిన ఆచార్య జీవీఎస్ సాహితీ వార్షిక పురస్కారం ఒకటి.   అలాగే రావూరి భరద్వాజ సాహితీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నట్లు కూడా అందుకున్నారు. భారత ప్రభుత్వ సంస్కృతి మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఒక అధికారిక జాబితాలో కూడా ఆయ‌న‌ పేరు తెలుగు సాహిత్య విభాగంలో కనిపిస్తుంది.

నిరంతర అన్వేషణ

శివప్రసాద్ వ్యక్తిత్వంలోని ఒక ముఖ్యమైన అంశం అన్వేషణాత్మక స్వభావం.చరిత్రను చదవడమే కాదు.. శాసనాలు, పాత గ్రంథాలు, వంశ చరిత్రలు, సాహిత్య ఆధారాలను పరిశీలిస్తూ తనదైన నిర్ధారణలకు చేరుకునే ప్రయత్నం చేసేవారు. ఆయ‌న ఒక పండితుడు, ప‌రిశోధ‌కుడు, అధ్యాప‌కుడు, న‌వ‌లా ర‌చ‌యిత‌, వ్యాసక‌ర్త‌, వ‌క్త‌, ఆధ్యాత్మిక చింత‌కుడు. అందుకే  ఆయనకు ‘చారిత్రక నవలా చక్రవర్తి’, ‘శతాధిక గ్రంథకర్త’ వంటి బిరుదులు ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చాయి.

జాతీయ సాహిత్య పరిషత్ – ఒక కీలక మైలురాయి

1974లో జాతీయ సాహిత్య పరిషత్ ఏర్పాటులో ముదిగొండ శివ‌ప్ర‌సాద్‌ కీలక పాత్ర పోషించారు.  భండారు సదాశివరావు, ప్రసాదరాయ కులపతి, కొత్తపల్లి ఘనశ్యామల ప్రసాదరావు తదితరులు భాగస్వాములైనట్లు  తెలుస్తోంది.  ఇది ఆయన సాహిత్య దృక్పథాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ముఖ్యమైన ఘట్టం.

సాహిత్యానికి జాతీయ దృష్టి ఉండాలి. భారతీయ సంప్రదాయాన్ని ఆధునిక సాహిత్యంలో పునఃప్రతిష్ఠించాలి. దేశీయ చరిత్ర, సంస్కృతికి సాహిత్యంలో తగిన స్థానం ఉండాలి. అనే ఆలోచనా ధోరణి ఆయన మేధో ప్రస్థానంలో కనిపిస్తుంది.

జాగృతితో అనుబంధం

ముదిగొండ శివప్రసాద్ సాహిత్య ప్రయాణంలో హైదరాబాద్ కేంద్రంగా వెలువడే ‘జాగృతి’ వారపత్రిక ఒక ముఖ్యమైన వేదికగా నిలిచింది.ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో జాగృతి టీవీ వేదికగా కూడా ఆయన చారిత్రక ప్రసంగాలు వెలువడ్డాయి. ఉదాహరణకు ‘ముసునూరి నాయకులు’పై ఆయన చేసిన ప్రసంగం జాగృతి టీవీ ద్వారా ప్రసారమైంది. అందులో దక్షిణ భారత చరిత్రకు తగినంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదని, ముసునూరి నాయకుల చరిత్రను మరింత విస్తృతంగా అధ్యయనం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన వివరించారు. ఇది ఆయనకు జాగృతితో ఉన్న అనుబంధం కేవలం రచయిత–పత్రిక సంబంధం కాదని; భారతీయ చరిత్ర, జాతీయ ఆలోచనలకు సంబంధించిన మేధో సంభాషణకు అది ఒక వేదికగా ఉన్నదని సూచిస్తుంది.

పుస్తకం నుంచి డిజిట‌ల్ మీడియా వరకు

శివప్రసాద్ పాత తరం రచయిత అయినప్పటికీ డిజిటల్ మీడియాను దూరంగా ఉంచలేదు. నేష‌న‌లిస్ట్ హ‌బ్‌ ఆయనతో చేసిన ఇంటర్వ్యూలను ప్రసారం చేసింది. హిందూ ధర్మం, భారతీయ చరిత్ర, మతమార్పిడులు, దేవాలయ చరిత్ర వంటి అంశాలపై ఆయనతో సంభాషణలు నిర్వహించింది. ఒకప్పుడు ఆయన రచనలు పుస్తకాల్లో, వారపత్రికల్లో మాత్రమే పాఠకులను చేరేవి.తరువాత  పత్రిక , టెలివిజన్ , డిజిటల్ మీడియా ,యూట్యూబ్ మార్గాల్లో కూడా   ఆయన ఆలోచనలు కొత్త తరానికి చేరాయి.

ముక్కుసూటితనం ముదిగొండ త‌త్వం

ముదిగొండ‌ తన అభిప్రాయాలను దాచుకునే రచయిత కాదు.అందుకే ఆయనను అభిమానించినవారు ఆయనను ధైర్యవంతమైన జాతీయవాద మేధావిగా చూశారు. ఆయన అభిప్రాయాలతో విభేదించినవారు కూడా ఆయన ముక్కుసూటితనాన్ని, బహిరంగంగా వాదించే ధోరణిని గుర్తించారు. 2026లో ఆయన కొన్ని చారిత్రక వ్యాఖ్యలపై విమర్శలు కూడా వెలువడ్డాయి.  ఆయన రచనలు, ప్రసంగాలు ఏకాభిప్రాయాన్ని మాత్రమే సృష్టించలేదు; చర్చను కూడా సృష్టించాయి. ముదిగొండ శివప్రసాద్  ముక్కుసూటిగా ర‌చ‌యిత అని ఎందుకు అంటారంటే..

– చరిత్రపై తన అభిప్రాయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం,

– తనకు నచ్చని చారిత్రక వ్యాఖ్యానాలను బహిరంగంగా ప్రశ్నించడం,

– హిందూ ధర్మంపై విమర్శలకు ప్రత్యుత్తరం ఇవ్వడం,

– భారతీయ సంస్కృతికి అనుకూలంగా తన వాదనను వినిపించడం,

వంటి లక్షణాలు పదేపదే కనిపిస్తాయి.

అందుకే ఆయనతో సంభాషణ అంటే ముందే సిద్ధం చేసుకున్న సమాధానాలను వినడం కాదు; ఒక అభిప్రాయంతో ఎదురెదురుగా కూర్చోవడం అనే అనుభూతిని ఆయనను ఇంటర్వ్యూ చేసిన జర్నలిస్టులు, మీడియా వర్గాలు పొందేవి.

ముదిగొండ ఎందుకు ప్రత్యేకం?

1.చరిత్రను ప్రజల చేతిలో పెట్టారు

చరిత్ర పండితుల గ్రంథాల నుంచి బయటకు వచ్చి సాధారణ పాఠకుడి చేతిలోకి రావడానికి ఆయన చేసిన కృషి విశేషమైనది.

2. శతాధిక రచనలతో ఒక సాహిత్య ప్రపంచాన్ని నిర్మించారు

వందకు పైగా నవలలు రాయడం మాత్రమే సంఖ్య కాదు. ఒకే రచయిత తన జీవితాన్ని ఒక ప్రక్రియకు అంకితం చేసిన అరుదైన ఉదాహరణ.

3. భారతీయ దృక్పథాన్ని బలంగా ప్రతిపాదించారు

చరిత్రను భారతీయ నాగరికత, సంస్కృతి, ధర్మం నేపథ్యంలో పునఃపరిశీలించారు.

4. హిందూ ధర్మంపై అధ్యయనంతో మాట్లాడారు

ఆయనకు హిందూ ధర్మం కేవలం మతాచారం కాదు; భారతీయ నాగరికత యొక్క ఒక ప్రధాన అంతస్సూత్రం.

5. రాష్ట్రీయ స్వ‌యంసేవ‌క్ సంఘ్ (ఆర్ ఎస్ ఎస్‌), జాతీయ సాహిత్య ఉద్యమాలతో అనుబంధం

సాహిత్యాన్ని జాతీయ చైతన్యంతో అనుసంధానించిన మేధో ప్రవాహంలో ఆయన ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా నిలిచారు.

6. ముక్కుసూటితనం

తాను నమ్మిన విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం ఆయన బలం. అదే సమయంలో ఆయన అభిప్రాయాలు చర్చకు, విమర్శకు కూడా దారితీశాయి.

7. పుస్తకం నుంచి డిజిటల్ మీడియా వరకు

జాగృతి వంటి ముద్రిత మాధ్యమాల నుంచి నేష‌న‌లిస్ట్ హ‌బ్  వంటి డిజిటల్ వేదికల వరకు ఆయన ఆలోచనలు ప్రయాణించాయి.

వ్యక్తిత్వంలో ఒక అరుదైన కోణం – తన వంశ చరిత్రపై పరిశోధన

శివప్రసాద్‌కు చరిత్రపై ఉన్న ఆసక్తి తన ఇంటి గడప దగ్గరే మొదలైంది.

తన పూర్వీకుల చరిత్రపై కూడా ఆయన పరిశోధన చేశారు. సుమారు 2,000 సంవత్సరాల క్రితం తమ వంశీకులు కాశ్మీర్‌కు వెళ్లారని, అక్కడి నుంచి కాశీకి, తరువాత తెలంగాణకు వచ్చినట్లు తాను పరిశోధనలో తెలుసుకున్నానని ఆయన ఒక ఇంటర్వ్యూలో వివరించారు. కాకతీయుల కాలంలో అగ్రహారం లభించిందని కూడా చెప్పారు.  ఇది ఆయన వ్యక్తిత్వంలోని ఒక అందమైన కోణాన్ని తెలియజేస్తుంది: ఇతరుల చరిత్ర రాసిన వ్యక్తి, తన చరిత్రను కూడా అన్వేషించాడు.

ముదిగొండ శివ‌ప్ర‌సాద్‌ చరిత్రను రాయలేదు మాత్రమే… చరిత్రను చదివే ఒక తరాన్ని తయారు చేశారు. రాజులు, యుద్ధాలు, సామ్రాజ్యాల వెనుక ఉన్న మనుషులను పాఠకుల కళ్లముందు నిలబెట్టారు. తెలుగు చారిత్రక నవల ఉన్నంతకాలం ముదిగొండ శివప్రసాద్ పేరు ఆ ప్రక్రియలో ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలిచిపోతుంది. భారతీయ చరిత్ర, ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతీయ,  తెలుగు చరిత్ర పట్ల గాఢమైన జాతీయ-సాంస్కృతిక దృక్పథం కలిగిన రచయితగా ఆయ‌న‌పేరు చిరస్మ‌ర‌ణీయంగా మిగిలిపోతుంది.

REFFERANCES AND NEWS AT A GLANCE

https://organiser.org/2025/10/19/321665/bharat/telangana-pragna-bharati-marks-33rd-foundation-day-venkaiah-naidu-calls-for-preserving-bharatiya-wisdom-and-values/?utm_

https://www.trinethra.news/telangana/renowned-telugu-historical-novelist-mudigonda-sivaprasad-passes-away-at-85-86807.html?utm

https://www.vsktelangana.org/Encyc/2026/10/8/acharya-mudigonda-shiva-prasad-passed-away-at-hyderabad.html?utm_

https://kathanilayam.com/writer/700?utm

https://doradalla.wordpress.com/2012/01/13/%E0%B0%AE%E0%B1%81%E0%B0%A6%E0%B0%BF%E0%B0%97%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1-%E0%B0%B6%E0%B0%BF%E0%B0%B5%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%81-%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%BF/

https://navatelangana.com/lies-are-their-weapons/?utm

https://www.telugubharath.com/2020/06/e-kalpana-bagundi-profmudigonda-shiva.html?utm

https://www.jagritiweekly.com/2025/12/rss-in-the-telugu-regions/?utm

https://www.jagritiweekly.com/2025/12/rss-in-the-telugu-regions/?utm

https://myindmedia.com/gvs-award-for-acharya-mudigonda/?utm

https://teluguprabha.net/editorial-telugu-prabha/%E0%B0%9A%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%95-%E0%B0%A8%E0%B0%B5%E0%B0%B2%E0%B0%BE-%E0%B0%B0%E0%B0%9A%E0%B0%AF%E0%B0%BF%E0%B0%A4-%E0%B0%AE%E0%B1%81%E0%B0%A6%E0%B0%BF/?utm

https://www.logili.com/general/nikashopalam-prof-mudigonda-siva-prasad/p-7488847-90573337924-cat.html?utm

3D  అనే పదం మనకు చాలాకాలంగా తెలుసు. ముఖ్యంగా సినిమాల్లో ఈ విధానం ప్రవేశపెట్టినప్పుడు అబ్బురంగా చూశాం. ప్రత్యేకంగా ఇచ్చే కళ్లద్దాలను ధరించి చూసినప్పుడు అప్పటివరకు పొందని ఒక కొత్త అనుభూతిని పొందాం. చిత్రం తెరవరకే పరిమితం కాకుండా మన కళ్ల ముందు వరకు వచ్చినట్టు కనిపించడం అందులో ప్రత్యేకత. ముఖ్యంగా యుద్ధం సీన్లలో బాణాలు మనపైకి దూసుకొచ్చినట్లు భ్రాంతి కలుగుతుంది. పాత్ర అడుగులు మనవైపే వస్తున్నట్లు, మన ముందే కదలాడినట్లు అనిపిస్తుంది. సరళంగా చెప్పాలంటే ఇక్కడ దృశ్యం మూడు డైమెన్షన్ల లో కనిపించింది. పొడవు, వెడల్పు రెండు డైమెన్షన్లు అయితే లోతు అనేది మూడో కోణం. ఒక వస్తువును మనం ప్రత్యక్షంగా చూసినప్పడు ముందు భాగమే కాకుండా పక్కభాగాలు, కొంతవరకు వెనుక భాగం కనిపిస్తాయి. రెండు వస్తువుల మధ్య ఉన్న దూరం కూడా అర్థమవుతుంది. అదే దృశ్యాన్ని ఫొటో తీస్తే అందులో పొడవు, వెడల్పులు మాత్రమే కనిపిస్తాయి. దానిని 2D చిత్రం అని అనుకోవచ్చు. అదే చిత్రాన్ని 3Dలో కూడా చూపించే అవకాశం ఇప్పుడు ఉంది.  ఇది క్రమంగా వృద్ధి చెందుతూ దీంతో వస్తువులు ప్రింట్ చేసే  (తయారుచేసే)  సాంకేతికత అందుబాట్లోకి వచ్చింది. జిరాక్స్ మిషిన్లో ఒక కాగితం పెడితే దాని ప్రతి బయటికి వచ్చినట్లే …ఒక త్రీడీ డిజైన్ ను కంప్యూటర్లో సిద్ధం చేసి సంబంధిత మెషిన్‌కు ఆదేశం ఇస్తే ఆ వస్తువు తయారై బయటికి వస్తుంది. ఈ విధానాన్ని ఉపయోగించి ఇప్పటికే ఎన్నో ఉత్పత్తులు తయారై మార్కెట్లోకి వస్తున్నాయి. మానవ మేధ అద్భుతం కదా….దీనిని చిన్నవస్తువులకే ఎందుకు పరిమితం చేయాలి?  పెద్దవి తయారుచేయలేమా? ఇళ్లు కట్టలేమా? అని శాస్త్రజ్ఞులు పరిశోధించి విజయం సాధించారు. ఇప్పుడు 3D విధానంలో ఇళ్లు కూడా కడుతున్నారు. సరికొత్త సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని అందిపుచ్చుకోవడంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముందడుగు వేసింది. ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన పథకం (PMAY-G)  కింద ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుంటూరు జిల్లాలో 177 ఇళ్లను  3D  ప్రింటింగ్ విధానంలో నిర్మించబోతున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టుకు కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ సుమారు ₹9.44 కోట్లు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ₹4.49 కోట్లు సమకూర్చనున్నాయి. త్రీడీ సాంకేతికతను పెద్ద ఎత్తున ఇళ్ల నిర్మాణానికి ఉపయోగించడం దేశంలో ఇదే మొదటిసారి. ఈ నేపథ్యంలో  3D సాంకేతికతను, ప్రభుత్వ ప్రాజెక్టు పూర్వాపరాలు, ప్రయోజనాలు తదితర విషయాలను అర్థం చేసుకునేందుకు ఈ ప్రయత్నం.

ANALYTICAL VIEW

గృహ నిర్మాణ రంగాన్ని మార్చనున్న 3D కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్

ఒకప్పుడు కంప్యూటర్లో మాత్రమే కనిపించిన డిజైన్… ఇప్పుడు అదే కంప్యూటర్ ఆదేశాలతో ఇల్లు నిర్మిస్తోంది!

ఒక ఇంటి గోడను నిర్మించడానికి ఇటుకలు, సిమెంట్, ఇసుక తీసుకురావాలి. మేస్త్రీలు వరుసగా ఇటుకలు పేర్చాలి. సిమెంట్ మోర్టార్ వేయాలి. గోడ ఎత్తు పెరుగుతున్న కొద్దీ అదే ప్రక్రియను పునరావృతం చేయాలి. ఇందుకు అనేక మంది కార్మికులు, అనేక రోజుల సమయం అవసరం. కానీ 3D కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్లో పరిస్థితి భిన్నం. కంప్యూటర్లో ఇంటి డిజైన్ను తయారు చేస్తారు. ఆ డిజైన్ను ప్రత్యేక సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా చిన్న చిన్న పొరలుగా విభజిస్తారు. అనంతరం భారీ 3D ప్రింటర్కు ఆదేశాలు పంపుతారు. ప్రింటర్ ప్రత్యేక కాంక్రీట్ మిశ్రమాన్ని ఒక పొరపై మరొక పొరగా కచ్చితమైన మార్గంలో వేస్తూ గోడలను నిర్మిస్తుంది. అంటే, ఇటుకలను మనుషులు పేర్చడం  నుంచి “కాంక్రీట్ను కంప్యూటర్ నియంత్రిత యంత్రం ముద్రించడం” వరకు వచ్చిన మార్పే 3D కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్ అని చెప్పవచ్చు.

 3D ప్రింటింగ్ అంటే ఏమిటి?

సులభంగా చెప్పాలంటే కంప్యూటర్లో తయారు చేసిన మూడు కొలతల (3D) డిజైన్ను, ఒక వస్తువుగా పొరలుపొరలుగా తయారు చేసే సాంకేతికతే 3D ప్రింటింగ్. ఇది ఆడిటివ్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ అనే అనే పెద్ద సాంకేతిక రంగానికి చెందినది. సాధారణ తయారీ విధానంలో ఒక పెద్ద ముడి పదార్థం నుంచి అవసరం లేని భాగాన్ని కత్తిరించి తొలగిస్తారు. ఉదాహరణకు చెక్క ముక్క నుంచి కుర్చీ తయారు చేయాలంటే చెక్కను కోస్తాం.3D ప్రింటింగ్లో మాత్రం దీనికి విరుద్ధంగా ఉంటుంది.ఏ భాగం అవసరమో అక్కడ మాత్రమే పదార్థాన్ని జోడిస్తూ వస్తువును తయారు చేస్తారు. అందుకే దీనిని ఆడిటివ్ మాన్యుఫాక్ఛరింగ్ అంటారు. ఇంకా స్పష్టంగా చెప్పాలంటే ..3D ప్రింటింగ్ అనేది కంప్యూటర్లో తయారైన డిజైన్ను ఆధారంగా చేసుకుని, పదార్థాన్ని తొలగించకుండా అవసరమైన చోట పొరలుగా జోడిస్తూ వస్తువును తయారు చేసే సాంకేతికత. నిర్మాణ రంగంలో అదే సూత్రాన్ని ఉపయోగించి ప్రత్యేక కాంక్రీట్ను పొరలుగా ముద్రించి గోడలు, ఇళ్లు, ఇతర నిర్మాణాలను వేగంగా నిర్మించడమే 3D కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్ . ఈ విధానంలో  మేస్త్రీని పూర్తిగా తొలగించడం కంటే, నిర్మాణ రంగంలో మానవ శ్రమ స్వభావాన్ని మార్చే అవకాశం ఎక్కువ. మేస్త్రీతో పాటు ఇంజనీర్, డిజైనర్, సాఫ్ట్వేర్ నిపుణుడు, మెటీరియల్ సైంటిస్ట్, ప్రింటర్ ఆపరేటర్ వంటి కొత్త నైపుణ్యాల అవసరం పెరుగుతుంది. అందువల్ల ఇది కేవలం  ఇల్లు కట్టే కొత్త యంత్రం కాదు…“ఇల్లు కట్టే విధానంలో డిజిటల్ విప్లవానికి తొలి అడుగు అని చెప్పవచ్చు.

3D ప్రింటర్ ఎలా పనిచేస్తుంది?

ఒక చిన్న ఉదాహరణ తీసుకుందాం. ఒక చిన్న బొమ్మను తయారు చేయాలి అనుకుందాం.ముందుగా కంప్యూటర్లో ఆ బొమ్మకు సంబంధించిన 3D డిజిటల్ మోడల్ తయారు చేస్తారు. రెండో దశలో సాఫ్ట్వేర్ ఆ 3D మోడల్ను వందలు, వేల చిన్న చిన్న పొరలుగా విభజిస్తుంది. దీనిని స్లైసింగ్ అంటారు. మూడో దశలో  ప్రింటర్కు ఆదేశాలు ఇస్తారు.  ప్రతి పొర ఎక్కడ, ఎంత మందంగా, ఎంత వేగంతో వేయాలో కంప్యూటర్ నిర్ణయిస్తుంది. నాలుగో దశ లో  ప్రింటర్లోని ప్రింట్హెడ్ /   నాజిల్ / ఎక్స్ట్రడర్ అవసరమైన పదార్థాన్ని బయటకు పంపుతుంది. ఐదో దశలో  మొదటి ఒక పొర పూర్తయిన తర్వాత దాని మీద రెండో పొర, దాని మీద మూడో పొర చొప్పున కొనసాగుతుంది. చివరికి  3D వస్తువు తయారవుతుంది.

మరి ఇంటిని ఎలా ప్రింట్ చేస్తారు?

ఇక్కడే ఈ సాంకేతికత మరింత ఆసక్తికరంగా మారుతుంది. ముందుగా ఇంటి 3D మోడల్ను కంప్యూటర్లో తయారు చేస్తారు. అందులో గోడల ఆకారం, మందం, తలుపుల స్థానం, కిటికీల స్థానం, పైపుల కోసం అవసరమైన మార్గాలు, ఇతర నిర్మాణ వివరాలు నిర్ణయిస్తారు. తర్వాత పెద్ద గ్యాంట్రీ టైప్ లేదా రోబోటిక్ ఆర్మ్  3D ప్రింటర్ను నిర్మాణ స్థలంలో ఏర్పాటు చేస్తారు. ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన కాంక్రీట్ మిశ్రమాన్ని పంప్ ద్వారా ప్రింటర్కు పంపుతారు. ప్రింటర్  నాజిల్  కాంక్రీట్ను పొరలు పొరలుగా కిందికి పంపుతుంది. అంటే ఇటుకల మాదిరిగా ఒక్కొక్కటి పెట్టడం కాకుండా, నిరంతర కాంక్రీట్ పొరలను ఒకదానిపై మరొకటి వేస్తూ గోడను నిర్మిస్తుంది. దేశంలో మొదటిసారిగా మద్రాస్ ఐఐటీ  3D ప్రింటింగ్ విధానంలో ఇంటిని నిర్మంచింది. అందులో కూడా ఇదే విధానాన్నిఉపయోగించారు.

అయితే ఇల్లు మొత్తం ప్రింట్ అవుతుందా?

ఈ సందేహం చాలా మందికి వస్తుంది.కానీ త్రీడీ ప్రింటింగ్ విధానంలో ప్రధానంగా గోడలు, స్ట్రక్చరల్ సెల్ మాత్రమే నిర్మిస్తారు. పునాది, రూఫ్,స్లాబ్, డోర్లు, కిటికీలు, వైరింగ్ , ప్లంబింగ్,ఫ్లోరింగ్, పెయింటింగ్, బాత్రూం ఫిట్టింగ్స్ వంటి పనుల్లో సంప్రదాయ లేదా ఇతర నిర్మాణ పద్ధతులు అవసరమవుతాయి.అందుకే  3D ప్రింటింగ్ ఇల్లు అనేది వాస్తవానికి హైబ్రిడ్ నిర్మాణం అని చెప్పవచ్చు. నీతిఆయోగ్  కూడా భారతదేశంలోని 3D నిర్మాణంలో లో సుమారు 30% నిర్మాణ ప్రక్రియ ప్రధానంగా గోడలకు ఉపయోగపడుతుంది, ఎలక్ట్రికల్, ప్లంబింగ్, ఫినిషింగ్ వంటి పనులు సంప్రదాయ పద్ధతుల్లోనే జరుగుతాయని పేర్కొంది.

3D కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్ సాంకేతికత ఏమిటి?

3D కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్ విధానంలో ప్రధానంగా నాలుగు సాంకేతిక భాగాలు ఉంటాయి.

1. CAD/BIM డిజిటల్ డిజైన్

ఇంటి మొత్తం డిజైన్ను కంప్యూటర్లో రూపొందిస్తారు.

2. స్లైసింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్

ఆ డిజైన్ను ప్రింటర్ కు అర్థమయ్యే వేలాది చిన్న పొరలుగా మారుస్తుంది.

3. రోబోటిక్/ గ్యాంట్రీ ప్రింటర్

కంప్యూటర్ ఆదేశాల ప్రకారం X-Y-Z దిశల్లో కదులుతూ కాంక్రీట్‌ వేస్తుంది.

4. స్పెషల్ కాంక్రీట్ మిక్స్

సాధారణ కాంక్రీట్ను యంత్రంలో పంపితే సరిపోదు. అది నాజిల్ నుంచి సులభంగా బయటకు రావాలి.

తన ఆకారాన్ని నిలుపుకోవాలి. పై పొర బరువును భరించాలి. కింద పొరతో బాగా కలసిపోవావి.  సరైన సమయంలో గట్టిపడాలి. కాబట్టి ఈ లక్షణాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రత్యేక మిక్స్ డిజైన్ తయారు చేస్తారు.

3D  ప్రింటింగ్ సాంకేతికత ఎప్పుడు పుట్టింది?

3D ప్రింటింగ్ అనేది నిన్న మొన్న వచ్చిన సాంకేతికత కాదు. దాని మూలాలు 1970లు–1980లలో ఉన్నాయి.

అమెరికాకు చెందిన ఛార్లెస్ ఛుక్ హల్   1980లలో స్టీరియో లిథోగ్రఫీ  (SLA) సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేశారు. 1986లో దానికి పేటెంట్ దాఖలు చేశాడు. 1987లో SLA-1 వాణిజ్యంగా అందుబాటులోకి వచ్చింది. అందువల్ల:

2026 నాటికి 3D ప్రింటింగ్‌ వాణిజ్య సాంకేతికతకు దాదాపు 39 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది.2000లలో డెస్క్ టాప్‌ 3D ప్రింటర్లు రావడంతో సామాన్య వినియోగం పెరిగింది. 2010ల నుంచి 3D ప్రింటింగ్ విస్తృత పారిశ్రామిక వినియోగంలోకి వచ్చింది.

ప్రస్తుతం 3D ప్రింటింగ్ ను ఎక్కడెక్కడ ఉపయోగిస్తున్నారు?

ఇది 3D ప్రింటింగ్ మిషిణ్ అంటే కేవలం బొమ్మలు తయారు చేసే యంత్రం కాదు. ఆటోమొబైల్, విమానరంగం, వైద్యం, దంతవైద్యం, పరిశ్రమలు,  వినియోగ వస్తువుల తయారీ, కళలు, విద్య, ఆహారం, బయో ప్రింటింగ్, ఎలక్ట్రానిక్,  జ్యువెలరీ, ఫుట్వేర్ , రక్షణ రంగాలకు సంబంధించిన అనేక వస్తువులను ఈ విధానంలో ఉత్పత్తి చేస్తున్నాను. కృత్రిమ అవయవాలను కూడా రూపొందిస్తున్నారు.

ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఏమిటి?

సంప్రదాయ నిర్మాణంతో పోలిస్తే గోడల నిర్మాణ సమయం గణనీయంగా తగ్గవచ్చు.  గోడలను ఇటుకలతో పేర్చే పనిలో మానవ శ్రమ తగ్గుతుంది. అవసరమైన చోట అవసరమైనంత పదార్థాన్ని మాత్రమే ఉపయోగించడం వల్ల వ్యర్థాలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. కంప్యూటర్ ఆదేశాలతో నిర్మాణం జరగడం వల్ల కచ్చితత్వం,  ఏకరూపత సాధ్యమవుతంది.  సంప్రదాయ నిర్మాణంలో క్లిష్టమైన ఆకృతులను సులభంగా రూపొందించవచ్చు. డిజైన్ మార్పులు సులభతరమవుతాయి. తక్కువ శ్రమతో భారీ నిర్మాణాలు చేపట్టవచ్చు పెద్ద సంఖ్యలో ఒకే తరహా ఇళ్లను నిర్మించాల్సిన ప్రభుత్వ పథకాలకు ఇది ప్రత్యేకంగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.

సమస్యలు…సవాళ్లూ ఉన్నాయ్

ఈ సాంకేతికతను పెద్ద ఎత్తున అమలు చేయడంలో అనేక సమస్యలు,సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయ.ఇ పెద్ద నిర్మాణాలకు సాధారణ ప్రింటర్ సరిపోదు.   భారీ పెట్టుబడి అవసరం. ఎక్కడపడితే అక్కడ లభించే సాధారణ  కాంక్రీట్ మిక్స్తో  ప్రింటింగ్ చేయలేరు. శిక్షణ పొందిన సాంకేతిక సిబ్బంది, స్ట్రక్చరల్ ఇంజినీరింగ్ నిపుణులు  అవ‌స‌రం.సాంప్రదాయ నిర్మాణంలో ఉక్కు రాడ్లను సులభంగా ఏర్పాటు చేస్తారు. 3D ప్రింటింగ్ విధానంలో లో అందుకు ప్రత్యేకంగా డిజైన్  చేయాలి. ప్రతి ప్రాంతంలో ఈ ప్రింటర్‌ను ఉపయోగించలేరు. సైట్ కు భారీ ప్రింటర్ ను తీసుకెళ్లడం, విద్యుత్, కాంక్రీట్ సరఫరా, సైట్ ను సిద్దం చేయడం వంటి పనులు సవాళ్లతో కూడుకున్నవి.

ఏయే దేశాల్లో 3D  ప్రింటింగ్ తో ఇళ్లు నిర్మిస్తున్నారు?

3D ప్రింటింగ్ ఇప్పుడు కేవలం ప్రయోగశాల సాంకేతికత కాదు. అనేక దేశాలు సాంకేతికను వినియోగిస్తున్నాయి. అమెరికా, చైనా, భారత్, UAE, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, జపాన్, కెనడా, ఒమన్, నెదర్లాండ్స్, న్యూజిలాండ్, డెన్మార్క్, థాయ్లాండ్, సౌదీ అరేబియా తదితరాలు వీటిలో ఉన్నాయి. 35కుపైగా దేశాల్లో ఉపయోగించబడుతున్నాయి. ఇళ్లు మాత్రమే కాకుండా ఆఫీసులు,స్కూళ్లు, ఆసుపత్రులు, గోదాములు, డాటా సెంటర్లు, వంతెనలు వంటి నిర్మాణాలు కూడా చేపట్టారు.

దుబాయ్ 3D నిర్మాణ సాంకేతికను ని ప్రభుత్వ విధానంగా ప్రోత్సహిస్తోంది. 2023లో దుబాయ్ మున్సిపాలిటీ ఒక ప్రయివేట్ విల్లా కోసం 3D ప్రింటింగ్ నిర్మాణానికి అనుమతి జారీ చేసింది. 2030 నాటికి దుబాయ్ లో 25% భవనాలను 3D  ప్రింటింగ్ విధానంతో నిర్మించాలన్న లక్ష్యాన్ని ప్రకటించింది.  జర్మనీలో 160 చదరపు మీటర్ల రెండు అంతస్తుల  రెసిడెన్షియల్ ఇంటిని 3D  ప్రింటింగ్ తో  నిర్మించారు.

భారతదేశంలో ఎప్పుడు వచ్చింది?

భారతదేశంలో 3D  నిర్మాణ సాంకేతికతకు ముఖ్యమైన మైలురాయి 2018. మద్రాస్ ఐఐటీ భారతదేశపు తొలిసారిగా 600 చదరపు అడుగుల ఇంటిని  కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్ విధానంలో నిర్మించింది. 2021 ఏప్రిల్ 27న ఈ ఇంటిని ప్రారంభించారు. సంప్రదాయ పద్ధతిలో 4–6 నెలలు పట్టే నిర్మాణాన్ని 3D  సాంకేతికతతో సుమారు 5 రోజుల్లో పూర్తి చేయగల సామర్థ్యాన్ని ఈ ప్రాజెక్టు ప్రదర్శించింది.  తర్వాత పూర్వ విద్యార్థులు స్థాపించిన  Tvasta మాన్యుఫాక్చరింగ్ సొల్లూషన్ అనే సంస్థ  సాంకేతికతను గృహ నిర్మాణానికి తీసుకువెళ్లింది. మరో 500 చదరపు అడుగుల ఇంటిని   చెన్నైలో 21 రోజుల్లో పూర్తి చేసినట్లు Tvasta తన నివేదికలో  పేర్కొంది.

కేవలం ఇళ్లేనా…?

భారతదేశంలో   3D  సాంకేతికతతో ఇళ్లు మాత్రమే కాకుండా డిఫెన్స్ బంకర్స్, శానిటేషన్ బ్లాక్స్, బస్ షెల్టర్లు, గెస్ట్ హౌసెస్, మౌలిక వసతులు కల్పించే నిర్మాణాలు  కూడా చేపట్టారు. డిఫెన్స్ అప్లికేషన్లలో కూడా త్రీడీ ప్రింటింగ్ ఉపయోగించారు. నీతి అయోగ్  వివరాల ప్రకారం అహ్మదాబాద్ లో  సైనికుల కోసం  రెండస్తుల డ్వెల్లింగ్ యూనిట్ను నిర్మించారు.  విశాఖ పట్నం, సిక్కిం, మహారాష్ట్ర,అరుణాచల్ ప్రదేశ్, వంటి ప్రాంతాల్లో కూడా   డిఫెన్స్, డిజాస్టర్ అప్లికేషన్స్ లో ఈ సాంకేతికతను వినియోగించారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్లో చారిత్రాత్మక అడుగు

ఇప్పుడు తెలుగు రాష్ట్రాల వైపు వస్తే…ఇక్కడే ఈ సాంకేతికతకు నిజమైన ప్రాధాన్యం ఏర్పడుతోంది. 2026 అక్టోబర్ 4న గుంటూరు జిల్లా బుర్రిపాలెంలో కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు సమక్షంలో దేశంలో తొలి 3D కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్ హౌసింగ్ పైలట్ ప్రాజెక్టుకు   శంకుస్థాపన జరిగింది.

ప్రాజెక్టు వివరాలు

అంశం                               వివరాలు

ప్రదేశం                గుంటూరు జిల్లా

గ్రామాలు            బుర్రిపాలెం, ఒబులనాయుడుపాలెం

ఇళ్లు      177

పథకం PMAY-G 2.0

అంచనా వ్యయం           సుమారు ₹14 కోట్లు

సాంకేతిక సంస్థ               CSIR-CBRI,రూర్కీ

లక్ష్యం గ్రామీణ గృహ నిర్మాణంలో సాంకేతికతను పరీక్షించడం

లక్ష్య నిర్మాణ సమయం             6 నెలలు

ఈ ప్రాజెక్టులో 100 ఇళ్లు 25 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో, 77 ఇళ్లు 32 చదరపు మీటర్ల లో , దివ్యాంగుల అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని నిర్మించనున్నారు. ప్రతి ఇంటికి మరుగుదొడ్డి ఉంటుంది. ఇది కేవలం 177 ఇళ్ల నిర్మాణం కాదు.భవిష్యత్తులో దేశవ్యాప్తంగా PMAY-G వంటి పథకాలలో 3D ప్రింటింగ్ ను ఉపయోగించడానికి టెక్నికల్ ప్రోటోకాల్స్, నిర్మాణాలకు ఒక దిక్సూచిగా చూపడం కూడా ఈ పైలట్ ప్రాజెక్టు ఉద్దేశం.   ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే తెలంగాణ సహా ఇతర రాష్ట్రాలు ఈ విధానాన్నిఅనుసరించే అవకాశం ఉంది. ప్రయోగం విజయవంతం కావాలంటే…ఈ కింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రావలసి ఉంది.

① ఎంత వేగంగా నిర్మించగలం?

② ఒక ఇంటి నిర్మాణ ఖర్చు ఎంత తగ్గుతుంది?

③ గోడల బలం ఎంత?

④ 20–30 సంవత్సరాల తర్వాత పనితీరు ఎలా ఉంటుంది?

⑤ ఉష్ణోగ్రత, వర్షాలు, తేమ వంటి భారతీయ వాతావరణ పరిస్థితుల్లో పనితీరు ఎలా ఉంటుంది?

⑥ భూకంప ప్రాంతాల్లో ఎలా ప్రవర్తిస్తుంది?

⑦ రీయిన్స్ఫోర్స్మెంట్ను ఎలా సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలి?

⑧ వేలాది ఇళ్లను ఒకేసారి నిర్మించేటప్పుడు సాంకేతికత ఎంతగా  ఉపయోగపడుతుంది.

ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు సానుకూలంగా వస్తేనే “3D  ప్రింటింగ్ పేదల గృహ నిర్మాణానికి విప్లవాత్మక పరిష్కారం” అని చెప్పవచ్చు.

ఖర్చు తగ్గుతుందా?

3D  ప్రింటింగ్ విధానంలో ఇల్లు మొత్తం నిర్మించడం కుదరదు. ప్రధానంగా గోడలు మాత్రమే నిర్మించొచ్చు.

పునాది, పైకప్పు, తలుపులు, కిటికీలు, విద్యుత్, ప్లంబింగ్, ఫ్లోరింగ్, పెయింటింగ్ తదితరాలు ఇంకా సాధారణ పద్ధతిలోనే చేయాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల గోడల నిర్మాణ ఖర్చు లోనే ఆదా అయ్యే అవకాశముంది.  మిగతా వాటి విషయంలో మార్పేమీ ఉండదు. భారతదేశంలో ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న 3D-కాంక్రీట్ ప్రింటింగ్ ధరల ఆధారంగా, పూర్తయిన చిన్న ఇంటికి ఒక సుమారు అంచనా ఇలా ఉంటుంది.

IN NUMBERS

అంశం                                    300 చ‌.అ.                          400 చ‌.అ                                500 చ‌.అ

3D ప్రింటింగ్ ఇల్లు         రూ.6–13.5 లక్షలు          రూ. 8–18 లక్షలు                       రూ.10–22.5 లక్షలు

సంప్రదాయ నిర్మాణం         రూ.7.5–15 లక్షలు        రూ. 10–20 లక్షలు      రూ. 12.5–25 లక్షలు

సాధ్యమైన ఆదా సుమారు   రూ.  1–2.5 లక్షలు               రూ. 3.5 లక్షలు        రూ.2.5–5 లక్షలు

శాతం                                        సుమారు 15–25%                   15–25%                            15–25%

ఇవి సుమారు మార్కెట్ అంచనాలు మాత్రమే. స్థలం, డిజైన్, ఫినిషింగ్ స్థాయి, ప్రింటర్ సైట్ కు చేరవేత, ఫౌండేషన్, నేల స్వభావం, మెటీరియల్ ధరల ఆధారంగా బాగా మారవచ్చు. అందుకే పూర్తి ఇంటిపై 15–25% ఆదా అనేది ప్రస్తుతం మరింత వాస్తవికమైన అంచనా.

NEWS AND REFFERANCES AT A GLANCE

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2318899&lang=1&reg=3&utm

https://www.nist.gov/additive-manufacturing/what-additive-manufacturing?utm

https://www.iitm.ac.in/happenings/press-releases-and-coverages/vp-venkaiah-naidu-visits-indias-first-3d-printed-house-iit?utm

https://www.tvasta.construction/projects/casestudy/firs3DPrintedHouse?utm

https://frontiertech.niti.gov.in/story/forging-shelter-with-precision-how-3d-printing-could-reshape-indias-defence-and-disaster-infrastructure/?utm

https://www.asme.org/about-asme/engineering-history/landmarks/261-stereolithography?utm

https://www.autodesk.com/content/autodesk/global/en/solutions/3d-printing.html?utm

https://www.tvasta.construction/projects/casestudy/firs3DPrintedHouse?utm

https://www.newindianexpress.com/amp/story/states/andhra-pradesh/2026/Oct/02/aps-guntur-selected-for-3d-printed-rural-house-pilot-project?utm 

ఓటర్ల జాబితా స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) పై భారతదేశంలో చెలరేగిన తాజా రాజకీయ ఘర్షణ ఎలక్షన్ కమిషన్ లేదా చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్‌లకు మాత్రమే పరిమితం కాని ప్రశ్నను లేవనెత్తుతోంది: రాజ్యాంగబద్ధంగా లేదా చట్టబద్ధంగా ఏర్పడిన పదవుల్లో ఉన్న వారిని తొలగించాలని కోరడంలో రాజకీయ ప్రతిపక్షం ఎంతవరకు వెళ్ళవచ్చు? SIR ప్రక్రియపై సుప్రీంకోర్టు ప్రస్తుత న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఉజ్జల్ భూయాన్, పూర్వ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రోహింటన్ ఫాలి నారీమన్ ఇటీవలి వ్యాఖ్యలు, ఆ తర్వాత ఎలక్షన్ కమిషన్, జ్ఞానేష్ కుమార్‌లకు సంబంధించిన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు విచారణల నేపథ్యంలో ఈ ప్రశ్నకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది.

నల్సార్ (NALSAR) లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో మాట్లాడిన జస్టిస్ భూయాన్, భారీ స్థాయిలో ఓటు హక్కును రద్దు చేసే ఏ ప్రక్రియ అయినా ప్రమాదకరమైనదేనని హెచ్చరించారు. ఓటు హక్కును రాజ్యాంగ వ్యవస్థకు మూలస్తంభంగా అభివర్ణించారు. రాజ్‌కోట్‌లో వేరే కార్యక్రమంలో మాట్లాడిన జస్టిస్ నారీమన్, SIR వివాదంపై న్యాయపరమైన జోక్యం అవసరమని కోరారు.  ఎలక్షన్ కమిషన్ పొరపాట్లు చేయడానికి అనుమతించకూడదని వ్యాఖ్యానించారు. చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ నియామకానికి సంబంధించిన 2023 చట్టంపై పెండింగ్‌లో ఉన్న సవాలును కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు.

జ్ఞానేష్ కుమార్ సస్పెన్షన్‌ను కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై ఎక్స్-పార్టీ మధ్యంతర ఉత్తర్వులు ఇవ్వడానికి సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించిన సమయంలో ఈ వ్యాఖ్యలు వచ్చాయి. SIR కి సంబంధించిన పలు నిర్ణయాలను సీఈసీ ఏకపక్షంగా తీసుకున్నారనే ఆరోపణలపై మొదట ఎలక్షన్ కమిషన్, ఇతర ప్రతివాదుల వాదనలు వినాలని కోర్టు తెలిపింది.

SIR కు సంబంధించిన నిర్ణయాలు, ఫారమ్ 6, 7 లలో తెచ్చిన మార్పులను సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిల్ (PIL) పై కూడా ఈసీకి నోటీసులు జారీ చేసింది. ఈ మార్పులకు ఆమోదం ఎలా లభించింది, చట్టబద్ధమైన నిర్ణయాత్మక విధానాలను అనుసరించారా లేదా అని ప్రశ్నించింది.

ఇద్దరు పూర్వ, ప్రస్తుత న్యాయమూర్తుల వ్యాఖ్యలు అనివార్యంగా ప్రజా చర్చలోకి వచ్చాయి. ప్రతిపక్ష మద్దతుదారులు వీటిని తీవ్రమైన రాజ్యాంగ ఆందోళనలకు ఆధారంగా చూస్తున్నారు. మరికొందరు మరొక ప్రశ్నను లేవనెత్తారు: ముఖ్యంగా న్యాయస్థానంలో పెండింగ్‌లో ఉన్న విషయాలపై న్యాయమూర్తులు చేసే బహిరంగ వ్యాఖ్యలు, న్యాయ నిర్ణయానికి – బహిరంగ వ్యాఖ్యలకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం లేదా?

ఇప్పుడు ఈ వివాదంలో సుప్రీంకోర్టు అధికారికంగా ప్రవేశించింది. ఇతర ఎలక్షన్ కమిషనర్ల అంగీకారం లేకుండా తీసుకున్నట్లు ఆరోపిస్తున్న నిర్ణయాలపై విచారణ, జ్ఞానేష్ కుమార్‌పై చర్యలు తీసుకోవాలని  కోరుతూ అక్టోబర్ 5న దాఖలైన పిటిషన్‌పై కేంద్రానికి, ఎలక్షన్ కమిషన్‌కు నోటీసులు జారీ చేసింది. అయితే, జ్ఞానేష్  కుమార్‌ను సస్పెండ్ చేయడానికి అది నిరాకరించింది. ఆ వ్యత్యాసం చాలా ముఖ్యమైనది. ఒక పిటిషన్, ఒక ఆరోపణ, న్యాయస్థాన నిర్ధారణ — ఈ మూడూ వేర్వేరు విషయాలు.

ఈ ఘట్టంలో అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన అంశం జస్టిస్ భూయాన్, జస్టిస్ రోహింటన్ ఫాలి నారీమన్ ఏం చెప్పారు అనేది కాకపోవచ్చు, వారు ఎప్పుడు చెప్పారు అనేదే ప్రధానమైనది. జస్టిస్ నారీమన్ అప్పటికే SIR, ఎలక్షన్ కమిషన్, ఓటు హక్కు గురించి బహిరంగంగా మాట్లాడారు. వారు ఏ టైమ్ లో మాట్లాడరనేది అలా విస్మరించడం కష్టం. సుప్రీంకోర్టు ముందు ఒక అంశం విచారణలో ఉన్న సమయంలోనే, ఒక ప్రస్తుత న్యాయమూర్తి దానిపై తీవ్రమైన ఆందోళనను బహిరంగంగా వ్యక్తం చేయడం సునిశితంగా పరిశీలించాలి. ఆ వ్యాఖ్యలు పెండింగ్‌లో ఉన్న పిటిషన్లను ఉద్దేశించినవి కాకపోయినా — అనివార్యంగా న్యాయ వ్యవస్థ ఔచిత్యంపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.

ఈ వ్యవహారం న్యాయస్థాన పరిశీలనలో ఉన్నంత కాలం జస్టిస్ భూయాన్ బహిరంగంగా వ్యాఖ్యానించడం సరైందేనా అని మాజీ సీజేఐ బి.ఆర్. గవాయ్, ఇతర రిటైర్డ్ న్యాయమూర్తులు కూడా ప్రశ్నించారు. ఇది మరింత సున్నితమైన ప్రశ్నకు దారితీస్తుంది: అత్యంత కీలకమైన విచారణకు ముందు వచ్చే బహిరంగ వ్యాఖ్యలు, మరొక ధర్మాసనం స్వతంత్రంగా నిర్ణయించాల్సిన విషయంపై తెలిసో తెలియక ఒత్తిడిని లేదా ప్రభావాన్ని సృష్టించగలవా?

ధర్మాసనాన్ని ప్రభావితం చేయాలనే ఉద్దేశం జస్టిస్ భూయాన్‌కు ఉందని నిరూపించడానికి ఎలాంటి ఆధారాలు లేవు. ఆయన వ్యాఖ్యల వల్ల విచారణ ప్రభావితమైందని చెప్పడం కూడా తప్పు అవుతుంది. కానీ న్యాయ వ్యవస్థ స్వతంత్రత అనేది కేవలం తుది ఉత్తర్వులపైనే ఆధారపడి ఉండదు; న్యాయమూర్తులు ఎలాంటి బాహ్య లేదా అంతర్గత ఒత్తిడులు లేకుండా, ముందస్తు అభిప్రాయాలు లేకుండా కేసును సమీక్షిస్తున్నారనే నమ్మకం నిలబెట్టుకోవడంపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒక మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి న్యాయపరమైన జోక్యాన్ని కోరుతుండగా, అదే సమయంలో ఒక ప్రస్తుత న్యాయమూర్తి వివాదాస్పద ప్రక్రియ ఫలితాలను రాజ్యాంగ పరంగా తీవ్ర పదజాలంతో బహిరంగంగా వివరిస్తున్నప్పుడు ఈ ఆందోళన మరింత తీవ్రమవుతుంది.

విస్తృతమైన సరళి

CJP, AISA, NSUI, కాంగ్రెస్ మద్దతుదారులు ముఖ్యమైన ప్రభుత్వ పదవుల్లో ఉన్నవారిపై చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేసిన ఇటీవలి అంశాలతో దీనిని కలిపి చూడాలి.  అప్పుడు ఈ వివాదానికి మరింత ప్రాధాన్యత లభిస్తుంది. NEET పరీక్షల వివాదం సమయంలో అటువంటి ఒక సమీకరణ వెలుగులోకి వచ్చింది.

పేపర్ లీక్‌లు, ఇతర అక్రమాల ఆరోపణలు ఢిల్లీ, ఇతర ప్రాంతాలలో విద్యార్థుల నిరసనలకు దారితీశాయి. ఈ కాలంలో CJP ముందుకు వచ్చి, కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ బాధ్యత వహించాలని, రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేసింది. వేలాది మంది విద్యార్థులు వీధుల్లోకి రావడం, ఈ అంశం ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షాల మధ్య తీవ్ర రాజకీయ ఘర్షణగా మారడంతో నిరసనలు ఉధృతమయ్యాయి. జులై 25న నిరసనల మధ్య ప్రధాన్ రాజీనామా చేశారు. దీనిని ఆందోళనకారుల సాధించిన పెద్ద విజయంగా అభివర్ణించారు.

ఈలోగా ప్రభుత్వం NEET అక్రమాల ఆరోపణలను సీబీఐకి అప్పగించింది. పబ్లిక్ ఎగ్జామినేషన్స్ (ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ అన్‌ఫెయిర్ మీన్స్) యాక్ట్, 2024ను తెచ్చింది. ఈ ఘట్టం కేవలం రాజీనామాకే కాకుండా, నిరంతర వీధిపోరాటాలు, రాజకీయ ఒత్తిడి ద్వారా ఒక పదవిలో ఉన్న వ్యక్తిని తొలగించడమే ప్రధాన డిమాండ్‌గా ఎలా మార్చవచ్చో చూపించడానికి ఒక ఉదాహరణగా మారింది.

రితికా చోప్రా రిపోర్ట్ ని తర్వాత సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామాను కోరుతూ ఢిల్లీ, ముంబైలలో CJP నిరసనలతో జరిగిన సరళినే ఇప్పుడు కనిపిస్తోంది. ఓటర్ల జాబితా మార్పులతో సహా కీలకమైన నిర్ణయాత్మక చర్యల గురించి తమకు తగినంత సమాచారం ఇవ్వలేదని ఆరోపిస్తూ, 10 నెలల్లో ఇద్దరు ఎలక్షన్ కమిషనర్లు 14 సార్లు రికార్డు పూర్వకంగా అభ్యంతరం తెలిపారని ఆ నివేదిక పేర్కొంది.

ఎలక్షన్ కమిషన్ ఆ వ్యాఖ్యానాన్ని ఖండించింది, అటువంటి సంప్రదింపులు తమ నిత్య నిర్ణయాత్మక ప్రక్రియలో భాగమని, ఆ అభ్యంతరాలు కేవలం “సలహాలు” మాత్రమే తప్ప సంస్థాగత విచ్ఛిన్నానికి నిదర్శనం కాదని స్పష్టం చేసింది. అంతేకాకుండా ఆ సమయంలో కమిషన్ తీసుకున్న నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవంగానే జరిగాయని స్పష్టం చేసింది.

ఎన్నికల కమిషనర్ ల మధ్య విభేదాలు కేవలం కమిషన్ లోపల ఉన్న భిన్నమైన అభిప్రాయాల పరిధి దాటి బయటకు వచ్చి రాజకీయ ఆరోపణలకు కారణం అయ్యాయి.  అంతర్గత చర్చలను బహిరంగంగా ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి, ఒక సంస్థ చేసిన తప్పుపై అధికారిక నిర్ధారణ రాకముందే రాజకీయ సమీకరణలు జరగవచ్చా అనే విస్తృతమైన ప్రశ్నలను ఇది లేవనెత్తుతోంది.

CJP నిరసనలు పూణేలోని MPSC విద్యార్థులు, ఢిల్లీలోని యువతులు, డాక్టర్ బీఆర్ అంబేడ్కర్ యూనివర్సిటీ ఢిల్లీలోని పీహెచ్‌డీ పరిశోధకుల నిరసనలతో సహా విస్తృతమైన విద్యార్థుల ఉద్యమాలలో భాగమే. దేనికి దానికే తక్షణ కారణాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇవన్నీ కలిసి పరీక్షలు, సంస్థలు, జవాబుదారీతనం చుట్టూ పెరుగుతున్న ప్రజా ఒత్తిడిని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

ప్రస్తుతం జరుగుతున్న నిరసనలు, వాటి ప్రస్తుత పరిస్థితుల జాబితా ఇక్కడ చూడండి.

1. ఢిల్లీ: జ్ఞానేష్ కుమార్, SIR

జ్ఞానేష్ కుమార్, SIR పై జరిగిన నిరసనలలో బారికేడ్లను ధ్వంసం చేయడం, అదుపులోకి తీసుకున్న వారి బస్సులను అడ్డుకున్నారు. నిరసనకారులను అదుపు చేసేందుకు పోలీసు, ర్యాపిడ్ యాక్షన్ ఫోర్స్ (RAF) బలగాలను రంగంలోకి దించారు. ఈ ఘర్షణల్లో దాదాపు 15 మంది పోలీసులకు గాయాలయ్యాయి. అక్టోబర్ 4న యూత్ కాంగ్రెస్, NSUI కూడా వేర్వేరుగా నిరసనలు తెలిపి జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామాను డిమాండ్ చేశాయి.

2. ఢిల్లీ: యువతుల నిరసన

అక్టోబర్ 4న యువతులు ఆంధ్ర భవన్ నుండి జంతర్ మంతర్ వైపు మార్చ్ నిర్వహించడానికి ప్రయత్నించారు. ఇందులో ఢిల్లీ యూనివర్సిటీ, కేరళ, ఉత్తరాఖండ్, బీహార్ రాష్ట్రాలకు చెందిన విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థినులు పాల్గొన్నారు. వారి ఆందోళనలు SIR కి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా మహిళల రక్షణ, యువతులపై ఆంక్షలు, బాధితులపై నిందలు వేయడం, మహిళలపై జరుగుతున్న నేరాలు, నిరసనలను కవర్ చేస్తున్న ముగ్గురు మహిళా జర్నలిస్టులపై జరిగిన లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణల వరకు విస్తరించాయి. ఈ మార్చ్ యువ రాజకీయాలను, మహిళా భద్రతను విస్తృత నిరసన పరిధిలోకి తీసుకొచ్చింది.

3. MPSC విద్యార్థుల ఆందోళన, పూణే

పరీక్షా విధానం ఆబ్జెక్టివ్  రూపంలోనే ఉండాలా లేక డిస్క్రిప్టివ్ రూపానికి మారాలా అనే అంశంపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్న గ్రూపులుగా విడిపోయిన విద్యార్థులు ఎస్.ఎం. జోషి బ్రిడ్జ్, శాస్త్రి రోడ్, అలకా టాకీస్-తిలక్ చౌక్ వద్ద నిరసనలు తెలుపుతున్నారు. డ్రగ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ పరీక్షా పేపర్ లీక్ అయిందనే వివాదం నేపథ్యంలో ఈ ఆందోళన మొదలైంది. MPSC అక్టోబర్ 3న జరగాల్సిన స్టేట్ సర్వీసెస్ మెయిన్ పరీక్షను వాయిదా వేసింది. నిరసనకారులతో చర్చలు జరపాలని శరద్ పవార్ సీఎం దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌తో మాట్లాడారు. CJP వ్యవస్థాపకుడు అభిజీత్ దీప్కే అక్టోబర్ 4న పూణే ఆందోళనలో చేరి, జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామాను కూడా డిమాండ్ చేశారు. ఇది రెండు యువజన ఉద్యమాల మధ్య సంబంధాన్ని ఏర్పరిచింది.

4. ఐఐటీ బాంబే (IIT Bombay)

బి.టెక్ విద్యార్థి సాహిల్ వాకోడే సెప్టెంబర్ 18న ఆత్మహత్య చేసుకున్నప్పటి నుండి ఐఐటీ బాంబే విద్యార్థులు నిరసన తెలుపుతున్నారు. అధికారిక విద్యార్థి కౌన్సిల్ ఈ బృందం నుండి దూరంగా ఉంటూ వారు మొత్తం విద్యార్థి సమాజానికి ప్రాతినిధ్యం వహించడం లేదని పేర్కొంది. నిరసనకారులు ఆ వ్యాఖ్యలను ఖండిస్తూ, కౌన్సిల్ స్వతంత్రతను ప్రశ్నిస్తున్నారు.

5. ఆదివాసీ విద్యార్థులు, నాసిక్-ముంబై

ఆదివాసీ విద్యార్థులు నాసిక్ నుండి ముంబై వైపు ‘ఉల్గులాన్ మోర్చా’ను ప్రారంభించి, గిరిజనాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి అశోక్ ఉయికే రాజీనామా, సీనియర్ అధికారుల బదిలీ, ఆశ్రమ పాఠశాలల్లో మెరుగైన వసతులు, సెంట్రలైజ్డ్ కిచెన్ విధానం రద్దు, బాధితుల కుటుంబాలకు పరిహారం వంటి అంశాలను డిమాండ్ చేశారు. సీఎం ఫడ్నవీస్‌తో జరిగిన చర్చల తర్వాత ఈ ఉద్యమం రెండుగా విడిపోయింది. ఒక వర్గం ప్రభుత్వ హామీలను అంగీకరించి ఆందోళనను విరమించుకోగా, మరొక వర్గం ముంబై వైపు పయనాన్ని కొనసాగించింది.

6. నిర్మా యూనివర్సిటీ (Nirma University)

మహిళా విద్యార్థినుల పట్ల ఒక నిర్మాణ కార్మికుడు అసభ్యంగా ప్రవర్తించాడనే ఆరోపణలపై అహ్మదాబాద్‌లోని విద్యార్థులు “బ్లాక్ డే” పాటించారు. యాజమాన్యం సరైన చర్యలు తీసుకోలేదని విద్యార్థులు ఆరోపించారు. ఆ తర్వాత యూనివర్సిటీ క్యాంపస్‌లో నిర్మాణ కార్మికులపై నిఘాను తీవ్రతరం చేసింది.

7. అంబేడ్కర్ యూనివర్సిటీ ఢిల్లీ

ఫుల్-టైమ్ ఫెలోషిప్ పొందే వారి కోసం కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన హాజరు నిబంధనలపై పీహెచ్‌డీ పరిశోధకులు నిరసన తెలిపారు. ఈ నిబంధనలు తమ అకడమిక్, పరిశోధన పనులను పరిమితం చేస్తాయని వారు వాదించారు. నిరసనల తర్వాత అక్టోబర్ 4న యూనివర్సిటీ తన హాజరు మార్గదర్శకాలను సవరించింది.

8. జామియా మిల్లియా ఇస్లామియా

మహిళా హాస్టల్ వాసులకు జారీ చేసిన ఖాళీ నోటీసులకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలో పాల్గొన్నందుకు గాను ఒక పీహెచ్‌డీ పరిశోధకుడిని ఐదు రోజుల పాటు సస్పెండ్ చేశారు. ఈ వివాదం హాస్టల్ హక్కులు, యూనివర్సిటీ యాజమాన్యం చుట్టూ తిరుగుతోంది.

9. చిట్కారా యూనివర్సిటీ, పంజాబ్

గర్ల్స్ హాస్టల్‌కు సంబంధించి వింత శబ్దాలు రావడం, విద్యార్థినులు కనిపించకుండా పోతున్నారనే ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఉద్రిక్తత నెలకొంది. ఈ నిరసన హింసాత్మకంగా మారి, రెండు పోలీసు వాహనాలు ధ్వంసమయ్యాయి. తప్పుదోవ పట్టించే పోస్టులు పెట్టినందుకు ఇద్దరు పూర్వ విద్యార్థులను అరెస్టు చేశారు. ఈ సంఘటన ఇంకా నిఘా జాబితాలోనే ఉంది.

10. ఎల్‌పీయూ (LPU), పంజాబ్

లైంగిక దాడి ఆరోపణలపై జరిగిన నిరసన కారణంగా ఆరుగురు విద్యార్థులు, ముగ్గురు బయటి వ్యక్తులతో సహా తొమ్మిది మందిని అరెస్టు చేశారు. విద్యార్థుల భద్రతకు కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని నిరసనకారులు డిమాండ్ చేస్తూనే ఉన్నారు.

11. ఎస్‌ఆర్‌ఎఫ్‌టీఐ (SRFTI), కోల్‌కతా

సత్యజిత్ రే ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ క్యాంపస్‌లో ఆర్ఎస్ఎస్ సంబంధిత కార్యక్రమం తర్వాత సెప్టెంబర్ చివరిలో ఘర్షణ జరిగింది. ఇద్దరు గుర్తుతెలియని విద్యార్థులపై సహా మూడు ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదయ్యాయి. నిరసనకారులు ఇటుకలు, సీసాలు విసిరారని, క్యాంపస్‌లోకి ప్రవేశించడానికి యత్నించారని, భారత్ మాత, దుర్గామాత, స్వామి వివేకానంద చిత్రపటాలను ధ్వంసం చేశారని ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఆ తర్వాత హిందూ జాగరణ్ మంచ్ చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ నిరసన తెలిపింది.

ఎలక్షన్ కమిషన్ వివాదం

స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) పై వివాదం బహుశా ఈ కేసులన్నింటిలోకి అత్యంత కీలకమైనది, ఎందుకంటే ఇది భారత ఎలక్షన్ కమిషన్‌తో ముడిపడి ఉంది. ఇతర ఎలక్షన్ కమిషనర్ల సరైన అంగీకారం లేకుండానే SIR సంబంధిత నిర్ణయాలు తీసుకున్నారని ఆరోపిస్తూ జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామాను ప్రతిపక్షాలు డిమాండ్ చేశాయి. సుప్రీంకోర్టు పిటిషన్ కూడా ఇలాంటి ఆరోపణలే చేసింది, కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషిలు కనీసం 14 సందర్భాలలో తమ అభ్యంతరాలను రికార్డు చేశారని పేర్కొంది. ఎలక్షన్ కమిషన్ ఆ వ్యాఖ్యానాన్ని తోసిపుచ్చింది. తమ నిర్ణయాలు చట్టబద్ధమైనవేనని స్పష్టం చేసింది.

ఢిల్లీ, ముంబైలలో ప్రతిపక్షాలు, యువజన సంఘాలు ప్రదర్శనలు నిర్వహించడంతో ఈ ఆందోళన మరింత విస్తరించింది. CJP అక్టోబర్ 10, 2026న మరొక సమీకరణను ప్రకటించింది. ఇరువైపులా ఈ వివాదాన్ని భిన్నంగా చూస్తున్నారు. ఓటర్ల జాబితా పారదర్శకత ప్రజాస్వామ్యానికి మూలస్తంభమని ప్రతిపక్షాలు వాదిస్తున్నాయి. డూప్లికేట్, మరణించిన, అనర్హులైన ఓటర్ల పేర్లను తొలగించడానికే SIR ఉద్దేశమని, తద్వారా  పారదర్శకతను కాపాడవచ్చని ప్రభుత్వం, ఎలక్షన్ కమిషన్ పేర్కొంటున్నాయి. ఈ వివాదం కోర్టులు, సంబంధిత సంస్థల పరిశీలనకు అర్హమైనది.

అధికారంలో ఉన్నవారే లక్ష్యంగా

వ్యక్తులను తొలగించాలని నిరంతరం చేసే ప్రచారాలు ప్రజా దృష్టిని సంస్థాగత ప్రక్రియల నుండి వ్యక్తుల వైపు మళ్లించగలవు.

ఈ సరళి మనకు తెలిసిందే. ఒక సంస్థ వివాదాన్ని ఎదుర్కొంటుంది, రాజకీయ వర్గాలు దాని అధిపతిని లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి, రాజీనామా లేదా తొలగింపు ప్రధాన డిమాండ్‌గా మారుతుంది. ప్రభుత్వం లొంగిపోతే, నిరసనకారులు ఆ తొలగింపును తమ ఒత్తిడి పనిచేసిందనడానికి నిదర్శనంగా చూడవచ్చు. అప్పుడు తదుపరి వివాదం మరొక వ్యక్తిని లక్ష్యంగా చేసుకోవచ్చు.

దీనర్థం ప్రతీ రాజీనామా డిమాండ్ నిరర్థకమైనదని కాదు. సంస్థలు జవాబుదారీగా ఉండాలి. ఒక వ్యక్తి రాజ్యాంగబద్ధమైన లేదా చట్టబద్ధమైన పదవిలో ఉన్నంత మాత్రాన నిజమైన అక్రమాలు, చట్టవిరుద్ధమైన చర్యలు, అవినీతి లేదా అధికార దుర్వినియోగాన్ని కప్పిపుచ్చలేరు. కానీ జవాబుదారీతనం వేరు, సంస్థల ప్రామాణికతను దెబ్బతీయడం వేరు. ప్రతీ సంస్థాగత విభేదం అగ్రస్థానంలో ఉన్న వ్యక్తిని తొలగించడానికి కారణమైతే ప్రజాస్వామ్యం పనిచేయలేదు.

అసలైన పరీక్ష

వ్యక్తులు మారినా సంస్థలు శాశ్వతంగా ఉండేలా భారత ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలు రూపొందించబడ్డాయి. మంత్రులు, ఎలక్షన్ కమిషనర్లు, MPSC అధికారులు, పోలీసు అధికారులు, ప్రభుత్వాలు వస్తుంటాయి, పోతుంటాయి; కానీ సంస్థలు మిగిలే ఉంటాయి. అందుకే ప్రస్తుత నిరసనలు ఆ తర్వాత ఎవరు రాజీనామా చేయాలనే దానికంటే విస్తృతమైన చర్చను కోరుతోంది.

ఆరోపణలకు తగిన ఆధారాలు ఉన్న చోట విచారణ జరగాలి, చర్యలు ఉండాలి. ఒక సంస్థ చట్టవిరుద్ధంగా వ్యవహరించిన చోట కోర్టులు, చట్టబద్ధమైన వ్యవస్థలు జోక్యం చేసుకోవాలి. విధానాలు విఫలమైన చోట సంస్కరణలు రావాలి. కానీ ప్రతి వివాదం అధిపతిని తొలగించే ప్రచారంగా మారితే, సంస్థాగత జవాబుదారీతనం స్థానంలో వ్యక్తుల ఆధారిత రాజకీయం వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.

జ్ఞానేష్ కుమార్ వ్యవహారాన్ని సుప్రీంకోర్టు పరిగణనలోకి తీసుకున్న విధానం రాజ్యాంగ ప్రక్రియకు ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది: ఆరోపణలను వినడం, సమాధానాలను కోరడం, చట్టాన్ని పరిశీలించడం,  చట్టవిరుద్ధత నిరూపితమైన చోట జోక్యం చేసుకోవడం. అక్టోబర్ 5న కోర్టు నోటీసులు జారీ చేసింది కానీ జ్ఞానేష్  కుమార్‌ను సస్పెండ్ చేయాలని కోరిన తక్షణ మధ్యంతర ఉపశమనాన్ని నిరాకరించింది.

ఆ ప్రక్రియ వీధి రాజకీయాల కంటే నెమ్మదిగా కనిపించవచ్చు. రాజ్యాంగబద్ధ ప్రజాస్వామ్యాలు ఉద్దేశపూర్వకంగానే ఇటువంటి విధానాల ద్వారా పనిచేయడానికి రూపొందించారు.

ప్రభుత్వాలకు, ప్రతిపక్షాలకు ఉన్న సవాలు ఏమిటంటే — సంస్థలపై ప్రజల నమ్మకాన్ని బలహీనపరచకుండా వ్యక్తులను జవాబుదారీగా ఉంచడం. ప్రభుత్వాలు, పార్టీలు, పదవుల్లో ఉన్నవారు మారుతుంటారు; కానీ సంస్థలు నిరంతరం నిలిచివుండాలి.

News at a Glance:

https://www.indiatoday.in/india/video/supreme-court-notice-to-ec-on-sir-pil-form-6-modifications-and-ec-act-violation-ytvd-3009774-2026-10-05

https://www.livelaw.in/top-stories/supreme-court-refuses-interim-plea-to-suspend-cec-gyanesh-kumars-issues-notice-on-plea-challenging-eci-decisions-553095

https://indianexpress.com/article/cities/kolkata/srfti-clashes-after-abgp-event-3-firs-silent-protests-10897400/

https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/jamia-suspends-phd-scholar-for-5-days-over-protest-against-hostel-evictions/articleshow/134572760.cms

https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/nirma-university-protest-campus-security-worker-movement-10906107/

https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/adivasi-students-detained-at-maharashtra-congress-office-ahead-of-azad-maidan-protest-in-mumbai/amp_articleshow/134688029.cms

https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/eight-iit-b-students-began-hunger-strike-seek-accountability-over-suicides-on-campus-and-action-on-10-point-charter-of-demands/amp_articleshow/134645042.cms

https://indianexpress.com/article/cities/delhi/young-women-safety-protest-march-jantar-mantar-10906937/

https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/woman-journalist-who-alleged-sexual-harassment-by-acp-detention-by-delhi-police/article71545816.ece

https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/cjps-mumbai-protest-fir-against-party-supporters-for-unlawful-assembly-traffic-disruption/articleshow/134657954.cms

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లో స్థానిక సంస్థ‌ల ఎన్నిక‌ల నేప‌థ్యంలో రాజ‌కీయ పార్టీలు వ్యూహ ప్ర‌తివ్యూహాల‌తో ముందుకు సాగుతున్నాయి.  తెలుగు దేశం,జ‌న‌సేన‌, బీజేపీల కూట‌మి ప్ర‌భుత్వ‌మే రాష్ట్రంలో అధికారంలో ఉన్న‌ప్ప‌టికీ ఈ మూడు పార్టీల మ‌ధ్య కూడా పొత్తు విష‌యంలో దోబూచులాట కొన‌సాగుతోంది. తాజాగా తెలుగు దేశం పార్టీ అధినేత చంద్ర‌బాబునాయుడు, జ‌న‌సేన అధినేత ప‌వ‌న్‌క‌ల్యాణ్‌లు  మంగ‌ళ‌వారం ఉండవల్లిలోని ముఖ్యమంత్రి క్యాంపు కార్యాలయంలో భేటీ అయ్యారు.దాదాపు రెండుగంట‌ల పాటు చ‌ర్చించుకున్నారు. స్థానిక ఎన్నిక‌ల విషయంలో  సీట్ల స‌ర్దుబాటుకు సంబంధించే వారు చ‌ర్చించుకున్న‌ట్లు తెలుస్తోంది. ఈ నేప‌థ్యంలో మ‌రో వైపు ప్ర‌తిప‌క్ష వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ త‌న పావుల‌ను బ‌లంగా క‌దుపుతోంది. అటు బీసీ రిజ‌ర్వేన్లు, ఇటు స‌ర్ ఎన్నిక‌ల ప్ర‌క్రియపై అభ్యంత‌రాలు వ్య‌క్తం చేస్తూ ల‌బ్ధిపొందేందుకు ప్ర‌య‌త్నిస్తోంది.  ఈ నేప‌థ్యంలో ఏపీలో రాజ‌కీయ ప‌రిస్థితిపై  విశ్లేష‌ణ‌.

ANALYTICAL VIEW

దూరం పెరిగిందా?

తాజాగా చంద్ర‌బాబు, ప‌వ‌న్ కల్యాణ్‌లు భేటీ అయిన‌ప్ప‌టికీ గ‌త కొద్ది రోజులుగా ఇద్ద‌రి మ‌ధ్య దూరం పెరిగిందా అని సందేహం వ‌చ్చేలా అనేక ప‌రిణామాలు జ‌రిగాయి. అంత‌కు ముందు లాగా ఇద్ద‌రూ స‌న్నిహితంగా క‌నిపించ‌క‌పోవ‌డం, ఆగస్టు 15 , లోక్‌భ‌వ‌న్‌లో ఎట్‌హోం లాంటి ముఖ్య‌మైన కార్య‌క్ర‌మాల‌కు ప‌వ‌న్ క‌ల్యాణ్ హాజ‌రుకాక‌పోవ‌డం చ‌ర్చ‌నీయాంశ‌మైంది.  చంద్ర‌బాబునాయుడు ఉన్న‌స‌మ‌యంలో ప‌వ‌న్ అసెంబ్లీ స‌మావేశాల‌కు   రాక‌పోవ‌డం, ఆయ‌న కోయంబ‌త్తూరుకు ద‌క్షిణాది రాష్ట్రాల‌కు సంబంధించిన కార్య‌క్ర‌మం నిమిత్తం వెళ్లిన‌ప్ప‌డు అసంబ్లీకి రావ‌డం , వ‌చ్చినా స‌మావేశాల‌కు వెళ్ల‌కుండా పార్టీ కార్యాల‌యంలో నేత‌ల‌తో క‌లిసివెళ్ల‌డం , క్యాబినెట్ స‌మావేశంలో కూడా పాల్గొన‌క పోవ‌డంతో ప‌లు సందేహాలు తలెత్తాయి. ఈ అన్నింటికీ అనారోగ్య‌మే కార‌ణంగా చెప్పిన‌ప్ప‌టికీ అంత‌ర్గ‌తంగా ఏదో అసంతృప్తి ఉండి ఉంటుంద‌ని అనేక‌మంది భావించారు.

అనుమానాల‌కు ఊత‌మిచ్చిన ప్ర‌క‌ట‌న‌లు

ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్‌లో త‌మ పొత్తు ప‌దిలంగా ఉంద‌ని, అసెంబ్లీ , లోక్ స‌భ ఎన్నిక‌ల స‌మ‌యంలో ఉన్న‌ట్లే అదే శాతం ప్ర‌కారం పోటీ చేస్తామ‌ని నారా లోకేశ్ అంత‌కు ముందు ఒక స‌భ‌లో  ప్ర‌క‌టించారు. దీనిపై జ‌న‌సేన శ్రేణుల్లో అసంతృప్తి వ్య‌క్త‌మైంది. ఈ నేప‌థ్యంలోనే పార్టీ ముఖ్య నేత నాదెండ్ల మ‌నోహ‌ర్ త‌మ పార్టీ బ‌లంగా ఉన్న చోట్ల పోటీ చేస్తామ‌ని ప్ర‌క‌టించారు. అనంత‌రం కొద్ది రోజుల‌కే పార్టీ అధినేత ప‌వ‌న్‌క‌ల్యాణ్ కాకినాడ‌లో పార్టీ రాష్ట్ర నాయ‌కుల‌తో స‌మావేశ‌మ‌య్యారు. గ‌తంలో రాష్ట్ర భ‌విష్య‌త్ కోసం, ప్ర‌జ‌ల కోసం  అనేక చోట్ల త్యాగాలు చేశామ‌ని, ఇప్పుడు పార్టీ కోసం  ఎక్క‌డ బ‌ల‌ముంటే అక్క‌డ పోటీకి సిద్ధ‌మ‌ని ప్ర‌క‌టించారు. పోటీకి సిద్ధం కావాల‌ని కార్య‌క‌ర్త‌ల‌కు ఆయ‌న పిలుపునిచ్చారు.  ఈ ప్ర‌క‌ట‌న కార్య‌క‌ర్త‌ల్లో కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపింది.

స‌మ‌న్వ‌యానికి య‌త్నాలు

పొత్తు విష‌యంలో బ‌య‌టికి కొన్నిసందేహాలు వ్య‌క్త‌మైనా…మూడుపార్టీల మ‌ధ్య స‌మ‌న్వ‌యం కోసం ప్ర‌య‌త్నాలు జ‌రుగుతూనే ఉన్నాయి. తెలుగుదేశం, జ‌న‌సేన‌, బీజేపీ మూడు పార్టీల నుంచి ముఖ్య‌నేత‌ల‌తో ఒక ప్ర‌ధాన‌క‌మిటీ ఏర్పాటైంది. టీడీపీ నుంచి   నిమ్మ‌ల రామానాయుడు, శ్రీ‌నివాస‌రావు, జ‌న‌సేన నుంచి నాదెండ్ల మ‌నోహ‌ర్‌, శంక‌ర్‌, బీజేపీ నుంచి రాష్ట్ర అధ్య‌క్షుడు మాధ‌వ్ లు ఇందులో స‌భ్యులుగా ఉన్నారు. వీరు రాష్ట్ర స్థాయిలో ఎవ‌రికి ఎక్క‌డ బ‌ల‌ముంది? ఎక్క‌డ ఎవ‌రు పోటీచేయాల‌నే విష‌యంపై దృష్టి పెట్టారు. అలాగే లోక్ స‌భ నియోజ‌క‌వ‌ర్గాల వారీగాకూడా ఒక్కో పార్టీ నుంచి ముగ్గురు చొప్పున స‌భ్యులుగా క‌మిటీలు ఏర్పాటు చేశారు. ఈ నియోజ‌క‌వ‌ర్గాల ప‌రిధిలోని ఎమ్మెల్యేలు కూడా   స్థానిక ఎన్నిక‌ల నేప‌థ్యంలో పార్టీల ప‌రంగా చ‌ర్చ‌లు ప్రారంభించారు.

వ్యూహాత్మ‌క‌మేనా?

మంత్రి లోకేశ్ ప్ర‌క‌ట‌న‌..నాదెండ్ల మ‌నోహ‌ర్ స్పంద‌న‌ల‌తో పొత్తు విష‌యంలో అనుమానాలు తలెత్త‌డం, చంద్ర‌బాబు-ప‌వ‌న్‌ల మ‌ధ్య దూరం పెరిగిన‌ట్లు అనిపించే ప‌రిణామాలు జ‌ర‌గ‌డంతో రాష్ట్రంలో రాజ‌కీయంగా ఒకింత ఉత్కంఠ పెరిగింది. ఈ నేప‌థ్యంలోనే మంగ‌ళ‌వారం చంద్ర‌బాబు-ప‌వ‌న్‌క‌ల్యాణ్‌లు భేటీ కావ‌డం, రెండు గంట‌ల‌కు పైగా చ‌ర్చించుకోవడంపై స‌ర్వ‌త్రా ఆస‌క్తి నెల‌కొంది. కూటమి పార్టీల మధ్య సీట్ల పంపకం, మేయర్‌–చైర్మన్‌ పదవులు, ఎన్నికల వ్యూహంపై చర్చ జరిగినట్లు తెలుస్తోంది. జనసేన ఎమ్మెల్యేలు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రాంతాల్లో కార్పొరేటర్‌ స్థానాల్లో సుమారు 50 శాతం, అలాగే మేయర్‌ లేదా చైర్మన్‌ పదవులు తమకు ఇవ్వాలని జనసేన వర్గాలు ఆశిస్తున్నట్లు ఊహాగానాలు బ‌య‌టికి వ‌చ్చాయి.  అయితే వారు మాట్లాడుకున్న అంశాల‌పై పూర్తిగా స్ప‌ష్ట‌త రాకున్న‌ప్ప‌టికీ పొత్తు ప‌దిల‌మే అనే  సందేశాన్ని ఈ భేటీ ఇచ్చింద‌నే భావిస్తున్నారు.  ప‌వ‌న్ అనారోగ్య కార‌ణాల వ‌ల్లే బాబుతో దూరంగా ఉన్నారా?   లేక స్థానిక ఎన్నిక‌ల నేప‌థ్యంలో ఒత్తిడి పెంచేందుకే  వ్యూహాత్మ‌కంగా అలా వ్య‌వ‌హ‌రించారా?  అనే సందేహాలు అయితే అలాగే ఉన్నాయి.  కాకినాడలో ఆయ‌న మాట్లాడిన తీరు మాత్రం కార్య‌క‌ర్త‌ల‌కు కొత్త ఉత్సాహాన్నిఇచ్చింద‌ని చెప్పొచ్చు. పవన్‌ భేటీ అనంతరం చంద్రబాబు టీడీపీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు పల్లా శ్రీనివాసరావు, మంత్రి నిమ్మల రామానాయుడు తదితరులతోనూ సమావేశమై సమన్వయ సమావేశాల పురోగతిని సమీక్షించారు.

బీజేపీ పాత్ర ఏమిటి?

ఈ సమావేశానికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ బీజేపీ అధ్యక్షుడు పీవీఎన్‌ మాధవ్‌ హాజరు కాలేదు. కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్‌ సింగ్‌ విశాఖపట్నం పర్యటన నేపథ్యంలో ఆయన పాల్గొనలేకపోయినట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ఆయ‌న అంత‌కు ముందే చంద్ర‌బాబుతో భేటి అయిన‌ట్ల తెలిసింది. బీజేపీ కూడా స్థానికంగా తన పార్టీ బలాన్ని పెంచుకునేందుకు, తమ ఎమ్మెల్యేలు లేని ప్రాంతాల్లోనూ పోటీ అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు తెలిసింది.  అందువల్ల టీడీపీ–జనసేన మధ్య సీట్ల సర్దుబాటు మాత్రమే కాకుండా, మూడో భాగస్వామి బీజేపీకి కేటాయింపులు కూడా తుది నిర్ణయంలో కీలకమవుతాయి.

వైఎస్సార్ సీపీ మెలిక‌లు

కాగా రాష్ట్రంలో ప్ర‌ధాన ప్ర‌తిప‌క్ష‌మైన వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ రాష్ట్రంలో అన్నిచోట్లా పోటీకి సిద్ధ‌మ‌వుతోంది.  అందుకు పూర్తిస్థాయి స‌న్నాహాలు ప్రారంభించింది. అన్ని చోట్లా పోటీ చేయాల‌ని పార్టీ శ్రేణుల‌కు పిలుపునిచ్చింది.  అందుకు నియోజ‌క‌వ‌ర్గ ఇన్‌ఛార్జీల‌దే ప్ర‌ధాన బాధ్య‌త అని స్ప‌ష్టం చేసింది. మ‌రోవైపు ఈ ఎన్నిక‌ల నిర్వ‌హ‌ణ విష‌యంలో కొన్ని మెలిక‌లు పెడుతోంది.  బీసీల‌కు 34 శాతం  రిజ‌ర్వేష‌న్లు క‌ల్పిస్తూ ప్ర‌భుత్వం తీసుకున్న‌నిర్ణ‌యాన్ని హైకోర్టులో స‌వాల్ చేయ‌డానికి అండ‌గా నిల‌బ‌డింది. అలాగే కొత్త ఓట‌ర్ల న‌మోదుప్ర‌క్రియ (స‌ర్‌) విష‌యంలో అభ్యంత‌రాలు ఉన్నందున పాత ఓట‌ర్ల జాబితా ప్ర‌కార‌మే ఎన్నిక‌లు నిర్వ‌హించాల‌ని డిమాండ్ చేస్తోంది. 2026 నాటి ఓట‌ర్ల జాబితాను ప్రాతిప‌దిక‌గా తీసుకోరాద‌ని కోరుతోంది. ఓట‌ర్ల స‌వ‌ర‌ణ ప్ర‌క్రియ ఇంకా కొన‌సాగుతున్నందున  తుది జాబితా  త‌యార‌య్యేకే ఎన్నిక‌లు నిర్వ‌హించాల‌ని డిమాండ్ చేస్తోంది.  రాష్ట్రంలో వార్డుల పున‌ర్విభ‌జ‌న (డీలిమిటేష‌న్‌)పై ఆంధ్ర‌ప్ర‌దేశ్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును కూడా   స‌వాల్ చేస్తూ సుప్రీంకోర్టులో స్పెష‌ల్‌లీవ్ పిటిష‌న్ దాఖ‌లు చేసింది. ఈ కేసు శుక్ర‌వారం విచార‌ణ‌కు రానుంది.

బీసీ రిజర్వేషన్ల అంశం ఎందుకు కీలకం?

స్థానిక ఎన్నికల సీట్ల పంపకంలో రిజర్వేషన్లు కీలకమైన అంశంగా మారాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించేందుకు తీసుకున్న నిర్ణయానికి సంబంధించిన ఉత్తర్వులను హైకోర్టు అక్టోబర్‌ 2న కొట్టివేసింది. దీనిని తెలుగుదేశం పార్టీ సుప్రీం కోర్టులో స‌వాల్ చేసింది. బీసీల‌కు 34 శాతం రిజ‌ర్వేష‌న్లు క‌ల్పించడానికి తాము క‌ట్టుబ‌డి ఉన్నామ‌ని, చిత్త‌శుద్ధితో జీవోలు వెలువ‌రించామ‌ని ఆ పార్టీ వాదిస్తోంది. ఒక వేళ సుప్రీం కోర్టులో అనుకూలంగా తీర్పు రాక‌పోయినా…స్థానిక ఎన్నిక‌ల్లో త‌మ పార్టీ 34 శాతం మంది బీసీల‌కు సీట్లు ఇస్తామ‌ని చెప్తున్నారు. త‌మ వాద‌న‌ను గ‌ట్టిగా వినిపించే ఉద్దేశంతో అనేక‌మంది నాయ‌కులు ఢిల్లీకి కూడా చేరుకున్నారు.

రానున్న ఎన్నికల రాజకీయ ప్రాధాన్యం

గత ఎన్నికల గణాంకాలు వైఎస్సార్‌ కాంగ్రెస్‌కు గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల్లో విస్తృత ఆధిక్యం ఉన్నట్లు చూపుతున్నాయి. అయితే ఆ ఎన్నికలు 2021లో జరిగాయి. టీడీపీ బహిష్కరణ కూడా ఫలితాలపై ప్రభావం చూపింది. 2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల తర్వాత రాష్ట్రంలో అధికార కూటమి మారింది. అందువల్ల రాబోయే స్థానిక ఎన్నికలు నాలుగు పార్టీల ప్రస్తుత క్షేత్రస్థాయి బలాన్ని పరీక్షించే పోరుగా మారనున్నాయి. అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాల తర్వాత గ్రామ పంచాయతీలు, మండల పరిషత్తులు, జిల్లా పరిషత్తులు, మున్సిపాలిటీలు, కార్పొరేషన్లలో ఏ పార్టీకి ఎంత బలం ఉందో తేల్చుకునే అవకాశం.

డిసెంబ‌రులోగా ఎన్నిక‌ల ప్ర‌క్రియ పూర్తికి ప్ర‌ణాళిక‌

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం స్థానిక ఎన్నికలను రెండు దశల్లో నిర్వహించి, 2026 డిసెంబరులోగా ప్రక్రియను పూర్తి చేసే లక్ష్యంతో ప్రణాళిక రూపొందిస్తోంది.  తాజా సమాచారాన్ని బట్టి పట్టణ, గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.

IN NUMBERS

పట్టణ స్థానిక సంస్థలు

సంస్థ రకం         సంఖ్య

మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్లు              17

మున్సిపాలిటీలు           88

నగర పంచాయతీలు    18

మొత్తం పట్టణ స్థానిక సంస్థలు 123

గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలు

సంస్థ రకం         సంఖ్య

జిల్లా పరిషత్‌లు (ZPPలు)           28 — పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రకారం

మండల ప్రజా పరిషత్‌లు (MPPలు)      సుమారు 660

జడ్పీటీసీ నియోజకవర్గాలు       గత ఎన్నికల్లో 660

ఎంపీటీసీ నియోజకవర్గాలు       గత ఎన్నికల్లో 10,047

గ్రామ పంచాయతీలు    13,327

NEWS AT A GLANCE

https://telugu.abplive.com/andhra-pradesh/amravati/ap-cm-chandrababu-and-deputy-cm-pawan-kalyan-hold-special-meeting-at-cm-camp-office-undavalli-260800

https://telanganatoday.com/naidu-pawan-kalyan-discuss-seat-sharing-strategy-for-andhra-local-body-polls

https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/naidu-pawan-hold-local-poll-strategy-talks-focus-on-seat-sharing/amp_articleshow/134746721.cms

https://www.andhrajyothy.com/2026/andhra-pradesh/guntur/jana-sena-local-elections-50-percent-corporator-seats-suri-1564788.html

https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/naidu-pawan-hold-local-poll-strategy-talks-focus-on-seat-sharing/amp_articleshow/134746721.cms

https://www.andhrajyothy.com/2026/andhra-pradesh/guntur/jana-sena-local-elections-50-percent-corporator-seats-suri-1564788.html

https://telugu.abplive.com/andhra-pradesh/amravati/ap-cm-chandrababu-and-deputy-cm-pawan-kalyan-hold-special-meeting-at-cm-camp-office-undavalli-260800

By RAVIKANTI SRINIVAS

తాజా వార్త (breaking news) యొక్క ప్రారంభ కథనం తరచూ ప్రజల మనస్సుల్లో గాఢంగా నిలిచిపోతుంది. అందుకే ఆ వార్తల శీర్షికలలో వాడే పదజాలం అత్యంత కీలకమైనది. సెప్టెంబర్ 30న జరిగిన ‘ఫ్లైదుబాయ్ ఫ్లైట్ FZ1073′ ఘటన దీనికి ఒక స్పష్టమైన ఉదాహరణ.

ఒమాన్ దేశానికి చెందిన సహ-పైలట్ (co-pilot) 174 మంది ప్రయాణికులతో దుబాయ్ నుండి టెల్ అవీవ్ వెళ్తున్న ఈ విమానంలో భారతీయ కెప్టెన్ స్మిత్ మచ్ఛార్‌పై కాక్‌పిట్ లోపల కత్తితో దాడి చేయడంతో విమానం అత్యవసర పరిస్థితిని ఎదుర్కొంది. ఆ తర్వాత విమానం వేగంగా కిందికి దిగడం ప్రారంభించింది. తీవ్ర గాయాలైనప్పటికీ, కెప్టెన్ మచ్ఛార్ కాక్‌పిట్ తలుపు తెరిచి, ప్రయాణికులు, ఇతర సిబ్బంది లోపలికి వచ్చి అడ్డుకోవడానికి మార్గం సుగమం చేశారు. చివరికి విమానాన్ని అదుపులోకి తెచ్చి సౌదీ అరేబియాలోని తబుక్‌కు మళ్లించారు. విమానం దాదాపు 14,000 అడుగుల కిందకు పడిపోయిందని, ఈ ఘటన వెనుక ఉగ్రవాదం ఉందా లేదా మరేదైనా కోణం ఉందా అనే అంశంపై అధికారులు దర్యాప్తు చేస్తున్నారని రాయ్టర్స్ పేర్కొంది.

అయినప్పటికీ ప్రధాన పాశ్చాత్య మీడియా సంస్థలు ఈ తీవ్రమైన ఘటనను చాలా సాధారణ పదాలతో—’గొడవ’ (altercation, brawl), ‘పోరాటం/ఘర్షణ’ (struggle, fight) మరియు ‘ఢీకొనడం’ (clash) వంటి మాటలతో వర్ణించాయి దీనిని చాలా చిన్న సంఘటన గా చూపింకే ప్రయత్నం చేశాయి. దీనిపై ఇప్పుడు తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

సమస్య ఏమిటంటే…

‘గొడవ’ (altercation) లేదా ‘పోరాటం’ (struggle) వంటి పదాలు తప్పు కాదుకాని తీవ్రతను తక్కువ చేసి చూపించేలా ఉన్నాయి. ఒక ఘటన వేగంగా మారుతున్న ప్రారంభ దశలో విలేకరులకు దాని వెనుక ఉన్న ఉద్దేశం వ్యక్తుల గుర్తింపు లేదా లక్ష్యాల గురించి ధృవీకరించబడిన సమాచారం నిజంగా లేకపోవచ్చు. అధికారులు ఇంకా దర్యాప్తు చేస్తున్న సమయంలోనే, సమయం కంటే ముందే ఊహాగానాలు చేయవద్దని ఫ్లైదుబాయ్ సంస్థ స్వయంగా హెచ్చరించింది.

అయితే ఇక్కడ సమస్య ఏమిటంటే… అసలు నిజాలను ఏ విధంగా పక్కదారి పట్టించారు అనేదే! ఇద్దరు పైలట్ల మధ్య ‘గొడవ’ జరిగిందని పాఠకులకు చెప్పడానికి, ఒక పైలట్ కాక్‌పిట్ లోపల దారుణంగా కత్తిపోట్లకు గురయ్యాడని అందువల్ల విమానం వేగంగా కిందకు పడిపోయే పరిస్థితి తలెత్తిందని చెప్పడానికి మధ్య చాలా వ్యత్యాసం ఉంది. మొదటిది కేవలం ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య జరిగిన ఘర్షణను సూచిస్తుంది. రెండవది ఒమాన్ దేశానికి చెందిన సహ-పైలట్ చర్య వల్ల వైమానిక భద్రతకు ఏర్పడిన తీవ్రమైన ప్రమాదాన్ని తెలియజేస్తుంది.

విమానం కూలిపోకుండా కాపాడే క్రమంలో తీవ్రంగా గాయపడిన ఒక భారతీయ పైలట్ ఈ ఘటనలో భాగమైనప్పుడు ఈ వ్యత్యాసం మరింత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటుంది. కెప్టెన్ మచ్ఛార్ చేసిన ఈ సాహసకార్యాన్ని భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెన్జమిన్ నేతన్యాహు తర్వాత ‘హీరోయిక్’ (సాహసోపేతమైనది) గా అభివర్ణించారు. ఆ తర్వాతే న్యూయార్క్ టైమ్స్ కూడా ఆయన గాయపడినప్పటికీ తిరిగి పోరాడారని, కాక్‌పిట్ తలుపు తెరిచి ప్రయాణికులు, సిబ్బంది ఆ దాడి చేసిన వ్యక్తిని లొంగదీసుకునేలా చేశారని నివేదించింది.

ఈ వార్తా కథనాలు పరిణామం చెందిన తీరు ఒక న్యాయమైన ప్రశ్నకు తావిస్తోంది: ఈ ధృవీకరణ ప్రమాణాలు (verification standards) ఒక ఘటన నుంచి మరొక ఘటనకు మారినప్పుడు ఎందుకు అసమానంగా ఉంటున్నాయి? న్యూయార్క్ టైమ్స్ తన ప్రారంభ నివేదికలను సమర్థించుకుంటూ, తమ శీర్షికలు, ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు ఆ సమయంలో తమ విలేకరులు ధృవీకరించగలిగిన విషయాలను మాత్రమే ప్రతిబింబించాయని, ఊహాగానాలు లేదా ధృవీకరించని దావాలను ప్రచురించవని పేర్కొంది. సిద్ధాంతపరంగా అది సరైన సూత్రమే. కానీ ఇటువంటి సూత్రానికి విలువ ఉండేది అది నిలకడగా వర్తింపచేసినప్పుడు మాత్రమే.

‘ధృవీకరణ ప్రమాణాల‘ను పాశ్చాత్య మీడియా అసమానంగా వర్తింపజేయడం

భారత్‌లోని జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో లేదా పాశ్చాత్యేతర ప్రపంచంలో ఏదైనా ఘటన జరిగినప్పుడు, ప్రతి అంశం స్వతంత్రంగా నిర్ధారణ కాకముందే పాశ్చాత్య మీడియా సంస్థలు విస్తృతమైన వ్యాఖ్యలను ప్రచురించడంపై తరచూ విమర్శలు ఎదుర్కొంటున్నాయి.

ఆ చరిత్రే ఫ్లైదుబాయ్ ఘటనపై వచ్చిన వార్తా కథనాలను పరిశీలించాల్సిన అవసర్యాన్ని కలిగిస్తోంది. ఈ పరిశీలన ప్రతీ ప్రారంభ నివేదిక వెంటనే ఆ ఘటనను ‘ఉగ్రవాదం’ అని ముద్ర వేయాలని కాదు, కానీ ధృవీకరణ పేరుతో అత్యంత కీలకమైన, ధృవీకరించిన నిజాల తీవ్రతను తగ్గించేలా పదజాలాన్ని ఎంచుకోకూడదనే ఉద్దేశంతోనే. కొన్ని ఉదాహరణలను పరిశీలిద్దాం.

2019లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత అనేక ప్రధాన పాశ్చాత్య ప్రచురణలు భారత నిర్ణయాన్ని దాని పరిణామాలను తీవ్రంగా విమర్శిస్తూ కథనాలను ప్రచురించాయి. భారత్ “ప్రమాదకరమైన, తప్పుడు” మార్గాన్ని ఎంచుకుందని న్యూయార్క్ టైమ్స్ సంపాదకీయం రాసింది. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ కూడా ఈ చర్యను తీవ్ర విమర్శనాత్మక కోణంలో వర్ణించింది.

‘ది కాశ్మీర్ క్రైసిస్ ఈజ్ నాట్ అబౌట్ టెరిటరీ. ఇట్స్ అబౌట్ ఎ హిందూ విక్టరీ ఓవర్ ఇస్లాం’ (కాశ్మీర్ సంక్షోభం భూభాగం గురించి కాదు, ఇది ఇస్లాంపై హిందువుల విజయం) అనే వ్యాస శీర్షిక ద్వారా వాషింగ్టన్ పోస్ట్ యొక్క వైఖరిని అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత వచ్చిన ఇలాంటి వరుస వ్యాసాలు కాశ్మీరీ హిందువుల ప్రాతినిధ్యంపై నేరుగా వివాదాన్ని రేకెత్తించాయి. కాశ్మీరీ పండిట్ల బృందం వాషింగ్టన్ పోస్ట్ కార్యాలయాల బయట సెప్టెంబర్ 2019లో నిరసన వ్యక్తం చేసింది. న్యూ యార్క్ దాని కాశ్మీర్ కవరేజ్ మైనారిటీల అనుభవాలను, కాశ్మీరీ హిందువుల బలవంతంగా అక్కడనుండి పంపివేయడం నిర్లక్ష్యం చేసిందని వాదించింది. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ తన పత్రికా కథనాలను ‘నిష్పాక్షికమైనవి, ఖచ్చితమైనవి, సమగ్రమైనవి’ అని నిస్సిగ్గుగా సమర్థించుకుంది. ఒక పార్లమెంటరీ నిర్ణయంలో ‘ఇస్లాంపై హిందూ విజయాన్ని’ ఆ పత్రిక ఎలా ధృవీకరించిందో అనే ప్రశ్నకు సమాధానం లభించకుండానే ఉండిపోయింది. ఆ పత్రిక కవరేజ్‌‌లో ఉన్న పక్షపాతాన్ని మరింత బలపరిచింది.

ఆగస్టు 5 నుండి సెప్టెంబర్ 3, 2019 మధ్య బిబిసి, సిఎన్ఎన్, న్యూయార్క్ టైమ్స్, ఎన్‌పిఆర్ వాషింగ్టన్ పోస్ట్‌లు ప్రచురించిన 132 వ్యాసాలను సమీక్షించింది. ఈ కవరేజ్ అసంపూర్ణ చిత్రాన్ని అందించిందని, కాశ్మీరీ పండిట్ల నిర్బంధ వలసల చరిత్రకు తగినంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వలేదని ఆ సంస్థ ఆభిప్రాయపడింది. అది ఒక సంస్థ యొక్క విశ్లేషణ మాత్రమే కావచ్చు, కానీ పాశ్చాత్య మీడియా పక్షపాతపూరిత ధోరణిపై ఉన్న ఆందోళనలు కేవలం సోషల్ మీడియా విమర్శలకే పరిమితం కాలేదని ఇది నిరూపిస్తుంది. అలాగే, ఇది ‘ధృవీకరణ ప్రమాణాల’ ను తమ ఇష్టానుసారం వర్తింపచేయయడాన్ని కూడా ప్రశ్నిస్తోంది.

భారత్‌పై కథనాలు: పక్షపాత ‘ప్రమాణాలు‘

2019 పుల్వామా బాంబు దాడిలో 40 మంది భారత భద్రతా సిబ్బంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. కాశ్మీర్ కవరేజ్ గురించి చర్చిస్తున్నప్పుడు కొలంబియా జర్నలిజం రివ్యూ అంతర్జాతీయ మీడియా సంస్థలు కొన్నిసార్లు ఈ వివాదాన్ని ప్రధానంగా కాశ్మీరీల అసంతృప్తి, భారతదేశం బలగాల వినియోగం చుట్టూనే చిత్రీకరించాయని, కానీ పాకిస్తాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఉగ్రవాద సంస్థలకు, ఉగ్రవాద చరిత్రకు తక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చాయని పేర్కొంది.

2019లో, పౌరసత్వ సవరణ చట్టం (CAA) ఆమోదించిన తర్వాత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, హిందువులకు వ్యతిరేకంగా న్యూయార్క్ టైమ్స్ విషప్రచారం చేయడం ప్రారంభించింది. పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, అఫ్గానిస్తాన్ వంటి మూడు పొరుగు ఇస్లామిక్ దేశాల నుండి వేధింపులకు గురైన మైనారిటీలకు ఈ చట్టం పౌరసత్వం మంజూరు చేసినప్పటికీ ‘యాజ్ మోదీ పుషెస్ హిందూ ఎజెండా, ఎ సెక్యులర్ ఇండియా ఫైట్స్’ అనే శీర్షికతో  న్యూయార్క్ టైమ్స్  ఒక వ్యాసాన్ని ప్రచురించింది.

దేశం లౌకిక పునాదులను దెబ్బతీసే చట్టంగా ఈ వ్యాసం సిఏఏను దురుద్దేశపూర్వకంగా చిత్రీకరించడానికి ప్రయత్నించింది. అలాగే, ఈ చట్టం ముస్లింల పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేయడానికి వేసిన మొదటి అడుగు అనే భయాందోళనలను పెంచుతూ, చట్టం గురించి సగం అబద్ధాలను వ్యాప్తి చేసింది. ఇది ధృవీకరణ ప్రమాణాల వర్తింపా లేదా రాజకీయ పక్షపాతమా?

కోవిడ్-19 మొదటి దశ భారతదేశాన్ని తాకినప్పుడు  ‘ఇన్ ఇండియా, కరోనావైరస్ ఫ్యాన్స్ రిలీజియస్ హేట్రెడ్’ అనే శీర్షికతో  న్యూయార్క్ టైమ్స్ స్పష్టమైన హిందూఫోబిక్ వ్యాసాన్ని ప్రచురించింది. కరోనావైరస్ ఉధృతంగా ఉన్న సమయంలో ‘హిందూ జాతీయవాదులు’ ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా భారతదేశంలో మత ద్వేషాన్ని పెంచుతున్నారని నిరూపించడానికి వాస్తవానికి విరుద్ధమైన కధనం ప్రచురించింది.

నమ్మకం అనే పెద్ద అంశం

భారతదేశంపై విమర్శలు స్వతహాగా పక్షపాతంతో కూడుకున్నవని గానీ, లేదా భారత అధికారులు ఒకవేళ అక్రమాలకు పాల్పడితే పత్రికలు ఆరోపణలను తొక్కిపెట్టాలని గానీ భావించడం లేదు. విశ్వసనీయమైన మీడియా వ్యవస్థ రెండు వైపులా ఉన్న వాస్తవాలను చెప్పాలి. సందర్భం, వాస్తవాలు ధృవీకరించుకోవడం, సూక్ష్మ అంశాల వ్యక్తీకరణ విషయంలో ఒకే ప్రమాణాన్ని అన్నిటికి వర్తింపజేస్తున్నారా లేదా అనేది మాత్రం చాలా ముఖ్యమైనది.

అందుకే ఫ్లైదుబాయ్ ఘటన అత్యంత ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది. కత్తిపోట్లు, విమాన నియంత్రణలను దెబ్బతీసే ప్రయత్నం, ప్రమాదకరమైన రీతిలో కిందకు పడిపోవడం ఉన్న కాక్‌పిట్ దాడిని ప్రారంభంలో ‘గొడవ’గా తగ్గించి చూపితే, పాఠకులు ఆ ఘటన యొక్క తీవ్రతను సులభంగా తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటారు. గాయపడిన భారతీయ కెప్టెన్ కాక్‌పిట్‌ను తెరవడానికి సహాయం చేసారని, ప్రయాణికులు, సిబ్బంది లోపలికి రావడానికి అనుమతించారని ఆ తర్వాత వచ్చిన వార్తలు స్పష్టం చేశాయి. జరిగినదాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి అది అత్యంత కీలకమైనది కాబట్టి ఆ వాస్తవానికి ప్రముఖ ప్రాధాన్యత లభించాలి.

అలాగే, అదే పాశ్చాత్య మీడియా బాధితులను, నేరస్థులను ఒక ఒకే మూసలో చిత్రీకరించడానికి ‘హిందువులు’, ‘ముస్లింలు’, ‘దళితులు’ వంటి గుర్తింపులను ఎంచుకుని మరీ జోడిస్తున్నప్పుడు, ఫ్లైదుబాయ్ ఘటనలో దాడి చేసిన వ్యక్తి కనీసం ఒక ఒమాన్ పౌరుడు అని తెలిసిన వెంటనే ఎందుకు చెప్పలేదు. దాడి చేసిన వ్యక్తి ఒమానీ గుర్తింపును దాచడం ద్వారా పాశ్చాత్య మీడియా ఏమి సాధించాలనుకుంది?

పాశ్చాత్య వార్తాసంస్థలు మరో ప్రశ్నకు కూడా సమాధానం చెప్పవలసి ఉంది. ఒక భారతీయ లేదా ఇజ్రాయెల్ పైలట్ మరొక పైలట్‌పై దాడి చేసి ఉంటే, భాషా పరంగా ఇదే రకమైన సడలింపు లభించేదా? మొదటి శీర్షిక దానిని ‘గొడవ’ అని పిలిచేదా, లేక గుర్తింపు, భావజాలం, ఉగ్రవాద కోణం వెంటనే కథనాన్ని ఆక్రమించేవా?

దీనికి సమాధానాన్ని ఊహించలేము. దీనిని నిలకడైన సంపాదకీయ ప్రమాణాల ద్వారా మాత్రమే పరీక్షించాలి. పాశ్చాత్య మీడియాను బాధ్యులను చేయాల్సింది ఆ విధంగానే. ఒమాన్ పౌరుడు ప్రమేయం ఉన్న ప్రతి ఘటనను దర్యాప్తు అధికారులు ఉద్దేశాన్ని నిర్ధారించక ముందే ఉగ్రవాదంగా ముద్ర వేయాలని ఇక్కడ వాదన కాదు. అలా అని భారత్‌కు సంబంధించిన ప్రతి నివేదిక ఒక భారతీయ పౌరుడిని హీరోగా చూపాలని కూడా కాదు. విషయం చాలా సరళమైనది. వార్తా కవరేజ్ యొక్క స్వభావం, తీవ్రతను రాజకీయ పక్షపాతాలు నిర్దేశించనివ్వవద్దు. ఆధారాలు తెలిసినప్పుడు విమానాన్ని కూల్చివేసే ప్రయత్నాన్ని ‘కూల్చివేత ప్రయత్నం’ అనే పిలవాలి. ఈ ఘటన న్యూయార్క్, కెనడా, లండన్, టెల్ అవీవ్, కాశ్మీర్, ముంబై లేదా గల్ఫ్‌లో ఎక్కడ జరిగినా ఒకే రకమైన ధృవీకరణ పరిమితి వర్తించాలి.

జర్నలిజంలో జాగ్రత్త వహించడం ఒక మంచి లక్షణమే, కానీ అది పక్షపాతంతో కూడిన తక్కువ చేసి చూపే ధోరణిగా మారకూడదు. ఉగ్రవాదం, మతపరమైన హింస, కాశ్మీర్, భౌగోళిక రాజకీయాలపై తమ కవరేజ్‌ను భారతదేశంలోని పాఠకులు నమ్మాలని పాశ్చాత్య వార్తా సంస్థలు భావిస్తే, కేవలం సాంకేతికంగా కొన్ని వాస్తవాలను సరిగ్గా నివేదిస్తే సరిపోదు. ఆయా వార్తా సంస్థల సాధారణ భావజాలానికి రాజకీయ పరిణామాలు సరిపోలనప్పుడు కూడా వార్తల చిత్రీకరణ అంతే కచ్చితత్వంతో ఉందా లేదా అనేదానిపైనే ఆ నమ్మకం ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల, ఫ్లైదుబాయ్ ఎపిసోడ్ కేవలం ఇద్దరు పైలట్ల గురించి మాత్రమే కాదు. ప్రపంచ జర్నలిజం నిజాల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉందో లేక కథనాల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉందో గుర్తించడానికి ఇది ఒక పరీక్ష. ఎందుకంటే, రక్తం చిందిన నిజాలను కేవలం రాతల ద్వారా ఎప్పటికీ కప్పిపుచ్చలేరు!

News at a Glance: 

1. A pilot brawl, then a rapid descent: passengers recount chaos on flydubai flight
2. Netanyahu and Modi hail Indian flydubai pilot as hero
3. What to know about the attack on a FlyDubai flight bound for Israel
4. New York Times roasted for calling flydubai stabbing an altercation, doubles down
5. Kashmiri Pandits slam ‘biased’ media coverage on Kashmir
6. Here are 14 articles published by the New York Times from the last 10 years that reaffirm its anti-Modi and anti-Hindu bias
7. BBC receives 18,600 complaints over use of racial slur in news report
8. Kenya demands CNN apology over ‘hotbed of terror’ slur
9. The Washington Post and the consequences of biased reporting
10. EXCLUSIVE: ‘The New York Times’ Sued by Shareholders Over Biased Israel Coverage
11. How a recent study shows inherent biases of Western media when it comes to reporting about India

Social Media Pulse

1. Western Media Narratives on India: From Gandhi to Modi, by Umesh Upadhyay
2. Fake News: Read All About It (In the Headlines), by New York Times Company (Editor)
3. ‘Many Voices, One World’ (Sean MacBride Commission) Report, by the International Commission for the Study of Communication Problems